Herdenking 75 jaar bevrijding van Brabant

Onder de naam ‘Brabant Remembers’ wordt dit en volgend jaar de bevrijding van Brabant herdacht en gevierd, 75 jaar plaatsvond. De provincie faciliteert en ondersteunt hieromheen veel evenementen. Maar ook collega’s namen vaak vrijwillig deel of organiseerden zelfs op eigen initiatief een evenement. Zoals collega Anne van Kuijk, die samen met haar nicht Ria van Kuijk een activiteit organiseerde in hun woonplaats Sint-Oedenrode .


Familiegeschiedenis

Anne van Kuijk werkt al 21 jaar als adviseur omgevingskwaliteit bij de provincie Noord-Brabant. Maar zij is daarnaast ook betrokken bij activiteiten in haar woonplaats. Ze vertelt: 'Mijn vader en zijn broer Theo hebben, samen met hun andere broers de oorlog en vooral de bevrijding heel erg intensief meegemaakt. Omdat zij op een boerderij woonden die aan de andere kant van de Dommel lag, zagen zij de geallieerde vliegtuigen overkomen en waren getuigen van de dropping van parachutisten op de Sonse heide. Zij hebben ons dat en andere gebeurtenissen vaak in geuren en kleuren als spannende avonturen verteld. Wij zijn als kinderen van de familie van Kuijk opgegroeid met die verhalen, die op verjaardagen en aan tafel werden verteld. Verhalen, die nooit beladen waren, maar ons verbonden met hun jeugdjaren en met de geschiedenis van onze familie.


Koos van Schaïk en Oom Janus

'Na hun pensionering tekenden mijn vader en zijn oudste broer Janus de geschiedenis van onze familie op. Oom Janus heeft ook zijn eigen herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog vervat in een boek, voor de familie. Op een dag, ongeveer een jaar geleden, toen de eerste media-aandacht voor de herdenking begon, vroeg Ria aan haar vader Theo: 'Wat is nu een plek in St. Oedenrode die heel belangrijk is geweest in tijdens de Tweede Wereldoorlog? 'Odendael,' antwoordde haar vader. Odendael Is nu een heel modern verzorgingstehuis, maar in die tijd stond daar het Odagesticht waar tijdens de Bevrijdingsdagen Koos, een Rode Kruis zuster, had gewerkt.. Koos van Schaïk was een 26-jarige verpleegster in 1944. Als lid van het Rode Kruis verzorgde zij daar iedereen, ongeacht de nationaliteit, dus ook gewonde Duitse soldaten. Koos van Schaïk (inmiddels overleden) heeft haar indrukwekkende ervaringen opgeschreven in haar boek 'Vriend en vijand, de oorlogsdagboeken van Koos van Schaïk' (2005). Later bleek dat grote delen uit dat dagboek ook in een van de bijlagen van Oom Janus stonden. Oom Theo heeft haar verhaal altijd heel bijzonder gevonden en vindt dat deze zuster, Koos van Schaïk, nog steeds te weinig erkenning heeft gekregen voor wat zij toen gedaan heeft. En toen nam Ria contact met me op.























Anne van kuijk en nichtje Ria van Kuijk:

'Ons plan werd enthousiast ontvangen.'

Het evenement

Zij vertelde mij dat de gemeente, via ons lokale krantje, mensen uitnodigden om tijdens een bijeenkomst hun ideeën over het vieren en herdenken over 75 jaar bevrijding te komen vertellen. Uit interesse ging ik mee naar deze bijeenkomst. Daar werd ons plan enthousiast ontvangen en gingen we meteen aan de slag om ons idee rond Koos op poten te zetten.

Wij wilden namelijk  om jonge en oude mensen rond dit thema bij elkaar brengen, met het dagboek van Koos als verbindend thema. De generatie die de oorlog echt heeft meegemaakt en het zelf nog kan vertellen is aan het uitsterven. Dus wanneer je de verhalen nog wilt overdragen dan moet je dat nu doen. We zijn begonnen met het benaderen van mensen waarvan die cruciaal zouden kunnen zijn, zoals bij Odendael en de gemeente Meierijstad. We hebben al heel snel contact gelegd met het Cultuurkade Meierijstad omdat dat een organisatie is die in onze gemeente de schakel is tussen educatieve projecten (cultuurhistorisch) en scholen. Dat was fijn omdat we op die manier met hen als tussenpersoon onze speelveld konden opbouwen en niet alle scholen afzonderlijk hoefden af te gaan. Het evenement vond plaats in de week van 14- 22 september en was een groot succes.

Vrijheid


Op de vraag wat vrijheid voor haar betekent antwoordt Anne: 'Vrijheid hangt op een bepaalde manier samen met onbevangenheid. Vrijheid is dat je binnen democratische grenzen en omgangsvormen eigenlijk kunt doen en laten wat je wilt in Nederland. Maar jouw vrijheid mag de vrijheid van een ander niet in de weg zitten.'



Eddie Besselsen

Op www.brabant.nl/bevrijding zie je wat er gebeurt in Brabant en waar de provincie ook aan bijdraagt.


In volgende uitgaven van PiBrain lees je meer bevrijdingsverhalen en over de aanpak door de provincie.