Het perspectief van Enexis: op weg naar netbewust bouwen
Door Robert Aerts Strategisch adviseur energietransitie - Enexis
"Enexis werkt aan het ontwerpen van een toekomstbestendig energiesysteem door het net uit te breiden en tegelijkertijd slimmer en efficiƫnter te benutten. Maar, dit kan alleen in een gezamenlijke opgave met gemeenten en ontwikkelaars. Waar een netaansluiting vroeger overzichtelijk was (elektriciteit en gas), is deze nu uitgegroeid tot een complexe mix van bronnen, opwek en verbruik. De traditionele ontwerpprincipes sluiten daar niet langer op aan. Het uitgangspunt verschuift daarom van een vaste vermogensvraag per woning naar het minimaliseren van piekbelasting op wijk- en woningniveau. Dit betekent dat we sturen op slim gebruik, spreiding en afstemming van vraag en aanbod, zodat de belasting van het elektriciteitsnet zo laag en vlak mogelijk blijft."
Om de netbelasting te verlagen, moeten projecten voldoen aan een reeks principes:
- Lokaal Gebruik & Opslag: Gebruik en sla opgewekte energie zoveel mogelijk lokaal op.
- Warmtenetten: Zet grootschalig in op warmtenetten om de vraag naar elektriciteit te verminderen.
- Netbewust Laden: Stuur zowel publieke als private laadpalen slim aan om piekbelasting te voorkomen.
- Duurzame Lokale Opwek: Zorg voor een mix van duurzame energiebronnen in de wijk.
- Slimme Balans Koude/Warmte: Optimaliseer de energiebalans tussen verwarmen in de winter en koelen in de zomer.
- Opslag (Buurt- of Thuisbatterijen): Maak een strategische keuze voor collectieve of slim aangestuurde individuele opslag.
- Slimme Sturing: Dit is de cruciale pijler die alles met elkaar verbindt; zonder slimme aansturing achter de meter lukt het niet.
Enexis zet in op bewustwording, tooling en samenwerken en regelgeving om de transitie te ondersteunen.

Enexis faciliteert een Serious Game om partijen te laten doorleven wat netbewust bouwen inhoudt en de noodzaak ervan te voelen:
Actiepunten
- Dien plannen gefaseerd in: Dien de aanvraag van een groot woningbouwproject in fases in en denk per fase na over hoe deze netbewust kan worden ingevuld.
- Pas de ontwerpprincipes toe: Gebruik de zeven ontwerpprincipes voor een netbewuste wijk als checklist bij de planvorming van elk nieuwbouwproject om de gevraagde netcapaciteit actief te verlagen.
- Organiseer een Serious Game: Neem contact op met Enexis om de Serious Game te spelen met stakeholders (ambtenaren, ontwikkelaars, woningcorporaties) binnen jouw gemeente of regio om gezamenlijk de bewustwording en het begrip te vergroten.