Kennis en onderwijsvernieuwing, programma Landbouw
"Door verbinding bereik je het meeste”
Wie is Marcel Webster?
Marcel Webster is binnen het programma Landbouw & Voedsel, trekker kennis- en onderwijsvernieuwing. In deze rol maakt hij continu de verbinding tussen de onderwijs- en kennisinstellingen en de doelstellingen en activiteiten die in het provinciale beleidskader en de uitvoeringsagenda Landbouw & Voedsel zijn opgenomen.
“Samen met de onderwijs- en kennisinstellingen werken we aan maatschappelijke vraagstukken, die soms heel concreet zijn zoals projecten gericht op het verbeteren van de bodemkwaliteit of het vergroten van de biodiversiteit in het agrarisch gebied. In andere gevallen gaat het om meer fundamentele zaken zoals de vraag hoe ons voedselsysteem er in 2050 uit zal zien en wat we dan eten. Bij al deze vragen dagen we -samen met ondernemers- onderwijsinstellingen en jongeren graag uit om hierover na te denken en samen de transitie mee vorm te geven. Op deze manier innoveren wij samen en ontstaat er een win-win situatie. Studenten leren via hun stages, afstudeeropdrachten en projecten op welke manier zij een bijdrage kunnen leveren aan maatschappelijke vraagstukken en wij worden gevoed met inspirerende ideeën en inzichten van jongeren. Een generatie die -zo merk ik- bereid is om aan nieuwe oplossingen te werken voor alle uitdagingen die op ons afkomen.”
Marcel over zichzelf: “Ik vind het inspirerend om samen met anderen te werken aan gebieds- en veranderingsprocessen. Mijn kracht in deze gebieds- en transitieprocessen is het opbouwen van vertrouwen, verbindingen leggen tussen mensen en belangen en deze te vertalen naar concrete projecten.”
Waarom we als organisatie studenten kansen moeten bieden, jongeren moeten betrekken op allerlei manieren
Afgelopen jaren heeft Marcel 16 studenten tijdens hun stage en afstuderen begeleid. Met veel van deze studenten heeft hij via LinkedIn nog steeds contact. “Mooi om te zien dat deze studenten doorgroeien en hun plekje weten te vinden binnen of buiten de landbouw- en voedselsector. Daarnaast is het goed om te merken dat ze ons na hun stage of afstuderen ook nog regelmatig benaderen. Dit leidt tot een netwerk waar we in Brabant zo trots op mogen zijn.”
Naast individuele stages heeft Marcel ook heel veel verschillende projecten vanuit het programma Landbouw & Voedsel begeleid. Hij herinnert zich nog de minor Wereldwijde Voedseldialoog uit 2016. Een groep van zo’n 50 studenten van de HAS Hogeschool (nu HAS Green Academy) hebben toen 20 weken in de nieuwbouw van het provinciehuis gewerkt aan een groot aantal verschillende vraagstukken van de provincie en het bedrijfsleven. Met als hoogtepunt het slotevent in de Bois le Duczaal waar ook twee lectoren van de HAS hun inaugurele rede hebben gehouden.
In de loop van de jaren heeft Marcel daardoor een groot netwerk met bestuurders én docenten van de onderwijs- en kennisinstellingen opgebouwd. “Dat is belangrijk, omdat je op die manier continu kan schakelen tussen de strategische agenda’s van onszelf en die van de onderwijs- en kennisinstellingen en deze kan vertalen naar concrete onderwijsprojecten.
Focus op onderwijsvernieuwing
Het traject Beet!, Brabant Eet, is één van die strategische projecten waar Marcel direct bij betrokken is. Dit traject is in 2019 gestart met het ondertekenen van een 'handshake’ tussen ZLTO, Kennispact MBO Brabant, HAS Green Academy en de provincie Noord-Brabant en had als doel om te komen tot meer samenwerking op het gebied van onderwijs. Ondertussen is deze samenwerking uitgegroeid tot een sterk Brabants onderwijsnetwerk op het gebied van landbouw en voedsel en waarvoor het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het afgelopen jaar € 2 miljoen subsidie beschikbaar heeft gesteld.
“Daarnaast zijn we vanuit het programma Landbouw en Voedsel betrokken bij de ontwikkeling van een nieuwe Masterclass gekoppeld aan biologische landbouw. In de praktijk merken we dat het belangrijk is dat de docenten voldoende tijd en experimenteerruimte krijgen om aan vernieuwingen mee te doen. Net als voor ons is voor hen een leven lang leren essentieel om actuele kennis en vaardigheden over te kunnen blijven dragen aan hun studenten. In deze nieuwe Masterclass proberen we de kennis die we zelf opdoen en de kennis die bij de onderwijs- en kennisinstellingen en bij ondernemers in de praktijk wordt ontwikkeld samen te brengen.”
Op deze manier proberen Marcel en zijn collega’s ook impact te hebben op de diverse curricula van onderwijsinstellingen met als doel om onderwijs en werkveld nu én in de toekomst beter op elkaar aan te laten sluiten.
Marcel geeft aan dat hij bij dit soort trajecten altijd samenwerkt met andere vakinhoudelijke collega’s. Bij de ontwikkeling van de Masterclass Biologische Landbouw doet hij dat bijvoorbeeld met collega Nanne Roos Vonk.
