Tiny houses op zorglocaties

De combi van wonen en vrijwilligerswerk

De vrijwilligers zijn niet zomaar vrijwilligers. Ze wonen letterlijk om de hoek in een zogeheten tiny house. En ook hier: niet zomaar een tiny house. Want deze tiny houses zijn speciaal geplaatst zodat vrijwilligers op zorglocatie De Binckhorst in Rosmalen kunnen wonen.


Goed idee

De vorm van wonen in combinatie met zorg is een idee van Stijn van Kreij (44), die je daarom wel sociaal ondernemer mag noemen. Tot een paar jaar geleden werkte hij voor Cello, de zorginstelling waar De Binckhorst ook onder valt. Op een bijeenkomst van familie en vrijwilligers kwam Van Kreij op het idee om bewoners en omwonenden nader tot elkaar te brengen. Hard nodig, want veel zorgterreinen liggen afgelegen. Die in Rosmalen bijvoorbeeld ligt ingeklemd tussen een spoorlijn en een snelweg buiten het centrum. “Een paar jaar geleden lag deze locatie verscholen tussen weilanden en bossen”, aldus Van Kreij. “Wij vroegen ons ook af: van wie is dit terrein eigenlijk? Van Cello? Of van de bewoners? Of van ons allemaal? Hoe dan ook, het is openbaar terrein, maar wordt niet als zodanig gebruikt. Vooral heel jammer voor de bewoners die behoefte hebben aan sociaal contact. We zagen mogelijkheden om het anders te doen.”

Butterfly Effect

Dit project leidde tot het oprichten van de sociale onderneming Butterfly Effect (* zie kader). Bedoeld om bewoners van instellingen uit hun isolement te halen.
Butterfly Effect ontzorgt instellingen die, net zoals bij Cello, mensen de gelegenheid wil bieden op een zorglocatie te gaan wonen en vrijwilligerswerk te doen met en voor andere bewoners. Daar blijkt behoefte aan, want binnen enkele weken na het bekend worden van het initiatief hadden zich 20 gegadigden gemeld. Leny en Ingrid zijn inmiddels 2 van de 3 bewoners op het instellingsterrein buiten Rosmalen. Leny van der Velden: “Ik voel me hier als thuis. Voor de cliënten ben ik dan ook geen personeel, maar een buurvrouw. En dat is het grootste compliment dat ze me kunnen geven”.


"Voor de cliënten ben ik geen personeel, maar een buurvrouw."

Het Butterfly Effect

Butterfly Effect = Het vlindereffect. Een term uit de chaostheorie. De naam is gebaseerd op een metafoor uit de jaren ’60 die stelt dat de vleugels van een vlinder in de Verenigde Staten maanden later in Texas een tornado zouden kunnen veroorzaken. Of anders gezegd: een kleine beweging kan uiteindelijk heel grote gevolgen hebben. Positief en negatief. Of zoals een andere journalist schreef: “Het butterfly-effect houdt in dat een schijnbaar nietige vleugelslag op een plek in de wereld uit kan groeien tot een bulderende orkaan op een andere plek. Voor wie het liever klein houdt: kleine dingen kunnen een grote impact hebben.”

Wat is nou écht belangrijk?

Volgens Stijn van Kreij past het concept van een tiny house bij het idee om op het terrein van een zorginstelling te gaan wonen. “Bewoners van een tiny house nemen – voordat ze gaan verhuizen – afscheid van heel veel spullen, omdat hun huis maar klein is: 39 m2 om precies te zijn. Als mensen naar een tiny house verkassen, stellen ze zich vooraf de vraag: Wat is nou echt belangrijk? Steeds meer mensen komen tot de conclusie dat bezit niet zaligmakend is. Beleving daarentegen wel. Belevingen zijn vaak leuke ervaringen. Die leuke ervaringen hebben vaak met mensen te maken. Betekenis hebben voor of geven aan andere mensen.”


Je wordt als tiny house bewoner geacht 2 dagdelen per week vrijwilligerswerk te doen. Dat hoeft geen georganiseerde kooksessie te zijn, maar kan van alles inhouden. Ook het toevallig ontmoeten van bewoners is erg waardevol.

"Een paar jaar geleden waren er niet eens wandelpaden tussen de gebouwen."

Uitbreiding

Hoe voorzichtig dit idee van 3 huizen op De Binckhorst van Cello ook lijkt, het blijft daar zeker niet bij. In Biezenmortel worden inmiddels 5 tiny houses gerealiseerd in samenwerking met zorginstelling Prisma. En in Deurne zit de bouw van 5 tiny houses in samenwerking met zorginstelling Oro in de verkenningsfase. Maar ook dit zijn nog maar voorzichtige beginstappen.
Triodos Bank is bereid gevonden om financiering te verstrekken. Ook is Butterfly Effect met de provincie in overleg over financiële ondersteuning. GS zal daar binnenkort over besluiten.

Nog groter groeien

“De overheid heeft een heel grote bouwopgave”, stelt Stijn van Kreij. De komende tijd moeten er jaarlijks tienduizenden woningen worden gebouwd. Het zou geweldig zijn als we met ons concept daarvan een klein deel voor onze rekening kunnen nemen. Maar onze bovenliggende ambitie is om de zorg menselijke vorm te geven. Vergrijzing is een kans, wanneer we mensen van jong tot oud op basis van talent en interesse met elkaar verbinden. De komende 2 jaar richten we ons op Brabant, de jaren daarna willen we elders in het land projecten ontwikkelen.”

"We zijn gestart in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, maar er is ook veel interesse vanuit de ouderenzorg en de ggz. Binnen 2 jaar verwachten we 200 tot 250 tiny houses in Brabant te kunnen realiseren. In Helmond zijn we bijvoorbeeld in gesprek met Brainport Smart District. Daar wordt een woonwijk ontwikkeld waarin de bewoners een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van hun eigen leefomgeving. Dit nieuwe deel van de al bestaande wijk Brandevoort wordt de komende jaren gebouwd. We zien daar mogelijkheden voor 30 tot 50 woningen in combinatie met vrijwilligerswerk voor en door mensen met een verstandelijke beperking, en een even groot aantal woningen in combinatie met vrijwilligerswerk voor en door ouderen.

Voordelen


Doordat we werken met sociale investeerders zoals de Triodos Bank, kunnen we de huisjes verhuren onder de huurtoeslaggrens, waardoor ze voor een grote groep mensen betaalbaar zijn. En door onze focus op wederkerigheid melden intrinsiek gemotiveerde vrijwilligers zich bij ons aan. Ander voordeel is dat de zorgorganisatie eigenaar van de grond kan blijven en op die manier regie houdt over de ontwikkeling van hun maatschappelijk erfgoed. En op basis van een tijdelijke ontheffing op het bestemmingsplan kunnen we onze projecten relatief snel realiseren.

Deel op social media