“Wachten is geen optie als je klimaatdoelstellingen wilt halen”

San Adelaar - Senior Vergunningverlener (Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant)

en

Lenny Reiningh - Projectleider Circulaire en Biobased Economy (provincie Noord-Brabant) San Adelaar en Lenny Reiningh werken intensief samen om het práten over circulaire economie om te zetten in acties. Eind 2021 willen ze aan de hand van vijf casussen laten zien dat er in Brabant vooruitgang wordt geboekt.

“Iedereen heeft het over circulaire economie, maar in de praktijk wordt er nog weinig op grote schaal uitgerold. We hebben allerlei klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050 en dat betekent dat we écht aan de slag moeten”, vindt San Adelaar. Adelaar werkt als senior vergunningverlener bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Hij is onder andere verantwoordelijk voor de grote afvalverwerkende bedrijven, milieustraten en autosloperijen. Een cruciale bedrijfstak als we naar een economie willen waar geen grondstoffen verloren gaan.

Bedrijven en initiatieven lopen tegen belemmerende wetgeving aan

Lenny Reiningh zit in het team van de Provincie Noord-Brabant dat verantwoordelijk is voor circulaire economie. Ze houdt zich bezig met de agro- en food-industrie en werkt aan het vlottrekken van belemmerende wet- en regelgeving. “We zien initiatieven die vanuit circulaire economie waardevol zijn, stranden op wet- en regelgeving. Daar proberen we wat aan te doen.” Een voorbeeld van die belemmerende wet- en regelgeving: in een circulaire economie wil je gewassen voor honderd procent benutten. Suikerbieten worden tot suiker verwerkt, maar het blad blijft bijvoorbeeld over. “Daar kan plantaardig eiwit uit worden gehaald, waarmee je etenswaren kunt verrijken. Maar de regelgeving beschouwt bietenblad als afvalproduct. Bedrijven lopen tegen dat soort regelgeving aan.” Ander voorbeeld: het vraagt enorm veel geregel van bedrijven om gerecyclede kunststof te mogen gebruiken in producten zoals kinderspeelgoed. Daarom kiezen bedrijven nog meestal voor primaire grondstoffen om kunststof uit te maken, zoals olie, in plaats van gerecyclede kunststof-flakes.

Op zoek naar de rek in de wet

Met collega’s van de twee andere omgevingsdiensten in Noord-Brabant vormen Lenny en San een team dat zaken rondom circulaire economie aan de kaak stelt. Ze verzorgen presentaties aan medewerkers van omgevingsdiensten, delen kennis en bespreken concrete casussen. Lenny: “Het mooiste resultaat van deze samenwerking is een dossier dat we nu maken voor de gedeputeerde. We verzamelen casussen waarmee we willen experimenteren. Als je naar de letter van de wet- en regelgeving kijkt, zouden deze initiatieven geen of heel moeilijk een vergunning mogen krijgen. Maar we willen de rek opzoeken en ervoor gaan zorgen dat de omgevingsdiensten hier met bestuurlijke rugdekking wel aan kunnen gaan meewerken en deze experimenten toestaan en stimuleren.”

De komende weken maken duidelijk welke casussen zijn geselecteerd

San en Lenny lichten alvast een tipje van de sluier op in welke richtingen ze denken. Een daarvan is een verklaring van omgevingsdiensten namens de provincie waarin staat dat bepaalde specifieke afvalstromen niet als afval maar als hoogwaardige grondstof worden beschouwd. Afval mag namelijk niet opnieuw de (voedsel)keten in, een hoogwaardige grondstof wel. Ander idee is de huidige wettelijke termijn voor experimenten van negen maanden te verlengen naar bijvoorbeeld twee jaar, omdat sommige experimenten meer tijd nodig hebben.”

Niet alleen toestaan, maar ook verbieden kan een experiment zijn

“We zien soms hergebruik dat juist schadelijk is voor milieu en klimaat. Denk aan beeldbuisglas en zware metalen die gebruikt worden als grindvervangers. Het past binnen bestaande wet- en regelgeving maar is geen gewenste ontwikkeling voor het milieu. Hoe kunnen we dat een halt toeroepen?” Lenny: “Met dergelijke experimenten steekt de provincie haar nek uit en loopt risico’s. Je kunt bij de rechter komen en op de vingers getikt worden. Maar soms moet je risico’s nemen om vooruit te kunnen.” San: “Wachten is geen optie als je je klimaatdoelstellingen wil halen. En als we slagen met deze experimenten hebben we een verhaal waarmee we naar het Rijk kunnen: zo hebben we het hier geregeld in Noord-Brabant, het werkt en zorgen jullie nu voor passende regelgeving.”