‘We werken toe naar een win-winsituatie voor alle betrokkenen’

Op Klimaatreis met De WaardenMakers

Zoeken naar coalities die kansen zien in het nemen van klimaatadaptieve maatregelen. Met deze insteek nemen De WaardenMakers gemeenten in Brabant mee op Klimaatreis. De klimaatdialogen helpen de stakeholders hierover met elkaar in gesprek te gaan. “We werken toe naar een win-winsituatie voor alle betrokkenen”, zegt procesbegeleider Paulien Feimann. “Ook de niet voor de hand liggende stakeholders betrekken we bij het proces.”

Hiermee doelt Feimann op bijvoorbeeld de medewerker communicatie van de gemeente, de vertegenwoordiger van een bedrijventerrein, de directeur van een school of zorginstelling. “We hopen dat ook deze gesprekspartners – naast partijen als waterschappen, voorzitters van wijkraden en woningcorporaties – inzien welke effecten de klimaatverandering voor hun meebrengt. En ook dat ze belang hebben bij het nemen van effectieve maatregelen.”

Waterkringen

Samen met de gemeenten Roosendaal, Woensdrecht, Halderberge, Moerdijk, Bergen op Zoom en Steenbergen, waterschap Brabantse Delta en Waterpoort werken De WaardenMakers met de klimaatdialogen toe naar een klimaatadaptatiestrategie. Thomas Jansen van Jansen Gebiedsinnovatie en gespreksleider Ivette van der Linde zijn hierbij nauw betrokken. “De gemeenten in Brabant werken samen in waterkringen”, vertelt Feimann. “Het doel is om per gemeente, regio en waterkring een klimaatadaptatiestrategie te ontwikkelen. Er zijn uiteraard veel verschillende manieren om zo’n strategie te bepalen, maar het hoofddoel is voor elke aanpak dezelfde: in 2030 klimaatadaptief handelen en in 2050 klimaatadaptief zijn.”

Op de Klimaatonderlegger is te zien waar de gevolgen van de klimaatverandering het duidelijkst merkbaar zijn

De klimaatdialoog is voor elke gemeente een nieuw fenomeen. Om het wiel niet steeds opnieuw uit te hoeven vinden, zijn ook adviesbureaus als partners betrokken. De WaardenMakers in ‘s-Hertogenbosch zijn als broedplaats voor maatschappelijke uitdagingen in Brabant zo’n partner. Samen met onderwijs, overheden, ondernemers en organisaties werken De WaardenMakers aan concrete initiatieven op het gebied van klimaat, circulaire economie, energietransitie en duurzame steden en dorpen.

Systeemoplossingen

Hoe het klimaat zich precies gaat ontwikkelen, weet niemand. De gemaakte stresstesten maken inzichtelijk voor gemeenten waar op dit moment de knelpunten liggen. De stresstesten laten specifieke knelpunten zien, zoals een tunneltje dat onder water loopt, maar missen informatie over het systeem. “Samen met landschapsarchitect en innovator Thomas Jansen hebben we bekeken hoe we ervoor kunnen zorgen dat de klimaatdialogen over de systeemoplossingen gaan. Oplossingen die het landschap, van ondergrond tot atmosfeer, biedt.”

Klimaatonderlegger

Met een aantal jonge professionals van De WaardenMakers ontwikkelde Jansen hiervoor de Klimaatonderlegger. Op de kaart is precies te zien waar in een gemeente de gevolgen van de klimaatverandering het duidelijkst merkbaar zijn. De onderlegger maakt inzichtelijk wat het landschap voor uitdagingen en kansen biedt vanuit de gesteldheid van bodem, grondgebruik en atmosfeer. En ook hoe deze factoren bijdragen aan de opwarming van bepaalde gebieden of dat die gebieden in de toekomst last krijgen van wateroverlast, hitte en/of droogte. Met de Klimaatonderlegger in de hand gaan de jonge professionals en experts aan de slag om de feiten, betrokkenen, belangen, ambities, kansen en innovaties in de gemeenten in beeld te brengen.

Online dialoog in Coronastijl.

Dialogen

Op basis van de Klimaatonderlegger wordt de dialoog gehouden. Met een presentatie van de Klimaatonderlegger worden de deelnemers meegenomen in de uitdagingen voor de gemeenten. Daarna gaan ze met elkaar in gesprek onder leiding van Ivette van der Linde over de voorgestelde kansen. Bewustwording is hierbij belangrijk. En ook dat iedere stakeholder ziet dat hij iets kan bijdrage aan een klimaatadaptieve gemeente. De uitkomsten van de dialoog worden vastgelegd in ambitie- en kansenkaarten. Die vormen de input voor de klimaatadaptatiestrategie die gemeenten moeten opstellen. “Het is voor de gemeente de start van een meerjarig proces, waarin duidelijk moet worden hoe we klimaatadaptatie kunnen verbinden met andere maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie, vergroening, leegstand, veiligheid en sociale veerkracht”, zegt Feimann.

Digitale dialogen

De planning van De WaardenMakers was om in juni klaar te zijn met de dialogen, de resultaten te hebben verwerkt en een eindproduct klaar te hebben. Maar door de coronacrisis zijn alle klimaatdialogen doorgeschoven. “We zoeken nu naar manieren om ze digitaal door te laten gaan. Of we pakken ze later weer op. Samen met de gemeenten zoeken we naar de beste oplossing”, aldus Feimann. “Wat we missen bij digitale dialogen is het persoonlijke contact. Als je coalities wilt vormen met stakeholders die elkaar nog niet kennen, is dat contact eigenlijk wel essentieel.”

De dialogen gaan nu zo veel mogelijk digitaal door.

‘Duidelijk moet worden hoe we klimaatadaptatie kunnen verbinden met andere maatschappelijke opgaven’

Paulien Feimann I zakelijk leider De WaardenMakers

Augmented Reality

Nivaran Schoep en Nico van Casteren studeren Land- en Watermanagement aan Van Hall Larenstein. Bij de gemeenten Woensdrecht en Bergen op Zoom in het Waterpoort-gebied onderzochten ze hoe het daar zit met klimaateffecten, zoals droogte, hitte en wateroverlast. Daarbij verdiepte Nivaran zich in de bodemgeomorfologie en bodemkaarten. Deze bodeminformatie wordt uiteindelijk toegankelijk gemaakt in een augmented reality omgeving.

Nico wilde weten voor wie in het gebied de klimaateffecten een belangrijk thema kan zijn. Het onderzoek van de jonge professionals van De WaardenMakers was de voorbereiding op de klimaatdialogen in Waterpoort.