KENNIS- EN LEERTRAJECTEN
We hebben vier verschillende aanpakken uitgeprobeerd om de eigenaren van 496 woningen te begeleiden. Deze trajecten richtten zich op de verschillende aspecten van de bewonersreis, zoals het geven van maatwerkadviezen, het opzetten van teams van lekcheckers en klusdiensten, het maken van plannen voor woningen en het aanbieden van een persoonlijk financieel informatiepakket. En tot slot de organisatie van de uitvoering (beschreven in de Wegwijzer).
De vier aanpakken1 die in dit project zijn onderzocht:
1. Blowerdoortest door vrijwillige energiecoaches en hulp bij kierdichting
Vrijwillige energiecoaches voeren blowerdoortests uit en helpen bij kierdichting (met een klusdienst). Deze aanpak richt zich op de eerste stap op weg naar een aardgasvrije woning.
Uitgevoerd in de gemeente Drimmelen, samen met het Traais Energie Collectief, de gemeente Moerdijk en Energiek Moerdijk.
2. Blowerdoortest door onafhankelijke professionals, met maatwerkadvies
Onafhankelijke deskundige voert een blowerdoortest uit en geeft maatwerkadvies met stappenplan naar aardgasvrij. Deze aanpak legt nadruk op kierdichting, met een praktische klussenlijst, maar geeft daarna ook de vervolgstappen aan (ventilatie, isolatie en oefenen met lage temperatuurverwarming). Er is een warmteverliesberekening gemaakt waarin je per stap kunt zien wat de besparing is. Op aanvraag zijn er ook kostenberekeningen gemaakt.
Uitgevoerd in Breda en Zundert.
3. Commerciële partij geeft maatwerkadvies met offertes
In dit onderzoek is geen gebruik gemaakt van hulpmiddelen zoals een blowerdoortest of een warmtebeeldcamera. De eigenaar is gevraagd naar zijn woonwensen, de woning is uitgebreid bekeken en de technische gegevens zijn vastgelegd. Het rapport bevat uitgebreide uitleg over financiering en uitleg over het energiegebruik van apparatuur in huis.
Uitgevoerd in Langeweg, gemeente Moerdijk.
4. Commerciële partij geeft alleen maatwerkadvies
In dit onderzoek is geen gebruik gemaakt van hulpmiddelen. De eigenaar is gevraagd over zijn woonwensen, de woning is uitgebreid bekeken en de technische gegevens zijn vastgelegd.
Uitgevoerd in Moerdijk en Zevenbergschen Hoek, gemeente Moerdijk.
1Deze aanpakken bouwen verder op de ervaringen uit het project Thuis energie besparen doe je zo die zijn opgedaan in het programma Sociale Innovatie in de Energietransitie.
Persoonlijk financieel informatiepakket
De groep die ‘wil en kan’ heeft meestal voldoende geld en (toegang tot) kennis van zaken. Een veel grotere groep heeft echter (te) weinig middelen om hun woning aardgasvrij te maken. Deze mensen zijn vaak huiverig om geld te lenen. Zij hebben behoefte aan goed financieel advies, maar dat is relatief duur omdat een adviseur aan allerlei wettelijke vereisten moet voldoen, zoals het onderzoeken van de financiële draagkracht van de bewoner. Dat is logisch bij het aanvragen van een hypotheek voor een woning, maar minder nuttig bij een lening van bijvoorbeeld tienduizend euro.
AGEM Energie Experts uit de Achterhoek heeft daarom een tussenvorm bedacht, waarbij de grenzen van het informeren zo ver mogelijk zijn opgerekt. Het resultaat is een op maat gesneden, persoonlijk financieel informatiepakket waarin alle leen- en subsidiemogelijkheden en de maandelijkse kosten voor de aanvrager op een rijtje zijn gezet. Energie A16 heeft dit pakket aangepast voor de gemeenten Breda en Moerdijk, en vervolgens hebben wij onze deelnemers deze ondersteuning aangeboden.
“Ik wil graag van het aardgas af, maar ik heb het geld er niet voor. Energie A16 heeft op een rijtje gezet wat het zou kosten en daarna heb ik een goed voorstel gekregen waarin staat op welke manier ik geld kan lenen. Nu weet ik wat ik kan doen en hoeveel tijd het kost om de maatregelen terug te verdienen.” - deelnemer buitengebied Breda Zuid-West
Bewonersreis onderzocht in vier gemeenten
In de vier deelnemende gemeenten zijn verschillende onderdelen van de bewonersreis in de praktijk uitgeprobeerd, met en zonder uitgebreide adviesrapporten. De meeste deelnemers gingen aan de slag met de basis op orde brengen en het bedenken van een plan. Het duurt meestal een aantal maanden voordat woningeigenaren daadwerkelijk grote maatregelen gaan nemen. Zij hebben vaak nog vragen over de te nemen maatregelen, leveranciers en offertes. Enkele deelnemers zijn inmiddels van het aardgas af.
In onderstaande tabel hebben we de belangrijkste gegevens over onze projecten in de vier gemeenten bij elkaar gezet:
Over de deelnemers
Bij alle aanpakken meldden zich vooral mensen die ‘willen en kunnen’. De groep die het kan betalen, was vaak zelf al aan de slag gegaan, maar bleek toch nog op uiteenlopende onderdelen hulp nodig te hebben, bijvoorbeeld met vragen over de installatie of ventilatie. De groep die wij hebben onderzocht is dus zeker niet representatief: de meeste mensen willen wel aan de slag, maar hebben daar geen geld voor.