De kans om iets anders te gaan doen

Inge Meijers en Jasper Lauwers over ‘Van werk naar werk’

ZLTO begeleidt boeren die overwegen iets anders te gaan doen of dat al besloten hebben. Inge Meijers vertelt wat dit traject ‘Van werk naar werk’ inhoudt. En Jasper Lauwers vertelt waarom ze bij MS Schippers geloven in de kracht van voormalige boeren. ‘Als iemand weer goed in zijn vel en in zijn kracht zit, lukt het bijna altijd werk te vinden.’

Een moeilijke beslissing

Zoals bekend zijn er de laatste jaren steeds meer boeren die erover denken om hun leven een andere wending te geven. Bijvoorbeeld omdat ze genoeg hebben van de vele regelgeving. Of omdat het fysiek te zwaar wordt. Of omdat het financieel moeilijker wordt om een goede boterham te verdienen. ‘Het is natuurlijk wel een enorme beslissing, die je niet zomaar neemt,’ zegt Inge Meijers van ZLTO. ‘Bovendien hebben boeren in hun bedrijf vaak heel weinig mensen om mee te sparren. En als je nooit in loondienst hebt gewerkt, komt je ook niet in aanmerking voor ondersteuning van UWV.’

Boeren begeleiden

Daarom startte ZLTO het traject ‘Van werk naar werk’. Het doel is om boeren te begeleiden die overwegen om iets anders te gaan doen of dat al besloten hebben. ‘Stoppen met het bedrijf dat je met keihard werken hebt opgebouwd, dat gaat niemand in de koude kleren zitten,’ weet Inge Meijers. ‘Dat doet wat met je. En soms ook met je eigenwaarde. Het risico ligt zelfs op de loer dat je er somber van wordt. Boeren hebben altijd het bedrijf op de eerste plaats gesteld. Het bedrijf was dé manier om je gezin te onderhouden. Als dat wegvalt, wat worden dan je nieuwe doelen? Welke richting ga je dan op? Met “Van werk naar werk” helpen wij bij het vinden van antwoorden op deze vragen. Als er sprake is van financiële urgentie, gaan we met spoed op zoek naar een alternatief. Als het gaat om iets anders willen maar niet weten wat precies, dan hebben we meer tijd.’ Het eerste deel van het traject heet “Nieuwe start”. Het startte net na de zomer van 2019 met 56 deelnemers. Inge Meijers: ‘Het gaat om een tweedaags traject waarin we stilstaan bij het stoppen, bij rouwverwerking en bij de vraag: wat brengt de toekomst?’ Van de genoemde 56 deelnemers volgen er 30 het complete traject ‘Van werk naar werk’. Daarin is plaats voor individuele coaching thuis: met welke vragen zit je? Er hoort ook een tweedaagse arbeidsmarktgerichte training bij: Hoe is het om te werken voor een baas? Wat houdt een beroepskeuzetest in en wat kun je ermee? Welke bedrijven zijn voor jou interessant? Afhankelijk van iemands beoogde functie en behoefte kan het ook interessant zijn om aandacht te besteden aan LinkedIn en hoe je dat inzet.

“Boeren hebben veel meer kwaliteiten dan ze zelf denken”

Kwaliteiten staan buiten kijf

Volgens Jasper Lauwers kan de toegevoegde waarde van het traject ‘Van werk naar werk’ groot zijn. Lauwers is HR-manager bij Schippers Group, waar zo’n vijfhonderd mensen werken. ‘Wij exporteren onze eigen hygiënemanagementsystemen en -producten naar het buitenland en zijn altijd op zoek naar goede mensen. Bij ons kun je heel diverse dingen doen. Het gaat bijvoorbeeld om verkoopadvisering, bijvoorbeeld over ongediertebestrijding binnen de agrarische sector. Een ander belangrijk thema is gezond water, en dan gaat het om functies op het gebied van sales, advies en techniek. We richten ons ook op het verlagen van kiemdruk door muren en vloeren te behandelen.’ Volgens Jasper Lauwers staan de kwaliteiten van voormalige boeren voor Schippers buiten kijf: ‘Het zijn nuchtere en harde werkers. Ze zijn leergierig. Ze hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel, dus een begrip als “eigenaarschap” hoef je hen niet uit te leggen, want ze hebben jaren hun eigen geld verdiend. En ze zijn graag bezig met hun vak. Ik ken bijvoorbeeld studiegroepen van voormalige boeren die samen veevoer maken of die zelf afspraken maken over de samenstelling daarvan.’

