Gebiedsgerichte aanpak in de gebieden

Door de klimaat-, natuur-, water- en landbouwopgaven die er liggen, ontstaat een toenemende vraag naar ruimte in het landelijk gebied. Zo willen natuurherstel, woningbouw en landbouwtransitie ieder hun stuk van de koek. Al die wensen vragen erom het ruimtegebruik slim te combineren én in balans te brengen met water, bodem en lucht. Samenwerking met belanghebbenden staat hierbij centraal.

Uitvoeringsprojecten

In het Brabantse buitengebied wordt momenteel aan zo’n 100 uitvoeringsprojecten gewerkt. Soms volstaat alleen beekherstel of natuuruitbreiding, maar vaak gaat het al om integrale gebiedsprojecten die beogen om water én bodem op orde te krijgen. Of om agrariërs de overstap te laten maken naar bijvoorbeeld natuurinclusieve landbouw. Een aantal integrale gebiedsprojecten is intussen zo goed als afgerond.

Kaart met de gebiedsprocessen in Brabant. Met donkergekleurd de gebiedsprocessen en lichtergekleurd de gebieden die doorontwikkelen naar een gebiedsgericht uitvoeringsproces.

Gebiedsprocessen

In en rondom Brabantse gebieden waar de opgaven ingewikkelder en urgenter zijn, werken we in een wijder beïnvloedingsgebied rondom het natuurgebied of beekdal. Juist in deze overgangszones die grotendeels agrarisch gebruikt worden, liggen kansen voor slimme combinaties van oplossingen voor sterkere natuur, betere kwaliteit van ons water en onze bodem en de toekomst van de landbouw.

Samen met de betrokkenen in deze gebieden zorgen we eerst voor een totaalbeeld van de opgaven. Hoe staat het met de natuur en de kwaliteit van het water- en bodemsysteem? Hoe ziet de landbouw in het gebied eruit? Welke opgaven zijn er op het gebied van bijvoorbeeld sociale samenhang, energie en woningbouw? Dat werken we uit tot een gezamenlijke gebiedsvisie en daarna tot concrete gebiedsplannen. Vanzelfsprekend doen we dat ook samen met de mensen die in een gebied wonen en werken.

Geen gebied is hetzelfde en gebiedsprocessen zijn dynamisch. Daarom is er in het ene gebied nog sprake van visievorming, terwijl in het andere de planuitwerking al is begonnen. Er zijn ook gebieden waarin beide fases parallel lopen. Bovendien liggen een aantal van de uitvoeringsprojecten ook in de categorie 3 gebieden. Daar wordt dus in sommige deelgebieden al gewerkt aan uitvoering.

Provincie, waterschappen, terreinbeherende organisaties als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Brabants Landschap, gemeenten en (agrarische) belangenorganisaties of vertegenwoordigende organisaties van grondeigenaren zitten hiervoor met elkaar om de tafel. Bij de uitwerkingsfase worden bewoners, grondeigenaren en onder anderen agrarische - en recreatieondernemers betrokken.

Veel gebiedsprocessen komen in 2024 in een andere fase. Gebiedsvisies zijn of worden opgeleverd en worden verder uitgewerkt in programmering en planuitwerking voor deelgebieden. Meerdere gebieden ontwikkelen daarom door van een gebiedsproces naar een gebiedsgericht uitvoeringsproces. Dit betekent dat zij op een net wat andere manier georganiseerd worden, waarbij integraal werken in goede samenwerking met de streek voorop blijft staan.