05 Brabantse projecten.

Er zijn veel projecten uitgevoerd in de ‘IOV-periode’. Projecten die zijn opgezet en uitgevoerd in Brabant, maar ook landelijke projecten waar vanuit Brabant een bijdrage aan is geleverd. In dit hoofdstuk lichten we er een aantal Brabantse projecten uit; in het volgende hoofdstuk vind je de inbreng vanuit Brabant aan een aantal landelijke projecten.

Actualisatie veiligheidsrisico's vervoer gevaarlijke stoffen

Dit project is uitgevoerd in 2017 en in 2018 en had als doel om ondersteuning te leveren bij de generieke beoordeling van ruimtelijke ontwikkelingen langs gemeentelijke en provinciale wegen waarover vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Om zo direct informatie te geven over het aanwezige veiligheidsrisico. Ook bood dit project informatie die opgenomen kon worden op de Risicokaart.

Op basis van een Brabantbrede inventarisatie is gekeken of er gevolgen zijn voor de ruimtelijke ontwikkeling nabij de belangrijkste Brabantse routes waarover het vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Bij dit project is onder meer gebruik gemaakt van monitoringsresultaten van Basisnet, nieuwe ontwikkelingen van infrastructuur, de verkeerssamenstelling en veranderingen van de omgeving. Binnen het project is met verschillende overheden samengewerkt, waaronder Rijkswaterstaat, omgevingsdiensten en de veiligheidsregio.

Er is een Brabantbrede eindrapportage opgesteld, waarin je onderdelen vindt die nodig zijn bij de beoordeling en verantwoording van het veiligheidsrisico langs wegen. Gezien de ontwikkelingen rondom MOV en de introductie van aandachts- en voorschriftengebieden langs relevante risicobronnen, zal er waarschijnlijk na 2020 een soortgelijk project worden opgestart om ook deze nieuwe beoordelingsmethode bij vervoer van gevaarlijke stoffen toe te passen.

Standaard verantwoording groepsrisico

Deze standaard verantwoording groepsrisico is een hulpmiddel voor het opstellen van de ‘EV-paragraaf’ in ruimtelijke plannen, waarvan de gronden liggen binnen het invloedsgebied van een risicobron.

Als een plangebied binnen een invloedsgebied ligt, ben je wettelijk verplicht een verantwoording van het groepsrisico op te stellen. De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) constateerde dat hier eigenlijk vaak dezelfde teksten voor konden worden gebruikt. Omdat het bijvoorbeeld ging om een beperkte toename van het aantal personen, of op zo’n afstand van de risicobron dat het niet aannemelijk was dat het groepsrisico significant zou toenemen. Ook de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) kwam tot de conclusie dat hun advies in dergelijke situaties vaak hetzelfde was. Dat was aanleiding voor de OMWB en de VRMWB om een ‘nieuwe’ standaard verantwoording op te stellen, waarin het standaard advies van de veiligheidsregio is verwerkt.

Om dit te vereenvoudigen, heeft de OMWB per gemeente een kaart gemaakt, waarop een gebruiker precies kan zien binnen welke gebieden er gebruik kan worden gemaakt van die standaard verantwoording en waar maatwerk nodig is.

Ontwikkeling Tool EV in ruimtelijke onderbouwing

De provincie Noord-Brabant heeft in 2014 en 2015 een onderzoek uitgevoerd, waaruit bleek dat externe veiligheid onvoldoende werd meegenomen bij het opstellen van bestemmingsplannen. Vanuit gemeenten was er sterke behoefte om hier een goede aanvulling aan te kunnen geven. De ODZOB heeft samen met de provincie Noord-Brabant een tool ontwikkeld, om dit proces op een gestandaardiseerde manier te laten verlopen. Zodat er een uniforme werkwijze ontstaat bij de toetsing van EV in omgevingsplannen. De tool is omgezet naar een e-formulier. Deze digitale applicatie begeleidt de gebruiker door het volledige toetsingsproces van EV. Vervolgens rolt er een complete EV-paragraaf uit voor de ruimtelijke onderbouwing.

Informatievoorziening bij calamiteiten

De afgelopen jaren hebben zich in Helmond verschillende calamiteiten voorgedaan bij bedrijven, die gerekend worden tot de categorie risicorelevante bedrijven. Daarbij is zowel materiële als milieuschade opgetreden. Uit de evaluatie kwam naar voren dat er behoefte bestond aan een hulpmiddel waarmee tijdens een calamiteit de bedrijven in de directe omgeving snel en duidelijk kunnen worden gewaarschuwd. Ook was er behoefte aan een actuele stoffenlijst die binnen het bedrijf aanwezig is tijdens de calamiteit. In 2018 is onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van alertering en het beschikbaar hebben van actuele stoffeninformatie in geval van een calamiteit. De toepassing van Alert4Omgeving en EASI bij bedrijven in Helmond bleek als zinvol te worden ervaren door alle betrokkenen (gemeente, bedrijven, Waterschap Aa en Maas, Veiligheidsregio en de ODZOB).

Alert4Omgeving: met deze applicatie kan een bedrijf zelf, in geval van een calamiteit, een waarschuwing (alert) laten uitgaan naar omliggende bedrijven. Hiermee kan de omgeving snel worden geïnformeerd over de aard van de calamiteit en wordt gelijktijdig een handelingsperspectief gegeven. EASI: met deze applicatie kan tijdens een calamiteit een stoffenlijst worden gegenereerd op basis van de eigen voorraadadministratie van het bedrijf. Deze lijst geeft hulpverleners en bevoegd gezag inzicht in welke stoffen zich waar in het bedrijf bevinden.

Naar aanleiding van de resultaten van dit onderzoek, zijn beide applicaties geïntroduceerd bij bedrijven waar toepassing en/of opslag van gevaarlijke stoffen aan de orde is. Binnen Helmond nemen 10 bedrijven deel aan de testfase van Alert4Omgeving. In 2021 volgt een evaluatie. Bij een positie evaluatie beveelt de projectgroep aan om de applicatie voor de gehele regio Zuidoost-Brabant in te voeren.

Een mooie samenwerking tussen de overheid (gemeente, omgevingsdienst, veiligheidsregio) en de private sector.

Beleidskader omgevingsveiligheid

Om ervoor te zorgen dat gemeenten bij het inwerking treden van de Omgevingswet ‘Omgevingswetproof’ zijn op het gebied van omgevingsveiligheid, zijn er vanuit de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) twee projecten gestart: het project ‘Beleidskader omgevingsveiligheid’ en het project ‘gegevensverzameling en ontsluiten omgevingsveiligheid’.

Tijdens de uitvoering van deze projecten bleek dat, voor het opstellen van een beleidskader, inzicht in de risicovolle activiteiten met hun aandachtsgebieden en de (zeer) kwetsbare gebouwen conform de Omgevingswet noodzakelijk is. Om zicht te krijgen en ervaring op te doen met het ontsluiten en registreren van deze gegevens is de ODBN samen met de gemeente ’s-Hertogenbosch eind 2020 gestart met een pilot, die nog doorloopt in 2021. Aan de hand van een stappenplan worden op meerdere gebieden gegevens geïnventariseerd, bewerkt en geregistreerd om te komen tot de gewenste informatiepositie in 2022.