Brabant Bemest Beter 2.0
Samen bouwen aan een duurzame en rendabele bemestingspraktijk in Brabant
Brabant Bemest Beter 2.0 helpt boeren om een duurzame én rendabele landbouw te realiseren. Het programma is onderdeel van het bredere Actieplan Mest van de provincie Noord-Brabant en richt zich op het verbeteren van bemestingspraktijken in de dagelijkse landbouwpraktijk. Niet vanuit de theorie, maar midden ín het veld, samen met boeren, bodemcoaches, loonwerkers en onderwijsinstellingen zoals de HAS green academy. Het doel: mestkringlopen meer sluiten, kennis delen en toewerken naar een toekomstbestendige Brabantse landbouw.

Een breed gedragen doel
De inzet van Brabant Bemest Beter bestaat uit meerdere onderdelen en sluit aan bij dringende maatschappelijke én agrarische opgaven:
- Versterking van het verdienmodel van Brabantse boeren door onder andere efficiënter gebruik van meststoffen.
- Verminderen van de klimaatimpact door minder kunstmestgebruik en stimulering van koolstofopslag in de bodem.
- Een vitale bodem door de bemesting af te stemmen op de bodemvoorraad en gewasbehoefte. .
- Verbetering van grond- en oppervlaktewaterkwaliteit, onder andere door het terugdringen van nitraatuitspoeling.
Deze doelen geven richting aan ongeveer 60 praktijkverkenningen die de komende jaren in Brabant worden uitgevoerd. Zo ondersteunt Brabant Bemest Beter 2.0 boeren bij keuzes die zowel duurzaam als economisch verstandig zijn.
Belangrijke inzichten
Centraal in het project staan de regiogroepen en persoonlijke bedrijfstrajecten. Deelnemers worden begeleid door BodemUP‑coaches en voeren metingen uit zoals bodemchecks, mestmonsters, bijmestmonitors en N90‑metingen. Die N90‑metingen, die laten zien hoeveel minerale stikstof na de teelt in de bodem achterblijft, vormen een belangrijke graadmeter voor efficiëntie en risico op uitspoeling.
Uit eerdere edities en het evaluatierapport van HASstudenten (2026) blijkt dat er grote afwisseling bestaat tussen percelen, gewassen en meststoffen. Dat maakt het trekken van harde conclusies lastig, maar het levert wél waardevolle inzichten op. Zo blijken gewassen als uien en aardappelen vaak hogere stikstofrestanten achter te laten. Ook alternatieve meststoffen zoals mineralenconcentraat of compost laten soms hoge Nwaarden zien, vooral wanneer ze laat worden toegediend of gecombineerd worden met andere bronnen.
Tegelijkertijd laten percelen met grasland of spuiwater juist lagere restanten zien. Dat benadrukt dat timing, bodemtype en gewasspecifieke eigenschappen minstens zo bepalend zijn als de meststof zelf.
Kennisuitwisseling
Naast onderzoek is kennisdeling een belangrijke pijler. Via workshops, veld- en demodagen, artikelen, intervisies en onderwijsmodules wordt praktijkkennis breed gedeeld met agrariërs, studenten en beleidsmakers. Zo wordt een lerend netwerk opgebouwd dat veel verder reikt dan de deelnemende bedrijven alleen.
Samenwerking met het onderwijs
HAS green academy speelt een bijzondere rol. Elk jaar voeren studenten een beroepsopdracht uit waarin ze data analyseren, deelnemers interviewen en bredere conclusies trekken. Hun evaluatie ondersteunt het projectteam én levert input voor nieuw onderwijs, wat de cirkel van leren en toepassen sluit.
Op weg toekomstbestendige landbouw
Brabant Bemest Beter laat zien dat duurzame bemesting vraagt om meten, leren en bijsturen. Door boeren centraal te zetten en theorie te toetsen in de praktijk, groeit het inzicht in hoe kringlopen meer gesloten kunnen worden. De komende jaren worden gebruikt om resultaten verder te standaardiseren en meerjarig te volgen. Zo vormt Brabant Bemest Beter 2.0 niet alleen een project, maar een stevige basis voor een duurzame én rendabele landbouw in Brabant.
Tijdens het symposium Mest het bruine goud, is er ook een inspiratiesessie over Brabant Bemest Beter. Tijdens deze sessie vertelt Jan Theuws (bodemcoach bij ZLTO) over hun praktijkgerichte aanpak. Daarnaast presenteren twee HAS‑studenten (Corné van Zeelst en Hidde Kok) de evaluatie van de resultaten uit 2025 en de belangrijkste leerpunten.
Geert Thyssen (Beleidsmedewerker landbouw en grondgebruik van de provincie Noord-Brabant) is de moderator van deze sessie.
Deel deze pagina via