Veilig en comfortabel onderweg in Brabant
Zo zorgen we voor goede wegen en fietspaden
In Brabant zijn we altijd onderweg. Op de fiets naar school, met de bus naar het centrum of een autorit naar werk en de dagelijkse routes van vrachtwagens. Dat betekent veel verkeer op de Brabantse wegen en fietspaden. Dat is ook niet zo gek: met ongeveer 2,6 miljoen inwoners en zo'n 1,5 miljoen voertuigen is onze provincie volop in beweging.
De Provincie Noord-Brabant beheert zo'n 550 kilometer aan wegen en meer dan 500 kilometer aan fietspaden. Goede wegen en fietspaden zijn belangrijk voor de verkeersveiligheid, leefbaarheid én bereikbaarheid van onze provincie. In de afgelopen maanden kwam regelmatig in het nieuws dat het onderhoud van de Nederlandse wegen en bruggen onder druk staat omdat veel infrastructuur vervangen moet worden.
Hoe zorgt Brabant ervoor dat de wegen en fietspaden in een goede staat blijven?
Kijken, meten en vooruitdenken
“Dat doen we door te kijken én door te meten", vertelt Jan Maurix, teamleider Tactisch Wegbeheer. “We baseren onze keuzes voor onderhoud op data, signalen uit de omgeving en observaties van onze weginspecteurs."
Elk jaar analyseert de provincie de staat van de Brabantse wegen en fietspaden. Daarbij kijken we niet alleen naar het asfalt, maar naar het hele plaatje, licht Jan toe: “De analyse is een momentopname, maar we denken ook vooruit. We letten op 5 belangrijke onderwerpen.”
Technische staat
De eerste vraag: Hoe ligt het de weg erbij? Is er slijtage of schade? We kijken daarmee naar de technische staat van de weg of het fietspad.
Verkeersveiligheid
Daarnaast kijken we naar de verkeersveiligheid op een weg of fietspad. Hiervoor kijken we naar de cijfers over verkeersongevallen.
Omgeving
Ook de omgeving nemen we mee. Hoeveel geluid maakt het verkeer? Heeft de omgeving (overlast)meldingen gemaakt over de weg?
Bermen
Verder kijken we naar de bermen langs de wegen en fietspaden. Die moeten veilig zijn, maar ook bijdragen aan de biodiversiteit. Elke berm moet een bepaalde natuurwaarde hebben. Lukt dat niet? Dan nemen we maatregelen.
Doorstroming
Tot slot kijken we naar het gebruik van de weg of het fietspad. Kan de weg het verkeer goed afwikkelen? Kan dat ook nog in de toekomst?
Het onderhoud van kunstwerken, zoals bruggen en tunnels, pakken we op een andere manier aan. Om alle kunstwerken in Brabant tijdig te onderhouden of vervangen werkt de provincie samen met Brabantse gemeenten in een samenwerkingsverband.
Keuzes maken
“Op basis van al die informatie bepalen we of de weg of het fietspad wordt aangepakt. We kunnen niet alle wegen en fietspaden tegelijk aanpakken, dat geeft te veel hinder voor de Brabanders en kost te veel geld,” licht Jan toe. “Daarom stellen we prioriteiten. En soms speelt er meer dan alleen data. Ook maatschappelijke signalen of bestuurlijke afspraken kunnen een reden zijn om een weg eerder aan te pakken of om het juist uit te stellen."
Van kleine klus tot grote ingreep
Als duidelijk is welke weg of welk fietspad onderhouden moet worden, komt de volgende vraag: hoe pakken we dat aan? De provincie onderhoudt de infrastructuur op 3 verschillende niveaus:
Dagelijks en klein onderhoud
Het dagelijkse onderhoud zoals het maaien van bermen of repraren van verlichting is wat kleiner, maar wel heel belangrijk. Weggebruikers hebben meestal weinig hinder van deze werkzaamheden. We voeren ze uit met een rijdende afzetting of zetten 1 rijstrook af.
Groot en levensverlengend onderhoud
Een asfaltweg is gemiddeld elke 10 jaar toe aan onderhoud. Bij groot onderhoud onderhouden we de weg zo dat de weg weer 10 jaar mee kan. We vervangen dan bijvoorbeeld de verharding of het asfalt. Soms voeren we levensverlengend onderhoud uit. We kunnen dan onder andere het asfalt verjongen met een speciale coating om zo groot onderhoud of een reconstructie nog enkele jaren uit te stellen. Voor groot en levensverlengend onderhoud sluiten we de wegen soms een nacht of een paar dagen af.
