HOOFDLEZING DENKER DES VADERLANDS DAAN ROOVERS

HOE NU MENS ZIJN?

“Je kijkt naar het boek, het boek kijkt terug.”

Volgens Denker des Vaderlands Daan Roovers gaat haar vakgebied vooral over het innemen van een ander perspectief. “Filosofie gaat voor mij om het creëren van ruimte in je hoofd, zodanig dat je hetzelfde anders kunt zien. Dus niet: hoe kunnen we problemen – zoals de coronacrisis – het beste oplossen? Maar eerder: hoe kunnen we er anders over nadenken?”

De demon van het middaguur

Juist tijdens deze coronacrisis houden de zeven hoofdzonden ons een spiegel voor, schetst Daan. “De zeven zonden gaan over jezelf, over het innerlijke gevecht mét jezelf. Neem de hoofdzonde Acedia, vaak vertaald als traagheid, lusteloosheid of luiheid. Wat doet deze coronacrisis met ons in dat opzicht? Juist nu je alle tijd zou móeten hebben, bijvoorbeeld omdat je in quarantaine zit, ben je vaak niet vooruit te branden. Al die apparaten, met hun voortdurende prikkels van buiten, versterken die neiging tot lamlendigheid. Ik merkte het zelf ook: ik wilde schrijven, maar het lukte maar niet. Ook bij mijn twee pubers zie ik het terug, als ze huiswerk maken: ze kijken urenlang naar het boek, het boek kijkt simpelweg terug. Een totaal gebrek aan focus.” Maar maak vooral niet de fout om te denken dat dit alleen de moderne mens parten speelt. Daan vertelt hoe ook middeleeuwse monniken beschreven hoe ze zich, ook al zaten ze in afzondering, maar niet konden concentreren op de taak die voor hen lag. “Eén monnik noemde het ‘de demon van het middaguur’: onze natuurlijke neiging om afgeleid te zijn. Lamlendigheid is van alle tijden. Ik vond het troostrijk om te lezen hoe de menselijke conditie ons altijd parten speelt.”

“Hoe wil je hier straks op terugkijken?”

Nietsdoen kán volgens Daan heel vruchtbaar zijn, zolang je voor de lange termijn maar een duidelijk doel voor ogen hebt. “Als we op dag één van de coronacrisis hadden geweten dat we een jaar lang zoveel zouden gaan rondhangen, hadden we al lang Chinees kunnen leren of klarinet leren spelen. Vraag jezelf daarom alsnog af: hoe wil ik straks terugkijken op deze periode? Een concreet doel in de toekomst – dingen die je wil leren, een boek dat je wil schrijven – voorkomt dat je vervalt in lamlendigheid.”

<- Bekijk de talk van Daan Roovers integraal terug

CAMUS WIJST ONS DE WEG

Een van Daans favoriete boeken is De Pest van de Franse absurdist Albert Camus. Nadat de coronapandemie begin 2020 wereldwijd vleugels kreeg, stond het boek – waarin een stad volledig wordt afgegrendeld van de buitenwereld – opeens weer volop in het brandpunt van de belangstelling.

Camus onderzoekt hoe wij ons tot elkaar verhouden en hoe wij het met onszelf uithouden, vertelt Daan. “Op de laatste pagina van het boek maakt de hoofdpersoon vervolgens de balans op. Diens conclusie: ‘Wat je van plagen kunt leren, is dat er in de mens uiteindelijk meer te bewonderen, dan te verachten valt.’ Ik hoop dat wij over een tijdje, als deze crisis weer voorbij is, hetzelfde kunnen zeggen.”

HOOGMOED: GEZOND ZELFBEWUSTZIJN

Welke zonde vindt Daan stiekem óók een deugd? “Dan kies ik toch voor Superbia, in het Nederlands ook wel hoogmoed of ijdelheid genoemd. Mensen moeten zich wat mij betreft niet kleiner maken dan strikt noodzakelijk is. Het is belangrijk dat mensen naar voren durven stappen; dat ze zich niet schamen voor wie ze zijn en dat ze hun ideeën naar voren durven brengen. Een zekere grootsheid en een gezond zelfbewustzijn mag je jezelf wel aanmeten, vind ik.”

Fijne relativering door @daanroovers. Met steeds maar 2 of 3 weken vooruitkijken krijg je niets voor elkaar. Als we wisten dat corona een jaar ging duren, had je ook Chinees (of #Frysk, eigen toevoeging) kunnen leren. #zevenzonden

Sas Terpstra (@sasterpstra)