Facts & figures VRIJE TIJD

Dit is Vrije Tijd

Vrije tijd is de tijd die niet besteed hoeft te worden aan verplichte of noodzakelijke activiteiten, zoals (huishoudelijk) werk, zorg en studie. Het is de mogelijkheid om dat te doen wat men graag doet, zoals het beoefenen van een hobby, televisiekijken, lezen of cultuurbezoek. Ook toerisme en recreatie kunnen gezien worden als een vorm van vrijetijdsbesteding. Soms actief zoals wandelen, soms passief zoals zonnebaden. Ook sport en spel kan worden gezien als vrijetijdsbesteding.

Vrijetijdseconomie

De productie, distributie en consumptie van goederen en diensten ten behoeve van de vrijetijdsbesteding van mensen. Dit gebeurt binnenshuis als buitenshuis, zowel binnen de eigen woonomgeving als daarbuiten. Denk daarbij ook aan verblijf, vervoer en toeleveranciers. De vrijetijdseconomie is samengesteld uit verschillende sectoren die onderling verbonden zijn en verbonden met cultuur, erfgoed en sport.

Vrijetijdseconomie

Bron: Beleidskader & Uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie 2013-2020

Gastvrijheidsdomein

Het brede domein, waarin de zakelijke en vrijetijdsbezoeker met zijn/haar activiteiten en de bewoner met zijn/haar vrijetijdsactiviteiten centraal staan. Zij worden bediend door een breed palet van zowel private als publieke partijen. Een bezoeker komt meestal niet vanwege één product, maar vanwege het samenspel tussen verblijf, horeca, vermaak, landschap, winkels en vervoer, in combinatie met de natuurlijke en/of culturele omgeving. Het gaat in het gastvrijheidsdomein dan ook niet om het aanbod van één product, maar er is sprake van een samengesteld geheel, waarbij verschillende aanbieders zijn betrokken. De natuurlijke en culturele omgeving, de fysieke inrichting en de sociale structuur van plekken zijn bepalend voor het goed functioneren van het gastvrijheidsdomein – ook al zijn deze plekken niet louter voor het gastvrijheidsdomein bedoeld. Dit laat zien hoe sterk het gastvrijheidsdomein verweven is met allerlei onderdelen van de maatschappij, economie en leefomgeving.

Bron: Agenda Bewuste Bestemmingen, CELTH 2022

Vrije tijd is een samengesteld product dat bestaat uit een samenhang van vele producten en diensten uit verschillende sectoren. Het figuur hierboven toont de samenhang en de breedte van de vrijetijdseconomie. Brabant kent een sterke vrijetijdseconomie die van belang is voor de Brabantse economie.

Het aanbod

Cultuur, recreatie en amusement

3780

Winkels

820 Vervoer

1820

Logies accomodaties

9590

Horeca

5890

Som van vestigingen

Bron: LISA

Spreiding over Brabant

Bron: LISA

Banen in de sector recreatie en toerisme

In 2021 zijn er 77670 banen in de sector recreatie en toerisme. Ten opzichte van 2019 is dat een daling van 6%

Bron: LISA

Vrijetijdsbesteding

De omvang van de vrije tijd was in 2016 bijna 44 uur in de week en is al jaren vrij stabiel. Ook de verdeling van de vrije tijd over verschillende typen vrijetijdsactiviteiten is stabiel. Aan mediagebruik besteedden we zo’n 19,6 uur in 2016, aan recreatieve activiteiten en ontspanning 14,3 uur, aan sociale contacten 8,2 uur en aan vrijwilligerswerk en bijeenkomsten 1,7 uur (zie verder de pagina ‘Maatschappelijke en politieke participatie’).

In 2016 gaf 70% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder aan voldoende vrije tijd te hebben. In 2011 was dit met 72% niet heel anders. Deze waardering hangt samen met de hoeveelheid beschikbare vrije tijd in een week (uit: Sociale staat van Nederland, SCP 2020).

Bron: Media:Tijd 2018

65+-ers besteden minder tijd aan werk/studie, zodat er meer ruimte is voor vrije tijd, huishouden, winkelen en media. Bij de jongere groepen is dit juist andersom.

