Landschap roept emoties op. Het biedt rust, weidsheid, overzicht, maar ook verwondering, melancholie of troost. Wie kent niet het gevoel van thuiskomen wanneer je over de dijk rijdt en ’jouw' polder zich voor je uitstrekt? Of de ontroering bij een mistige ochtend in een stil bos? Het is geen toeval dat veel mensen troost zoeken in de natuur na verlies, of inspiratie vinden in een verre horizon. “Landschap is leven. Het verandert voortdurend en geeft identiteit aan een plek”, beaamt Hermke Helsper (62), landschapsarchitect bij de provincie. “Je kunt heel veel zien als je landschap kunt lezen. Er zijn hoogteverschillen, bomenrijen, lanen, wegen, watergangen en olifantenpaadjes. De begroeiing (vegetatie) laat zien hoe de ondergrond is: eiken en berken doen het goed op lage zandgronden, terwijl beuken beter gedijen op hogere gronden. Landschap is altijd in beweging, het is een spiegel van de tijd waarin we leven. Windmolens waren ook ooit nieuw, nu hoort het erbij. Met kennis en een analyse van landschap, historie en bodem kun je de juiste keuzes maken.”

Landschap is divers: het zijn niet alleen de mooie bomen, lanen, bossen en hei, maar landschap kan ook bestaan uit een groene inpassing van een woning of een glastuinbouwbedrijf. Rens van Rijckevorsel kan daarover meepraten. De 26-jarige ondernemer kocht 2 jaar geleden een groot glastuinbouwbedrijf in Etten-Leur, waar hij komkommers en aardbeien teelt. “Er was al even geen aandacht besteed aan de landschappelijke inpassing. De takken hingen tegen het glas aan en bladeren verstopten de goot.” Inmiddels is de groene inpassing van het bedrijf weer tiptop in orde. Bijzonder is dat 4 hectare aan kassen hierdoor vanaf de weg niet zichtbaar zijn. “Ik snap dat het voor de buren niet fraai is om tegen een kassencomplex aan te kijken. We hebben een houtwal aangelegd met zoete kers, zwarte els, tamme kastanje, hazelaar en lijsterbes. De combinatie van struiken en bomen is goed voor de biodiversiteit en draagt bij aan de acceptatie in de buurt. Bovendien helpen de vogels die hier nestelen bij de bestrijding van bijvoorbeeld luizen. Ze zorgen zo voor een biologisch evenwicht.

Het succes van Etten-Leur zit in de samenwerking met het Brabants Landschap en initiatiefnemers. “Samen adviseren we ondernemers bij landschappelijke inpassingen en het beheer daarvan. We wijzen niet meteen met het vingertje, denken mee en geven gerichte adviezen, maar gaan zonodig wel over tot handhaving. Dat is zelden nodig. Het stimuleert als ondernemers zien dat de gemeente er bovenop zit.”

Dat samenwerking de sleutel is tot succes, ziet ook rentmeester Jos Koopmans (53). Ruim 10 jaar werkte hij samen met de eigenaren, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Rucphen aan een plan voor de herontwikkeling van Jachthuis Schijf in de Rucphense bossen. “We hebben samengewerkt aan een plan dat goed is voor natuur, landschap en cultuurhistorie, én dat rendement oplevert. Op een verantwoorde manier hebben we 2 poortwoningen toegevoegd die passen in het landschap. Het is terecht dat de provincie daarvoor een investering in natuur en landschap terugverlangt”. Toch ziet Koopmans nog ruimte voor verbetering. “Overheden maken vaak een strak onderscheid tussen natuur en landschap. De inrichting van een perceel met walnotenbomen; is dat natuur, landschap of landbouw? Daarin moeten we niet doorschieten.”