“Circulair bouwen moet de standaard worden in Noord-Brabant”

Rolf Gerritsen - Projectleider Circulaire Economie Bouw & Infra (provincie Noord-Brabant) Hoe zorgen we ervoor dat we in Noord-Brabant circulair gaan bouwen? Rolf Gerritsen is projectleider Circulair Bouwen & Infra bij de provincie. Hij pleit voor meer creativiteit.

De bouw staat voor grote opgaves. Er is woningnood, een tekort aan arbeidskrachten én er moet duurzaam gebouwd worden. Bij nieuwbouw is al bij wet verplicht dat woningen bijna energieneutraal moet zijn. Dit is de zogenaamde BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen). “Mooi dat deze wet er is, alleen is deze nog niet volledig ingericht om aan alle eisen van circulair te bouwen te voldoen. Bovendien zijn er veel partijen betrokken bij de bouwsector: woningcorporaties, gemeenten, architecten, toeleveranciers, bouwbedrijven zelf. Het is een ingewikkelde en versnipperde branche”, weet Gerritsen.

Circulair bouwen standaard maken in Noord-Brabant: dat is de uitdaging

Om het circulair bouwen te versnellen werken verschillende partijen sinds 2019 onder het motto: Geen uitval en geen afval samen in Cirkelstad Brabant. “Ons doel is uiteindelijk dat circulair bouwen de standaard wordt in Brabant. Concreet maken we circulaire doelstellingen meetbaar, zodat je beter met elkaar in gesprek kunt.” “Als gemeenten en woningcorporaties verlangen dat een bepaald percentage nieuwbouwwoningen voortaan circulair gebouwd wordt, kunnen bouwers, ontwikkelaars, architecten en toeleveranciers daarmee concreet aan de slag. Zo breng je beweging op gang. Hoe gebruik je biobased materialen? Hoe haal je je circulaire doelstellingen met natuurlijke materialen? Kunnen we dakbedekking hergebruiken? In Cirkelstad Brabant geven we daar samen invulling aan.”

Bewustwording, kennis- en talentontwikkeling is essentieel om circulair bouwen te versnellen

“Vanuit de provincie ondersteunen we lectoraten en werken we ook nauw samen met de design- en architectuurkant. We moeten slimmer gaan bouwen. Als je modulair bouwt, kunnen ruimtes in een latere fase makkelijker een andere bestemming krijgen. Keukens moet je zo maken dat je ze niet na tien jaar hoeft te slopen, maar kan refurbishen door frontjes en andere onderdelen te vervangen. Als woningcorporaties dat structureel gaan doen, maak je stappen.”

Omgevingsdiensten hebben een belangrijke rol

Gerritsen werkte ooit zelf als vergunningverlener en heeft ervaren hoe het is om –net zoals een omgevingsdienst– te werken met soms weinig (wettelijke) bewegingsruimte. “Wet- en regelgeving is dwingend, dat staat soms in de weg van experimenteren en veranderingen.” Toch zijn er volgens hem fantastische voorbeelden te noemen die de rek in de wet verkennen. “Een tijdje geleden klopte een gemeente bij de provincie aan omdat ze een proefvak voor een fietspad wilden aanleggen waar de fundering anders was dan het gebruikelijke gebroken puin. Je kunt ondergrond verharden door aan zand het biobased product lignine toe te voegen, maar dat paste nu niet binnen het wettelijk kader. Wij hoorden dit en dachten: we willen dit experiment aangaan. We zijn nu een pilot hiervoor aan het mogelijk maken. Dan zie je een samenwerking ontstaan die de duurzame omgeving als doel heeft. Daar willen we naartoe. De omgevingsdiensten hebben we daar hard bij nodig. Samen zoeken naar kansen en mogelijkheden binnen het wettelijk kader, knelpunten ophalen en zo nodig doorgeven richting Den Haag. Met die mentaliteit komen we er wel.”

Voorbeeldprojecten die de provincie Noord-Brabant heeft ondersteund:

Circulaire sociale woningbouw

Met provinciale steun is een biobased sociale huurwoning ontwikkeld, een initiatief van vier woningbouwcorporaties en NBArchitecten uit Best. In de gemeente Geldrop Mierlo worden zestien sociale huurwoningen gerealiseerd. De woningen zijn biobased, circulair en modulair en worden gebouwd in een fabriek in Goirle. De woning is nog ongeveer tien procent duurder, maar als de productie opgeschaald wordt, kan de prijs dalen. www.nbarchitecten.nl/optimus/

Circulair slopen:

De provincie ondersteunt een innovatieve manier van aanbesteden voor circulair slopen bij een portiekflat in Den Bosch. Het gesprek tussen een coöperatie, sloper, aannemer en architect begint al vanaf de aanbesteding. Op deze manier hebben zij beter zicht hoe materialen hergebruikt kunnen worden.