Door werkzaamheden in Duitsland
Tijdelijk meer goederenvervoer per trein in Brabant
Door werkzaamheden aan het spoor in Duitsland in het verlengde van de Betuweroute, blijft het aantal goederentreinen door Brabant de komende jaren hoger dan normaal. Het Brabantse spoornetwerk wordt niet alleen ingezet voor personenvervoer, maar ook voor goederenvervoer. In dit artikel kijken we naar ontwikkelingen op en rond de Brabantroute, zoals het spoornetwerk ook wel wordt aangeduid.
Getallen
Het totale goederenvervoer per spoor in Nederland is jaarlijks rond de 40 miljoen ton. De laatste twee jaar laten echter een daling zien met respectievelijk 12% en 7%. Dit vanwege onder andere een afname van het kolenvervoer richting Duitsland en verslechtering van het industriële klimaat. Verder was er in het algemeen minder overslag in de havens en maakte het prijsbeleid spoorgoederenvervoer relatief duur. Ook was er minder omgeleid treinverkeer vanuit België, waarvoor Roosendaal de drukste grensovergang is. De Rijksoverheid verwacht tot 2030 dat het spoorgoederenvervoer tenminste tot ongeveer 57 miljoen ton zal toenemen. In de prognose wordt met een maximum van 62 miljoen ton rekening gehouden. Na 2030 neemt het spoorgoederenvervoer nog beperkt toe tot maximaal 77 miljoen ton in 2050. Daarbij is 5% binnenlands goederenvervoer, en 95% internationaal. Tot zover de getallen.
Goederenvervoer door het centrum van Tilburg
Veel van die goederen worden via de Brabantroute naar Duitsland en achterliggende landen vervoerd, terwijl daarvoor begin deze eeuw nu juist de Betuweroute was aangelegd. Dimitri Kruik, regiodirecteur Zuid van ProRail: “Doordat er in Duitsland nog hard gewerkt wordt aan de realisatie van circa 70 kilometer spoor in het verlengde van de Betuweroute tussen Emmerich en Oberhausen, moeten goederentreinen van tijd tot tijd via de Brabantroute of de Bentheimroute (Oldenzaal/Bad Bentheim) richting Duitsland worden geleid. Het gaat om complexe inpassingen in een dichtbevolkt gebied, waarvoor veel vergunningen moeten worden aangevraagd. Zodra al die vergunningen in Duitsland zijn verleend, kunnen onze oosterburen een einddatum voor de aanleg van het nieuwe spoor geven.”
‘80-weekse’
Tot medio 2026 is de zogenaamde ‘80-weekse’ van kracht, waarbij in Duitsland een derde spoor wordt aangelegd. In die periode is gedurende 60 weken maar één spoor in Duitsland beschikbaar en gaat het zelfs 20 weken helemaal op slot. “Het Brabantse netwerk wordt in die weken van volledige afsluiting met circa 60 extra goederentreinen per dag belast. Daarom hebben wij op de Brabantroute preventief extra inspecties uitgevoerd en waar nodig versterkingen aangebracht. Daarmee zorgen we ervoor dat er zo min mogelijk onderhoud in die ’80-weekse’ nodig is”, zegt Dimitri Kruik van ProRail.
Dimitri Kruik
Port of Moerdijk
Een belangrijk knooppunt voor goederenvervoer in Brabant is Port of Moerdijk, de vierde zeehaven en tweede containerhaven van Nederland. Het is een toegangspunt voor heel Zuid-Nederland en vormt een belangrijke verbinding naar het (Europese) achterland. In Port of Moerdijk groeit het goederenvervoer van 1,1 miljoen tot 3,4 miljoen ton in 2040. Daarvan vormt containervervoer met ruim 70% het grootste onderdeel, gevolgd door staal en natte bulk (chemicaliën, ruwe en minerale oliën en vloeibaar aardgas).
