Introductie

In de provincie Noord-Brabant is het goed toeven. Tegelijkertijd staat Brabant, evenals andere provincies, voor opgaven voor de toekomst. Voor onze provincie staan deze opgaven beschreven in de Brabantse Omgevingsvisie ‘De Kwaliteit van Brabant’.

Aan de hand van deze vijf maatschappelijke opgaven uit de Brabantse Omgevingsvisie nemen we je, in de Staat van Brabant, mee door Brabant. Deze beschrijft en verbeeldt de toestand van onze provincie op hoofdlijnen met behulp van cijfers. Door deze cijfers periodiek te actualiseren, wordt het op strategisch niveau mogelijk om een meerjarig beeld te schetsen van de ontwikkelingen binnen Brabant. Met de Staat van Brabant geven we alleen inzicht in de ontwikkelingen. Het is dus geen monitor van beleid. Dit is de Staat van Brabant - editie 2022.

Robuuste databronnen met gegevens op regionaal niveau

Met een brede set aan indicatoren laten we de ontwikkelingen in Brabant binnen de vijf maatschappelijke opgaven zien. We beginnen daarbij niet vanaf nul, maar sluiten aan bij diverse monitors die op landelijk en regionaal niveau beschikbaar zijn. Zo is er door de Universiteit Utrecht en RaboResearch een Brede Welvaartindicator (BWI) 2017 ontwikkeld die de brede welvaart in één indicator samenvat, gebaseerd op een breed scala aan onderliggende indicatoren. Er zijn inmiddels ook gegevens voor 2019 beschikbaar. Deze gegevens zijn er niet voor de provincie als geheel, maar wel voor de Brabantse regio’s. In de Brabantse regio’s scoren we op de BWI iets boven het landelijk gemiddelde waarbij de verschillen met andere regio’s klein zijn.

Een dergelijke constructie van een samengestelde index waarin de indicatoren voor thema’s en dimensies worden gewogen tot een enkel cijfer maakt vergelijking tussen gebieden eenvoudig, maar is ook lastig: immers welke indicator weeg je hoe zwaar mee?

In de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS is daarom niet gekozen voor een samengestelde index, maar wordt een brede indicatorenset in samenhang gepresenteerd.

De indicatoren uit deze Regionale Monitor Brede Welvaart (CBS) zijn ook in deze Staat van Brabant opgenomen. Een andere monitor met gegevens op regionale schaal waaruit we geput hebben is het Dashboard Waar staat je gemeente? (VNG). Deze zijn aangevuld met cijfers uit landelijke en sectorale monitors. Voor cijfers over bijvoorbeeld Energie gebruiken we de Klimaatmonitor (Rijkswaterstaat). Voor informatie over leegstand de Landelijke monitor leegstand (CBS). Voor Economie en Arbeidsmarkt gebruiken we onder meer Arbeidsmarkt InZicht en voor Natuur en Water, konden we putten uit onze provinciale monitor Brabant InZicht. Bij alle grafieken in deze Staat van Brabant staat aangeven wat de gebruikte bron is.

Overkoepelend thema - Demografie

De ontwikkeling van de bevolking is een basisgegeven dat voor iedere opgave van belang is. Daarom beginnen we met de demografische ontwikkeling van Noord-Brabant.

Thema: Demografie

Groei bevolking Noord-Brabant vlakt af

In 2021 heeft Noord-Brabant ruim 2,5 miljoen inwoners. De bevolking groeit nog wel, maar minder snel volgens de prognose: tot bijna 3 miljoen in 2050. De natuurlijke aanwas (saldo van geboorte en sterfte) is de laatste jaren de ‘nullijn’ meer en meer genaderd, en is er in 2020 onder invloed van ‘corona’ voor het eerst onder komen te liggen. De binnenlandse migratie blijft licht groeien. Dat betekent dat er per saldo meer Nederlanders in Noord-Brabant komen wonen dan dat er Brabanders de provincie uit trekken. De groei van de Brabantse bevolking komt daarmee vooral voor rekening van de buitenlandse migratie. Zowel de binnenlandse als de buitenlandse migratie zullen volgens de prognose op den duur stabiliseren. Door de negatieve natuurlijke aanwas zal de bevolkingsgroei daarom afvlakken tot 2050.

Vergrijzing gaat nog even door; maar aandeel jongeren stijgt na 2024 weer licht

Wat betreft de leeftijdssamenstelling zien we het aandeel van de 0 tot 20-jarigen ten opzichte van het aantal 20 tot 65-jarigen (groene druk) eerst nog afnemen tot 2024, maar daarna naar verwachting langzaam weer toenemen tot 2042. De vergrijzing daarentegen (grijze druk: 65-plussers ten opzichte van 20 tot 65-jarigen) zal volgens de prognose toenemen tot 2040, en daarna langzaam afnemen.

Meer informatie over de bevolkingsontwikkeling in Noord-Brabant vind je in de Monitor bevolking en wonen en de webpublicatie ’20 jaar in 20 beelden. 2000-2020 - twee decennia demografische ontwikkelingen in Noord-Brabant’.

Bron: CBS Statline (2000-2021), Provincie Noord-Brabant (prognose)

Bron: CBS Statline (2000-2021), Provincie Noord-Brabant (prognose)

Bron: CBS Statline (2000-2021), Provincie Noord-Brabant (prognose)