3. BASIS OP ORDE
Tijdens de lekcheck en de woningopname zijn tal van kleinere maatregelen en gedragstips naar voren gekomen die vrijwel direct tot een forse daling van het energiegebruik en een verbetering van het comfort in de woning kunnen leiden. Deze maatregelen zijn eenvoudig en relatief goedkoop uit te voeren. Er hoeft niet gewacht te worden op het plan voor de woning (stap 4). De bewoner kan meteen na het bezoek van de bondgenoot aan de slag. Bij het op orde brengen van de woning gaat het om onderstaande aspecten.
Klussen
- Kieren dichten: het dichten van alle tijdens de lekcheck gevonden naden en kieren in de woning, inclusief de kierdichting bij de draaiende delen (tochtstrips bij ramen en deuren).
- Vervangen van verlichting door led, aanbrengen van radiatorfolie, radiatorventilatoren, schoonmaken van ventilatieroosters, enzovoorts.
- Isoleren van cv- en warmwaterleidingen.
- Inregelen van de verwarmingsinstallatie (bijvoorbeeld de thermostaat instellen, temperatuur van de cv-ketel verlagen naar 60 graden, eventueel waterzijdig inregelen).
- Achterstallig onderhoud aan de verwarmingsinstallatie laten uitvoeren, zoals het ontluchten van radiatoren.
- Verbeteren van de (bestaande) ventilatie.
Kieren dichten scheelt tien tot twintig procent gasverbruik
Uit een analyse van de woningonderzoeken blijkt dat de deelnemers gemiddeld tien tot twintig procent kunnen besparen op hun gasverbruik als zij de gaten en kieren in hun woning dichten. Dat is opmerkelijk omdat bij de meeste woningen al verschillende maatregelen waren genomen, zoals extra dak- of spouwmuurisolatie. In deze woningen blijkt echter nog veel warmte weg te lekken. Die kieren zitten met name in het dak, in de aansluitingen van het dak op de muren, en rond de kozijnen en deuren. Tijdens het testen bleek zelfs dat lichtspotjes een ongewenste bron van warmteverlies kunnen zijn.
Gedrag
Zonder comfort te verliezen kunnen kleine veranderingen in het gedrag al flink schelen in de portemonnee, zoals:
- Thermostaat omlaag als je niet thuis bent.
- Thermostaat omlaag zetten een uur voordat je naar bed gaat; dekentje op de bank.
- Korter douchen.
- Deuren en ramen sluiten.
- Gordijnen ‘s avonds dichtdoen (en niet voor de verwarming hangen).
- Lichten uit waar niemand is.
- Oude apparatuur vervangen door energiezuinige apparaten, zoals een oude koelkast in de schuur.
- Apparaten uitzetten(en niet op standby laten staan).
- Energiebespaarfuncties op wasmachine en vaatwasser gebruiken.
- Geen wasdroger gebruiken, maar de was bij voorkeur buiten drogen.
- Monitoren van het elektriciteit- en gasgebruik zodat je inzicht krijgt welke apparaten en activiteiten veel energie kosten.
- Slim ventileren: monitor de luchtkwaliteit met een vochtmeter en/of CO2-meter, zodat je weet wanneer je (extra) moet ventileren.
"De elektricien is al drie keer langs geweest"
“Toen we besloten zonnepanelen te plaatsen, moest er iets worden aangepast in onze meterkast. Toen we overstapten op inductie koken, heeft de elektricien een extra groep in de meterkast gemaakt. Nu schaffen we een warmtepomp aan en is het opnieuw prijs. En als we straks een elektrische auto gaan rijden, zal er wel weer iets in de meterkast aangepast moeten worden. Als we vooraf goed hadden nagedacht, hadden we dit in een keer kunnen laten doen tegen veel lagere kosten.”
Aanpassen van de meterkast
Hoewel het een maatregel is die wel direct tot hogere kosten kan leiden, noemen we hem toch hier bij het op orde brengen van de basis, en dat is het aanpassen van de meterkast. Veel woningen hebben nog een 1-fase aansluiting. Om de woning geschikt te maken voor inductiekoken, warmtepomp, zonnepanelen en elektrisch rijden moet deze aansluiting worden omgezet naar een 3-fasen aansluiting.
Tops
- Bied ondersteuning aan mensen die zelf aan de slag willen, bijvoorbeeld met handleidingen om kieren te dichten.
- Zorg voor een lokale klussendienst die bewoners ontzorgt (betaald en/of onbetaald) bij het zetten van de eerste stappen.
- Breng mensen bij elkaar die samen aan de slag willen. Zij kunnen onderling tips en ervaringen uitwisselen, gereedschap delen en elkaar motiveren.
Flops
- Volstaan met communiceren dat het belangrijk is om kieren te dichten zonder aan te geven hoe dit moet.
- Ervan uitgaan dat iedereen tijd, geld, mentale ruimte en klusvaardigheden bezit om aan de slag te gaan.