Ronnes van Brabant zomer 2020 Etappeplaats 1: Waalwijk

De Ronnes van Brabant is een tour langs vijf plekken of gebieden in de zomer van 2020, op ontdekkingsreis door de gevarieerde portefeuille Ruimte & Wonen en de verscheidenheid van Brabant. Elke etappe heeft een programma op maat, met als toegift een verhaal uit de rijke ruimtelijke ontwikkelingsgeschiedenis van Brabant. Op woensdag 8 juli gaat de etappe naar Waalwijk.

Toegift: het Welvaartsplan van De Quay

Waalwijk is een van de zogenaamde “midsize Brabant” steden, die in de decennia na de Tweede Wereldoorlog een sterke ontwikkeling doormaakten tot woon-, werk- en voorzieningenstad in een ruime regio. Dit was mede een gevolg van het Welvaartsplan voor Brabant uit 1947, waar de toenmalige Commissaris van de Koningin Jan de Quay -later minister-president- de drijvende kracht achter was.

Het Welvaartsplan stoelde op twee pijlers: de ontwikkeling van de Brabantse industrie en het behoud van het Brabants ‘eigene’. Ruimtelijk werd dit vertaald in een kaart van Brabant, met cirkels van 6 kilometer rondom hoofdkernen, waar binnen een half uur fietsen voor iedereen uit de omgeving werk te vinden moest zijn.

Waalwijk was één van die kernen, die in de naoorlogse jaren verder uitgroeide als industriecentrum in de Langstraat. Binnen de ruimtelijke structuur van het slagenlandschap werden bedrijventerreinen, wijken, winkelcentra, sportparken en wegen aangelegd. De actuele vraagstukken die in Waalwijk en in andere midsize Brabantsteden spelen, kunnen niet los gezien worden van de bloeiperiode na de Tweede Wereldoorlog en de veranderende positie, met name als voorzieningenkern, in de recente tijd.

1950

1970

2010

De lange lijn van de ontwikkeling van Waalwijk is ook af te lezen aan de variatie aan panden en architectuurstijlen in het centrum van Waalwijk. Blikvanger is de Sint Jan de Doperkerk uit 1925, de grootste neo- byzantijnse kerk van Nederland. Ook het Raadhuisplein met het raadhuis van architect Kropholler uit 1932 en het nieuwe gemeentehuis uit 2010 van EGM architecten zijn pareltjes van Nederlandse stedenbouw en architectuur.