Brabant op weg naar de Omgevingswet

'Met de nieuwe wet slepende kwesties vlottrekken en samenwerken aan een mooi en aantrekkelijk Brabant'

Binnen minder dan een jaar is de Omgevingswet een feit; een ‘megawet in wording’, waar alle overheden en veel organisaties in Nederland zich volop op voorbereiden. Zo ook provincie Noord-Brabant. In 2018 stelden Provinciale Staten de Brabantse Omgevingsvisie al vast. Naast de visie moet de provincie vanuit de Omgevingswet ook een Omgevingsverordening vaststellen voor haar grondgebied. Alle provinciale regels over de fysieke leefomgeving, staan straks bij elkaar in de Brabantse Omgevingsverordening. Over de inhoud van die nieuwe verordening ging de provincie de afgelopen maanden het gesprek aan met betrokkenen, tijdens de Tour de Brabant. In dit magazine leest u een terugblik op die gesprekken.

De Omgevingswet

Eerst terug naar het begin: de Omgevingswet. De Omgevingswet bundelt de wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur, cultureel erfgoed en water. En regelt daarmee het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving. Het bestaande stelsel van milieu- en ruimtelijke regels wordt door de invoering van de Omgevingswet volledig herzien. De wet heeft een procesdoel en een inhoudelijk doel. Het inhoudelijke doel is kort gezegd om een goede balans te bieden tussen beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Het procesdoel is gericht op het vereenvoudigen van het systeem, het verkorten van procedures en ruimte bieden voor initiatieven uit de maatschappij. Dit vraagt om een heel andere werk- en denkwijze van overheden, burgers en bedrijven. Open, samenhangend, flexibel, uitnodigend en innovatief zijn daarbij de kernwoorden. Daarbij moet het doel van een initiatief in de fysieke leefomgeving centraal staan in plaats van de vraag: ‘mag het wel?’.

Omgevingsvisie

Onder de Omgevingswet vallen verschillende instrumenten met ieder een ander karakter. Voor de provincie zijn de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening belangrijke instrumenten. Provinciale Staten hebben in december 2018 de Brabantse Omgevingsvisie vastgesteld. De Brabantse Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan.

Omgevingsverordening

Naast een Omgevingsvisie moet de provincie vanuit de Omgevingswet ook één Omgevingsverordening vaststellen voor haar grondgebied. Daarin staan bijvoorbeeld regels die nodig zijn om de ambities uit de Omgevingsvisie te realiseren. Denk aan het beschermen van belangrijke waarden als het drinkwater of de natuurgebieden. Net zoals de Omgevingswet een groot aantal wetten vervangt, zo vervangt de Brabantse Omgevingsverordening diverse provinciale verordeningen. In Brabant zijn deze verordeningen in 2019, als eerste stap, alvast gebundeld in de Interim Omgevingsverordening. Voordat de Omgevingswet in werking treedt, wordt de definitieve Omgevingsverordening vastgesteld. In de definitieve verordening worden ook beleidswijzigingen verwerkt. Uitgaande van de huidige planning van de Omgevingswet wordt de definitieve Omgevingsverordening in oktober 2021 vastgesteld.

Participatie

De Omgevingsverordening wil de provincie tot stand brengen in nauwe samenwerking met alle betrokken partijen die straks met de nieuwe verordening moeten werken: gemeenten, waterschappen, omgevingsdiensten, ondernemers en maatschappelijke partners. Daarom gingen we tijdens de Tour de Brabant, aan de hand van een conceptversie van de verordening het gesprek met hen aan: wat staat er precies in de nieuwe verordening? Wat regelt de provincie en waarover gaan de gemeenten en waterschappen straks (liever) zelf? En hoe zorgen we samen dat het allemaal goed werkt?

Vervolg

De eerste twee etappes van de tour de Brabant (aansluiten en verdiepen) zijn nu afgerond en hebben een rijke oogst aan input opgeleverd. Die input is verwerkt in de verordening en heeft geleid tot de Ontwerp Verordening. Deze is in maart 2021 vastgesteld door Gedeputeerde Staten, en ligt vanaf mei ter inzage. In die periode kan iedereen schriftelijk reageren op de Ontwerp Verordening. De Omgevingsverordening wordt naar verwachting in het najaar van 2021 vastgesteld door Provinciale Staten.

Op naar een ‘gesmeerde’ samenwerking

Dit voorjaar gaat de Tour de Brabant verder met de derde etappe: verbinden. Een aantal bijeenkomsten staan in het teken van regionale samenwerking. Want, hoe logisch dat ook klinkt, vanzelfsprekend is het niet. Initiatiefnemers kunnen straks bij één loket terecht: de gemeente. De gemeente zorgt ervoor dat er één advies komt waar de initiatiefnemer mee verder kan. Dit vraagt betrokkenheid in het voortraject en goede afstemming tussen de overheden onderling. Het vraagt ook het doordenken van alle fasen die het initiatief zal doorlopen; van idee en plan tot aan uitvoering en vergunningverlening. Om deze dienstverlening en samenwerking waar te maken, hebben we duidelijke afspraken nodig. Denk aan het aanpassen van werkprocessen, zodat die soepel op elkaar aansluiten. Provincie Noord-Brabant wil het komend jaar graag haar bijdrage leveren aan gemeenten, andere overheden en organisaties om tot een ‘gesmeerde’ samenwerking te komen. Lees meer over de derde etappe van de Tour de Brabant:

Deel op social media