"Een begrip als eigenaarschap hoef je een boer niet uit te leggen."

Twijfels

Zo overtuigd als ze bij Schippers zijn van de kwaliteiten die boeren hebben, zo overtuigd zijn de boeren zélf vaak niet, zegt Inge Meijers. Ze geeft enkele voorbeelden van de twijfels waarmee voormalige boeren worstelen. ‘Soms denken ze ten onrechte dat ze niet zoveel in hun mars hebben, omdat ze altijd alleen maar op een boerderij hebben gewerkt. Als je dan vraagt waar ze goed in zijn, zeggen ze: “Ik kan heel goed hard werken.” Maar ze hebben veel meer kwaliteiten.’ Meijers noemt het voorbeeld van een voormalige boer die graag iets wilde doen in een administratieve functie. ‘“Maar ja,” zei hij er meteen bij, “ik heb geen diploma op dat gebied.” Waarop ik hem erop wees dat hij jarenlang administratief werk had gedaan bij zijn eigen bedrijf. Dat iemand geen diploma heeft, hoeft geen ramp te zijn, mits hij dan wel in vijf minuten kan vertellen welke ervaring hij heeft. Een boer heeft bijvoorbeeld altijd geïnvesteerd, leidinggegeven aan een aantal medewerkers, tijdelijke krachten in dienst gehad. Je moet die praktische ervaring kunnen delen aan de hand van concrete voorbeelden. Daar werken we dus aan tijdens “Van werk naar werk”.’

Schaamte en verdriet

Er kan ook sprake zijn van schaamte en verdriet. Sommige boeren vragen zich af of ze wel mógen stoppen met hun bedrijf. Vaak hebben ze het bedrijf voortgezet dat hun ouders en grootouders hadden opgebouwd. Meijers: ‘Ik zeg dan altijd: “Het is je gelukt om dat bedrijf voort te zetten, je bent jarenlang succesvol geweest, die missie is dus geslaagd. Nu begint een nieuwe, andere fase in je leven.”’ Wat Meijers ook wel eens hoort van deelnemers, is dat ze denken dat bedrijven liever een jong iemand aannemen dan een voormalige boer op leeftijd. ‘Ik zeg dan: “Vergeet niet dat jij ziet waar het werk is. Dat is jouw kracht: je weet wat er moet gebeuren en hebt weinig aansturing nodig, omdat je heel zelfstandig bent. Je hebt aan een paar woorden genoeg. Dat is voor bedrijven heel waardevol.”’ Jasper Lauwers bevestigt dat: ‘Stel, je gaat aan de slag als verkoopadviseur rundvee en je begeleidt boeren bij hun bedrijfsoptimalisatie. Als jij de stal in gaat, zie je aan de ogen van een koe hoe die zich voelt. De klant ervaart dan dat jij meedenkt en meekijkt.’ Inge Meijers: ‘Er is een gezamenlijke passie voor het welzijn van het dier.’

Waar word je blij van?