Reconstructies
Soms blijkt dat we grotere aanpassingen moeten doen aan wegen of fietspaden. Dan veranderen we het tracé of passen we kruispunten aan. Dit kan nodig zijn voor de verkeersveiligheid of voor de doorstroming van het (toekomstige) verkeer. Dit noemen we een reconstructie van een weg. Dit zijn langdurige projecten.
Slim samenwerken
“In de afgelopen jaren werkten we met vaste aannemers aan het onderhoud van de Brabantse wegen,” vertelt Ward Gijsberts, contractmanager. “Deze manier van werken gaan we volgend jaar uitbreiden. Vanaf dan werken we 8 jaar lang met 2 vaste aannemers voor het groot en levensverlengend onderhoud, iedere aannemer krijgt een deel van Brabant. Deze langere en nauwe samenwerking heeft een hoop voordelen.”
Grote reconstructies worden nu soms uitgesteld, vanwege de stikstofregels of vanwege ruimtelijke procedures die lang kunnen duren. Daarmee schoof het onderhoud aan de wegen ook op. “Vanaf volgend jaar kunnen we met de aannemers ook tussentijdse maatregelen uitvoeren. Dit zijn wat grotere aanpassingen aan de weg, zoals het veiliger maken van een fietsoversteek. Daarmee houden we de wegen en fietspaden goed onderhouden, veilig en kunnen we quick wins snel uitvoeren,” vertelt Ward.
“Een ander groot voordeel is dat we door de nauwe samenwerking met de aannemers de werkzaamheden beter kunnen plannen. We bepalen samen wat het beste is voor de wegen en fietspaden. Daarbij kijken we naar duurzaamheid, hinderbeperking en de kosten. En tussentijdse maatregelen of meekoppelkansen nemen we mee waar mogelijk. We kijken dus niet alleen naar de verharding en het asfalt, maar naar alles op en rondom de weg. Dit noemen we een integrale aanpak.”
Zo verminderen we ook de hinder voor weggebruikers en omwonenden. “Als we het asfalt gaan onderhouden, kunnen we net zo goed ook de bermen en de vangrails onderhouden. De weg moet toch dicht. Hierdoor hoeven we de wegen minder vaak af te sluiten,” legt Ward uit. “Wat ook belangrijk is: de aannemer kan investeren in duurzaam materieel, omdat het een langdurig contract is. Zo kunnen we het onderhoud in Brabant op een duurzame manier uitvoeren.”
Zo min mogelijk hinder
Wegwerkzaamheden zijn nodig, om de wegen en fietspaden goed en veilig te houden. Maar het geeft wel overlast voor weggebruikers en omwonenden. Die hinder proberen we zoveel mogelijk te voorkomen. Bijvoorbeeld door 's nachts, in het weekend of buiten de spits te werken. Is er een omleiding nodig? Dan geven we die duidelijk aan en houden we de omleiding zo kort mogelijk, zowel voor auto's als voor fietsers.
“Het lukt niet altijd om in de nachten of weekenden te werken. Soms kiezen we daarom voor een korte, maar hevige afsluiting. Dat geeft even wat meer hinder, maar we maken de weg dan wel voor de komende 10 jaar weer onderhoudsvrij,” vertelt Ward.
De weg van de toekomst
“In Brabant kijken we bewust vooruit als we onderhoud inplannen. We kijken daarvoor nu vaak 15 jaar vooruit,” vertelt Jan. “Maar het liefst kijken we nog verder vooruit. Misschien wel 25 of 50 jaar. Een grote reconstructie van een provinciale weg en de voorbereiding daarvan kan soms wel 10 tot 20 jaar duren en kost miljoenen euro's. Daarom móét je wel ver vooruitkijken.” Door structureel budget vrij te maken voor onderhoud, jaarlijks te meten en slim samen te werken met aannemers, blijven onze wegen en fietspaden in goede staat. Zo blijven Brabanders ook in de toekomst veilig en prettig onderweg. Op de fiets, met het openbaar vervoer of met de auto.
Deel deze pagina via