"Dit was belangrijk voor mijn zelfvertrouwen"

Jarenlang runde Miriam Berkvens (54) samen met haar man hun varkenshouderij in Laarbeek. Sinds kort werkt ze bij een bakker. ‘Een jaar geleden had ik je uitgelachen.’

‘Met veel liefde en plezier verzorgen wij alle varkens op een duurzame manier.’ Zo staat het op de website van Marcel en Miriam Berkvens. In 1997 nam Miriams man Marcel de varkenshouderij van zijn moeder in Mariahout over. 250 zeugen en 640 vleesvarkens hadden ze destijds; in 2006 stootten ze de vleesvarkens af en sindsdien hebben ze 850 zeugen. Sinds het najaar van 2019 is er iets veranderd. Marcel doet wat hij altijd al deed, maar Miriam heeft ander werk gevonden. Dat zag ze zichzelf nooit doen, want de boerderij was haar werkplek. Maar het is gelukt. Ze werkt alleen nog in de weekenden mee. Marcel heeft een medewerker in dienst genomen.

Fysieke tol

Hoe is het zover gekomen? Het antwoord op die vraag begint in 2008. Het fysiek zware werk dat Miriam deed begon fysiek zijn tol te eisen. Miriam kreeg schouderklachten, en die bleken hardnekkig te zijn. ‘Ik richtte me op de pasgeboren biggetjes en zeugen op onze kraamafdeling, en daar hoorde het schoonspuiten met een hogedrukspuit bij. Dat is natuurlijk een lichamelijk zware activiteit. In 2008 onderging ik voor het eerst een schouderoperatie.’ Daarna ging ze weer door. Zo ook na de tweede operatie. En na de derde. Want het bloed kruipt waar het niet gaan kan. ‘Je moet gewoon door, vond ik.’ Het zou nog tot 2016 duren voordat Miriam inzag dat het echt niet langer ging. De vierde operatie was de druppel. ‘We hebben dit bedrijf met zijn tweeën opgebouwd. Het voelde als falen om het bijltje erbij neer te gooien. Ik heb het er eerst met Marcel over gehad, daarna hebben we het ook met onze drie dochters gedeeld. Zij zijn twintigers en hebben allemaal andere interesses en beroepen dan het boerenbedrijf.’

"Je moet gewoon door, vond ik."

Een echte aanpakker

Miriam houdt van aanpakken. Niet alleen binnen het eigen bedrijf, maar ook daarbuiten. Ze doet veel vrijwilligerswerk. ‘Iedereen kent mij in Laarbeek.’ Ook runde ze het project PEL: Project Ervarend Leren. Miriam begeleidde 16- tot 24-jarigen die een half jaar op het bedrijf kwamen wonen. Onder haar leiding werkten zij aan een meer gestructureerde manier van leven én ze werkten aan hun zelfvertrouwen. ‘Maar dat staat even op een laag pitje sinds ik heb besloten om te stoppen in het bedrijf,’ vertelt Miriam. ‘Ik heb het druk gehad met ander werk zoeken. Bovendien ben ik ook nog mantelzorger van mijn vader.'

"Ik heb het druk gehad met ander werk zoeken."

Maar dat ze een bezige bij is, wil niet zeggen dat ze zomaar ander werk vond nadat ze de moeilijke beslissing had genomen om te stoppen bij het bedrijf. ‘Ik zou het bijvoorbeeld leuk vinden om een functie als dorpsondersteuner uit te oefenen, want dat zit op het gebied van zorg en welzijn. Maar daarvoor moet je bepaalde diploma’s hebben.’

Nieuwe start

Een bedrijfsadviseur van de ZLTO deed Miriam de suggestie aan de hand om de tweedaagse cursus ‘Een nieuwe start’ te volgen bij de ZLTO. Goed idee, vond Miriam. ‘Dat was een intensieve cursus. Ik kreeg een eigen coach, deed een IQ-test, een capaciteitentest en een interessetest. Veel agrarische vrouwen kunnen meer dan op papier staat. Uit mijn test bleek dat ik net onder hbo-niveau zit. Dat was natuurlijk prettig om te horen en goed voor mijn zelfvertrouwen.’ Maar ja, voor sommige banen heb je gewoon diploma’s nodig. ‘Toen ik na tien brieven nog steeds geen uitnodiging had gekregen voor een gesprek, heb ik wel even flink gebaald,’ zegt Miriam eerlijk. ‘Ik dacht: verrek maar. Toen heb ik contact gezocht met mijn coach en daarna kon ik weer verder. Zulke momenten horen er soms bij.’

Wel een beetje actie

Halverwege 2019 keerde het tij. Via de vacaturewebsite Indeed.nl kwam Miriam Berkvens in contact met een bakker in Nuenen. Nu is ze daar winkelmedewerker. ‘Dat was natuurlijk best even wennen in het begin. Ik ben iemand van structuur, en in zo’n drukke winkel is die er niet altijd. Maar er moet bij mij wel een beetje actie in zitten, en dat is hier het geval. Wel is de combinatie met het mantelzorgen nu lastiger, want ik ben minder flexibel dan toen ik nog thuis werkte.’ Maar Miriam heeft vooral oog voor de belangrijkste verandering: dat het haar gelukt is om een fysiek te zware job in te ruilen voor werk dat ze aankan – en dat na dertig jaar op dezelfde plek te hebben gewerkt. ‘Als je me een jaar geleden had verteld dat ik zou gaan solliciteren en ander werk zou vinden, had ik je uitgelachen. Ik had nooit gedacht dat ik van de plak af zou komen. Dat ik elders een baan zou vinden. En nu is het gelukt. Als ik terugkijk, dan is dit proces heel belangrijk geweest voor mijn zelfvertrouwen. Ik moest ook aan mezelf laten zien dat ik iets anders kan.’

"Denk niet dat je alles alleen hoeft te doen als je een nieuwe start wilt maken."

Vraag hulp

Miriam heeft een tip voor mensen zoals zij die de overstap willen maken naar ander werk: wees niet bang om hulp te vragen. ‘Boeren zijn vaak hele trotse mensen, en terecht. Een boer regelt het allemaal zelf wel, die gaat geen hulp erbij halen. We zijn nu eenmaal gewend om onze eigen boontjes te doppen. Pas als de nood heel hoog is, trekken we aan de bel.’ Maar soms is het helemaal niet verkeerd om hulp te vragen, ontdekte Miriam. ‘Solliciteren moet je zelf doen, maar ik heb wel hulp gekregen bij het schrijven van de brieven. Ik ben ook blij dat ik contact heb gezocht met mijn coach toen het niet zo goed lukte. Daarom adviseer ik anderen: blijf er niet mee rondlopen. Denk niet dat je alles alleen hoeft te doen als je een nieuwe start wilt maken. Of dat je het allemaal alleen kunt. Want dat is niet zo. Niemand hoeft het alleen te doen, niemand kan het alleen.’

Deel in je netwerk