Nederlanders besteden onveranderd veel (vrije) tijd aan mediagebruik

Uit het Tijdbestedingsonderzoek (TBO) blijkt dat Nederlanders aanzienlijk en stabiel deel van hun vrije tijd aan mediagebruik besteden. Voor de verdere verdieping van het mediagebruik gebruiken we het onderzoek Media:Tijd. Als we alle tijd die op een dag wordt besteed aan media en aan communicatie via media optellen (ook als dit gelijktijdig plaatsheeft of plaatsvindt naast andere activiteiten), komen we in 2018 op een totale mediatijd van gemiddeld 8 uur en 23 minuten op een dag (zie onderstaand figuur voor hoe deze mediatijd grofweg verdeeld is over verschillende media-activiteiten, zoals kijken, luisteren en lezen). Van deze tijd gaat gemiddeld 3 uur en 15 minuten naar uitsluitend media; de overige tijd doen mensen er ook andere activiteiten naast (zoals eten, werken of reizen). Deze totale mediatijd bedroeg 8 uur en 33 minuten in 2015 en 8 uur en 40 minuten in 2013 en is dus vrij stabiel. Ook de tijd die besteed wordt aan de verschillende overkoepelende media-activiteiten (kijken, luisteren, lezen, etcetera) laat weinig schommelingen zien.

Bron: De sociale staat van Nederland: Vrije tijd

Vakanties

Spreiding

Spreiding heeft betrekking op het verspreiden van internationale gasten door het land, buiten de 'hotspot' Amsterdam. Dit noemen we spreiding in ruimte.

Soorten bezoek

Binnen- en buitenlandse bezoekers

Bron: CBS

Soorten vakantie

Bron: Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd - Kwantitatieve gegevens monitoring vrijetijdseconomie Noord-Brabant

Routerecreatie

Er werd meer dan ooit gefietst en gewandeld in Brabant: VisitBrabant Routebureau zag een explosieve stijging in het aantal geplande wandel- en fietsroutes via de online routeplanner (www.routesinbrabant.nl). We spelen daar op in met thema- en belevingsroutes. De fietser of wandelaar krijgt een mooi verhaal over de streek of geschiedenis te horen en we nodigen ondernemers uit daarop in te spelen, bijvoorbeeld door Fietscafé te worden.

Fietsen

5000

kilometer

Wandelen

10.000 kilometer

Paardrijden

1600

kilometer

Mountainbiken

2000

kilometer

Varen

600 kilometer

Bron: visitBrabant

Economische data

Recreatie en toerisme spelen een steeds grotere rol in de economie. De toeristisch-recreatieve sector groeide in Nederland de afgelopen tien jaar harder dan de economie als geheel.

De toerismesector is belangrijk voor de Nederlandse economie. De totale toeristische bestedingen in de Nederlandse economie zijn in 2019 gestegen met 5,4 procent naar een totaal van 91,2 miljard euro en de toegevoegde waarde met 5,0 procent naar een totaal van 31,8 miljard euro. De waarde van de totale toeristische bestedingen in de Nederlandse economie groeit al geruime tijd. In 2010 bedroegen de bestedingen 59,5 miljard euro, de toename tot aan 2019 was meer dan 50 procent.

Recreatie en toerisme verhogen ook in Brabant de leefbaarheid: denk aan fiets- en wandelroutes. Brabant heeft veel attracties (waaronder ’s lands grootste: de Efteling), telt vier Nationale Parken en kent een groot aandeel familievakanties. Zonder toeristen zouden de Brabanders zelf niet kunnen profiteren van zoveel aanbod.

Klik hier voor het actuele dashboard >

1. In 2019 brachten Nederlanders ruim 1,9 miljoen vakanties door bij Brabantse verblijfsaccommodaties (8,8 miljoen overnachtingen). Ze besteedden gemiddeld 167 euro [2]. In 2019 verbleven 1,3 miljoen buitenlandse gasten (het merendeel uit België en Duitsland) hier zakelijk of toeristisch (3,2 miljoen nachten; 47% meer dan in 2012) [13].

2. Het aantal uitstapjes in Brabant nam tussen 2015 en 2018 met 26% toe tot 279 miljoen. Buitenrecreatie, uitgaan en recreatief winkelen zijn het populairst. 84% van de uitstapjes komt op conto van Brabanders zelf en 34% blijft binnen de eigen gemeente [13].

3. De Efteling staat eerste in de landelijke top 50 dagattracties (5,257 miljoen bezoeken in 2019). Safaripark Beekse Bergen verwelkomde meer bezoekers (in tegenstelling tot andere dierenparken) en staat 10de (1,150 miljoen bezoeken) [8].