“Met de investeringen in het spoor, die het Rijk vorig jaar heeft toegekend, kunnen wij een bijdrage leveren aan de verdere verduurzaming van spoorgoederenvervoer", aldus Paul Dirix, CEO van het havenbedrijf. "Dit doen wij door op het laatste deel van het vervoer - de ‘last mile’ - een emissievrije rangeerlocomotief te gebruiken. Een locomotief zonder uitstoot dus. Tegelijkertijd kijken we ook naar een efficiënter gebruik van het enkelspoor van Lage Zwaluwe naar het havengebied Moerdijk om meer capaciteit te realiseren."
Zuidelijke aftakking
Dirix: "De stikstofproblematiek zit ons daarbij nog wel in de weg. Ik vind dat het spoorgoederenvervoer in Nederland goed geregeld is. Om dat zo te houden moeten we in Brabant met de havens en grote steden samen blijven optrekken om de concurrentiepositie van het spoor te versterken. Zo ben ik voorstander van een zuidelijke aftakking op de Betuweroute. Daarmee omzeil je alle grote Brabantse steden en kun je snel aanhaken op het spoor richting Limburg. Dat heeft meer effect dan de zo genoemde boog bij Meteren waarbij goederentreinen nog steeds via ’s-Hertogenbosch en Eindhoven richting Duitsland rijden. Maar dergelijke projecten krijg je alleen voor elkaar als je de krachten bundelt. Ondertussen blijven ondernemers nieuwe initiatieven ontwikkelen, zoals een goederentrein die sinds begin dit jaar vier keer per week heen en weer rijdt vanuit Moerdijk naar Italië", stelt Paul Dirix.
Paul Dirix
Multimodaal
Een slimme manier om het goederenvervoer te verbeteren is een transportketen waarbij goederen achtereenvolgens met meerdere vervoermiddelen worden getransporteerd. Dit multimodale goederenvervoer is goed te zien bij BTT Multimodal Container Solutions in Tilburg. Daar komen wekelijks treinen uit China en Polen binnen met goederen die naar Rotterdam of verder Europa in moeten worden vervoerd. Tilburg fungeert als grootste herkomst/bestemming in Nederland aan de Nieuwe Zijde route (verbinding met China). De grootste vervoersstroom is echter de verbinding met Rotterdam. ”Wij verwerken hier 130.000 standaard-containers via het spoor, maar daarnaast ook nog eens 220.000 containers via de binnenvaart. Behalve op zondag rijdt er dagelijks een trein naar Rotterdam om daar containers af te leveren.” Aan het woord is sales manager Jordy Versteijnen, die samen met zijn vader en broer leiding geeft aan het familiebedrijf in Tilburg.
Heffing voor vrachtwagens
“De komende jaren wordt de concurrentiepositie van het spoor verder versterkt. Als je kijkt naar de kostenstructuur heeft de vrachtwagen vandaag de dag nog financiële voordelen. Maar met de invoering van de vrachtwagenheffing in 2026 moeten eigenaren van vrachtwagens een bedrag per gereden kilometer gaan betalen, net als in landen om ons heen. En niet alleen op snelwegen, maar ook op een aantal N-wegen en gemeentelijke wegen. Daarom investeren wij eind dit jaar ook fors in een nieuwe terminal voor goederenvervoer per spoor en via het water. Dat stelt ons in staat om de toenemende goederenstroom op een multimodale manier via Moerdijk naar vooral het Verenigd Koninkrijk te krijgen.”
Jordy Versteijnen
Ook Port of Moerdijk hamert op multimodaal vervoer. “Als we Brabant bereikbaar willen houden en willen bijdragen aan alle duurzaamheidsambities, dan heb je naast binnenvaart ook een goed spoor nodig. Spoor is een veilig en duurzaam alternatief voor goederenvervoer en biedt kansen voor ons als multimodaal knooppunt. Het verdient daarom de aandacht voor de ambities van Brabant en Nederland”, aldus Paul Dirix.
Deel deze pagina via