“Samen zijn we bezig om te kijken hoe we hierbij ook de samenwerking tussen het HBO (HAS Green Academy) en het MBO (Curio en Yuverta) kunnen versterken. Dit heeft er toe geleid dat deze onderwijsinstellingen nu hebben besloten om deze module samen te ontwikkelen. “We hebben te maken met elkaar snel opvolgende trends en dáár zit dan vaak ook de behoefte van onderwijsinstellingen om te vernieuwen; een verbeterslag maken om het onderwijs meer toekomstbestendig te maken. Soms lukt dit niet direct, omdat ook scholen te maken hebben met de waan van de dag. Wij kunnen daar als provincie dan vaak een duwtje in de goede richting geven. Soms helpen we in de vorm van financiën, maar vaak ook door het inzetten van het brede netwerk wat we hebben. Deze ondersteuning van de provincie wordt vaak erg gewaardeerd.”
Een faciliterende organisatie
Ook bij andere programma’s lopen veel lijntjes met het onderwijs, Marcel acht zichzelf daarin zeker niet uniek. Hij geeft aan dat binnen het programma Landbouw & Voedsel wel een strategische keus is geweest om volop in te zetten op kennisontwikkeling en onderwijsvernieuwing. Hierdoor is het mogelijk om strategische samenwerkingsverbanden te ontwikkelen en kansen die zich voordoen ook direct te verzilveren.
Marcel werkt met de collega’s van het programma Innovatieve Organisatie veel samen met studenten van BrabantNext (nu op de Tramkade, voorheen was dit de Gruyterfabriek/De Waardenmakers). “Het is daar een inspirerende, uitdagende omgeving voor studenten met verschillende achtergronden. Zo hebben wij als programma Landbouw en Voedsel het afgelopen najaar een aantal groepen studenten van Avans Hogeschool begeleid die aan de slag zijn gegaan met de verbinding Boer – Burger. Deze Avans studenten hadden vooral kennis over concept- en businessontwikkeling en zijn aan de gang gegaan met de vraag: hoe zou jij -rekening houdend met alle mogelijkheden die de techniek en data in 2030 biedt- de relatie tussen boer én burger willen versterken. Eén van de groepen kwam met een supertof concept met een spiegelbus die bijdraagt aan bewustwording bij jongvolwassenen; “durf jij jezelf aan te kijken in de spiegel, met het voedsel dat je eet?”. In dit concept zal de spiegelbus langs scholen (en festivals) reizen. De komst wordt aangekondigd met een guerrilla-actie met kleine spiegels en prikkelende vragen. Nadat de bus is langs geweest blijft er tijdelijk een vending machine staan met gezonde lokale producten om studenten te stimuleren de weg naar boerderijwinkels te vinden. “Op dit moment zijn wij aan het kijken of er mensen en partijen zijn die dit concept verder willen helpen.” Het concept is daarnaast één van de inzendingen geworden van de Challenge Innovation Makers Agrifood; een Challenge dat door het programma Landbouw en Voedsel het afgelopen jaar is georganiseerd.
Met de collega’s van Natuur & Samenleving werkt Marcel tenslotte samen aan een project gericht op voedseleducatie op basisscholen (gekoppeld aan de Groene Schoolpleinen). “Dit is belangrijk omdat als je jong leert wat gezond en eerlijk voedsel is en weet waar het vandaan komt je dit je hele leven lang meeneemt. Ook hier kunnen wij dus als provincie een bijdrage leveren.”
En wel hierom is het belangrijk dat we het onderwijs betrekken bij de provincie & andersom!
“Als provincie willen we graag aan de samenleving laten zien hoe wij Brabant een stukje mooier maken. Daarnaast willen en kunnen onderwijs- en kennisinstellingen ook graag een bijdrage leveren aan de transities waar wij in Brabant voor staan. Door deze twee zaken aan elkaar te verknopen doen we iets waar we in Brabant goed in zijn: samenwerken en innoveren. Wij als provincie kunnen hierbij een faciliterende, informerende & verbindende rol spelen.”
Een paar weken geleden heeft een groep van 40 studenten van de opleiding veehouderij van HAS Green Academy de provincie weer bezocht. Samen met de griffie hebben we uitgelegd hoe de provincie werkt en wat wij als programma Landbouw en Voedsel doen. “Een goede manier om hen bewust te maken dat de provincie niet alleen een rol heeft bij regelgeving, maar ook innovaties stimuleert.”
De mensen in het onderwijsnetwerk weten Marcel ondertussen goed te vinden. “Deze korte lijntjes hebben het mogelijk gemaakt dat we de afgelopen tijd veel stappen hebben kunnen zetten. Het is mooi om te zien dat we dit als provincie hebben kunnen faciliteren.”
En Marcel, wat maakt jouw baan nou zo leuk?
“Continu dingen kunnen verbinden! Thema’s, onderwerpen, individuen, teams en organisaties met elkaar verbinden om te fungeren als bruggenhoofd tussen de wereld binnen en buiten de provincie. Hierbij staat de mens centraal; door zorgvuldig met mensen in je netwerk om te gaan bereik je vele malen meer dan alleen zaken op te pakken!”
Wat bereiken wij als organisatie als we de verbinding met onderwijs opzoeken?
“Als je blijft samenwerken met het onderwijs en kennisinstellingen en hen blijft uitdagen om te komen met nieuwe oplossingen komen we tot een mooier Brabant en krijgen we sneller de gewenste transities voor elkaar”.