”Samenwerking tussen omgevingsdiensten uniek”


Ivo Senssen

Samensteller ITv-app

De provincie Noord-Brabant kent 6000 veehouderijen die tijdens het project Intensivering Toezicht veehouderijen (ITv) stuk voor stuk gecontroleerd werden door drie Brabantse omgevingsdiensten. De speciaal ontwikkelde ITv-app maakte het toezichthouders en data-scientists gemakkelijker om de informatie over de bedrijven eenduidig te verzamelen en te gebruiken. Ivo Senssen stelde de app samen en kijkt tevreden terug op het project.

Informatie in kaart brengen

Senssen is GIS-adviseur bij de Omgevingsdienst Brabant Noord en houdt zich bezig met het digitaal invoeren, analyseren en in kaart brengen van geografische informatie. Dat doet hij zowel bij projecten als het ITv, als in de eigen organisatie. Zo levert hij bijvoorbeeld luchtfoto’s aan of brengt hij de geurimpact in beeld als een veehouder zijn bedrijfsplannen wil wijzigen en daarvoor een vergunning aanvraagt. Voor het project Intensivering Toezicht veehouderijen was het van belang dat alle ongeveer 75 toezichthouders van verschillende omgevingsdiensten op dezelfde manier de veehouderijen controleerden. “Daar was bij aanvang van het project eigenlijk geen middel voor aanwezig,” vertelt Senssen. “Dus we hadden een applicatie nodig en data om in die applicatie te kunnen verwerken. Ik heb een bijdrage geleverd om dit tot stand te brengen.” De Omgevingsdienst Brabant Noord maakt al jaren gebruik van WebGIS-Publisher, een online viewer van Nieuwland Geo voor geo-informatie waar bijvoorbeeld de Natura2000-gebieden, gemeentegrenzen, luchtfoto’s en stroomgebieden van waterschappen in staan. Van dezelfde leverancier bestaat ook een WGP-app, die de omgevingsdienst nog niet gebruikte.

Gebruik app verhoogt efficiënt toezicht

De agrarische toezichthouders werd tijdens het project gevraagd om niet alleen op agrarische onderdelen en vergunningen te controleren, maar ook op thema’s als asbest, energie en andere aspecten. Senssen: “Je weet: de toezichthouder gaat daar toch naartoe en met heel weinig extra moeite kan hij of zij heel relevante dingen over het bedrijf vertellen, die wij als omgevingsdienst nodig hebben. Zo mag er vanaf 2024 geen asbest meer op daken liggen, dan is het goed om een overzicht te hebben van de boerenbedrijven die op dit moment nog asbest hebben op oude schuurdaken.”

WGP-app aangepast naar ITv-project

De Omgevingsdienst Brabant Noord had een coördinerende rol in het project ITv en schafte de WGP-app aan voor het project voor de drie omgevingsdiensten. Senssen paste de app aan. “Het is een algemene app met een beheeromgeving, waarin ik vragen kan aanpassen en kan toevoegen. Dus je hebt een combinatie van de kaart en de vragen.” Het was volgens Senssen een lastige opgave om eerst alle Brabantse veehouderijen met bijbehorende panden in de app op te nemen. Als basis is Web-BVB gebruikt. Dat is een webapplicatie waarin alle vergunningen van Brabantse veehouderijenbedrijven worden bijgehouden. “Dat was de beste bron die we hadden om een kaart te maken. We wilden niet alleen het bedrijf zelf in kaart brengen, maar ook de verschillende stallen en andere panden die daarbij horen. Daarom hebben we de informatie uit Web-BVB gecombineerd met de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)” Als een toezichthouder in de app kan zien dat er een stal uit 1964 staat en een uit 2014, dan is dat nuttige informatie als je bijvoorbeeld wilt weten of er asbest aanwezig is.

Applicatie ook in te zetten voor andere projecten

De app is in principe alleen ontwikkeld voor het project ITv, dat nu na 3,5 jaar is afgerond. Senssen legt uit: “Je moet het zo zien: de app is bedoeld voor eenmalig invullen van één controle tijdens het project ITv. De app bestaat uit een kaart en de vragen. Wil je voor een ander project dezelfde applicatie gebruiken, dan kunnen we een nieuwe themakaart met een nieuw vragenformulier maken voor dat specifieke project.” Na afloop van het project Intensivering Toezicht veehouderijen was het advies van het projectteam aan de omgevingsdiensten om de app en de keuzetool bij andere projecten ook in te zetten.

GIS-adviseur als schakel tussen techniek en gebruiker

Senssen is blij met het resultaat van het project ITv: “De samenwerking tussen de drie omgevingsdiensten in opdracht van de provincie Noord-Brabant is echt uniek. Ik vind dat we dit mooi gerealiseerd hebben. Het moest allemaal last-minute.” Een belangrijk onderdeel van het ontwikkelen van de applicatie was het formuleren van de vragen. “Welke vragen moeten er gesteld worden in de app en welke antwoordmogelijkheden moeten er zijn? Hoe lezen mensen dat? Je moet daar goed over nadenken. Een vraag moet namelijk maar op één manier te interpreteren zijn.” Senssen ziet zichzelf als een schakel tussen techniek en de gebruiker. Hij weet wat er mogelijk is binnen de app en wat er in de database moet gebeuren. Aan de andere kant wordt hij door gebruikers benaderd als ze iets niet begrijpen en hulp nodig hebben. “Dat vind ik een leuke rol om te vervullen. Je krijg meer zicht op de inhoud. Je snapt wat de toezichthouders bezighoudt als ze met de app in het veld staan.”

“Inzetten op goede datakwaliteit”

Voor een goede start van een eventueel nieuw project, zou Senssen de volgende keer inzetten op een goede kwaliteit data. “Hoe maak je de juiste selectie met de gegevens die je hebt? Je start vooral met administratieve gegevens, bijvoorbeeld de adressen van bedrijven. Maar de toezichthouders hebben ook behoefte aan geografische gegevens: een duidelijke kaart waarop ze kunnen inzoomen en gegevens van een bedrijf kunnen vinden. De kwaliteit van die data is superbelangrijk, ook als je naderhand koppelingen wil maken met verschillende datasets in de keuzetool.” Senssen adviseert daarom om aan het begin van een project tijd te nemen om deze startdata zo goed mogelijk in te voeren. “Neem je in het begin een paar uur extra om data te verfijnen, dan levert je dat in de loop van het project veel tijd op.” Als Senssen terugkijkt op de ontwikkeling van de app, dan is hij trots op de samenwerking tussen de drie omgevingsdiensten. “Ik heb daardoor veel mensen leren kennen en kunnen helpen”.

Tekst door Marjolein Bezemer