Een van de voormalige boeren vertelde dat hij nog twintig jaar had om zijn dromen te realiseren. De vraag was alleen: welke dromen? Nu werkt hij in het onderwijs. Hij wilde iets sociaal doen, een vak uitoefenen waarin hij mensen iets kon leren. Nu is hij instructeur bij een vmbo-opleiding. Welke keuze je maakt, kan soms heel persoonlijk zijn. Wij helpen de deelnemers dan ook nadenken over misschien wel de allerbelangrijkste vraag: Waar word jij blij van? Ben je iemand die graag de dingen regelde op de boerderij? Of vind je het juist geweldig om de handen uit de mouwen te steken? Twee melkveehouders kunnen dus heel verschillende kwaliteiten en voorkeuren hebben. Wat past bij jou? Wil je in de agrarische sector actief blijven of juist elders je geluk zoeken? Stoppen met het bedrijf is ook een kans: de kans om iets anders te gaan doen.’ Volgens Jasper Lauwers is het belangrijk dat voormalige boeren iets gaan doen waar ze goed in zijn. ‘Laatst sprak ik een oud-boer die nu werkt in het magazijn van een distributiecentrum (DC). Na een paar minuten kreeg ik in de gaten dat hij eigenlijk niet op zijn plek zat. Hij had een bedrijf gerund, jarenlang winst gemaakt, hij barstte van de kennis van varkens. Maar die ervaring kwamen in het magazijn nauwelijks tot hun recht. Hij onderschatte de waarde van zijn eigen achtergrond.’ Inge Meijers bevestigt dat voormalige boeren soms moeten leren hun eigen kwaliteiten op waarde te schatten. ‘Tijdens het traject laten we hen een capaciteitentest maken om te kunnen laten zien op welk niveau ze zich bevinden. En ook om te voorkomen dat ze onder hun niveau gaan werken. Dat kan hooguit een tijdelijke oplossing zijn als je je nog aan het oriënteren bent.’

"Stoppen met het bedrijf is ook een kans: de kans om andere deuren te openen."

Leren over jezelf na te denken

Een belangrijk thema tijdens het traject ‘Van werk naar werk’ is: hoe presenteer je jezelf? Want een goede presentatie is tegenwoordig een must als je werk wilt vinden. ‘Juist op dat gebied hebben veel agrariërs weinig ervaring,’ zegt Inge Meijers. ‘We leren mensen om over zichzelf na te denken en om zichzelf voor een groep te presenteren. We zetten ze natuurlijk niet meteen op een krat op het dorpsplein, maar creëren een veilige omgeving. We oefenen ook sollicitatiegesprekken. Want het bedrijf kwam altijd op één, de boer zelf cijferde zich altijd weg. Het is makkelijker om dóór te werken dan na te denken over wat je wilt. Maar vanaf het moment dat je besluit over te stappen, draait het om jou. En de ervaring leert dat als iemand weer goed in zijn vel en in zijn kracht zit, het bijna altijd lukt om werk te vinden. Want voormalige boeren hebben heel veel praktische kennis, ze zijn zelfstandig en ze zijn harde werkers.’


De taal van de boeren spreken

Wat maakt het voor Inge Meijers zo leuk om betrokken te zijn bij ‘Van werk naar werk’? ‘Wat mij opvalt, is dat de meeste boeren geen praters zijn. Maar als ik tien minuten met ze zit, hebben ze hun hele verhaal al verteld. De kunst is om naar ze te luisteren zonder te oordelen. Ze zijn dan vaak open en soms emotioneel. Als dochter van een melkveehouder lukt mij dat meestal wel.’ Jasper Lauwers: ‘De praktijk leert dat een agrarische achtergrond en de praktische ervaring en kennis van boeren heel waardevol is voor bedrijven. Het grote voordeel is dat deze mensen de taal van de boer spreken. Ze kunnen zich bijvoorbeeld verplaatsen in het seizoen: “Die boer is nu waarschijnlijk het gras van het land aan het halen, dus is dit geen goed moment om te bellen.”’ Inge Meijers: ‘Het mooie van Schippers is voor ons dat we aan de deelnemers kunnen laten zien dat er echt interesse is van een bedrijf in hun kennis en kunde. Het zou toch zonde zijn als de kennis en kracht van voormalige boeren verloren zou gaan? Ze moeten iets gaan doen waar ze echt blij van worden. Ze moeten passie en vreugde vinden, dan kunnen ze jaren vooruit.’ Jasper Lauwers: ‘Een voormalige boer zei tegen mij: “Boer-zijn is het mooiste beroep ter wereld. Maar ik heb nu het één na mooiste beroep.”’

Neem de stap!

Bent u geïnteresseerd en wilt u meer informatie? Of wilt u zich aanmelden voor het traject van werk naar werk? Neem dan contact op met Inge Meijers van de ZLTO via Anke de Brouwer 06-29520294 of e-mail anke.de.brouwer@zlto.nl.

Deel in je netwerk