Inleiding


SOCIAAL INKOPEN:
MEER WAARDE(N) VOOR JE GELD

Een samenleving waarin iedereen mee kan doen, een schone leefomgeving en een duurzame circulaire economie. Dat is een gezamenlijk streven in Brabant, en dat doen we samen met ondernemers die met ons werken aan deze belangrijke doelen. Bij sociaal ondernemerschap gaat het om meer dan alleen winst, en in Noord-Brabant zwengelen we dit vliegwiel graag verder aan.


Provincie Noord-Brabant heeft dit jaar, met experts van Buy Social, een proeftuin georganiseerd om te verkennen hoe we de inkoop bij sociale ondernemers kunnen vergroten. Want hoe meer er bij hen wordt ingekocht, hoe meer impact zij hebben in onze Brabantse samenleving. We trekken samen op, met geïnteresseerde gemeenten, een waterschap en een hogeschool. Maar voor reguliere bedrijven zijn de mogelijkheden ook interessant. In dit magazine zijn opgedane kennis en ervaringen bij elkaar gebracht. Laat u inspireren!


Renze Bergsma, gedeputeerde provincie Noord-Brabant

Animatie "Wat is sociaal inkopen?"

Nederland telt meer dan 5.000 sociale ondernemingen. Sociale ondernemingen zijn bedrijven die een maatschappelijk probleem willen helpen oplossen en hiervoor een werkend businessmodel hebben ontwikkeld. Ze dragen met hun product, dienst of werkproces bij aan bijvoorbeeld een schoner milieu, minder afval, minder armoede, eerlijk werk voor iedereen en minder eenmzaamheid. Deze impact staat bij hen voorop. De Greyston Bakery in de Verenigde Staten illustreert dit mooi met de slogan: "We huren geen mensen in om brownies te bakken, we bakken brownies om mensen in te huren!"

Impact maken

De impact die sociale ondernemingen maken ligt in het verlengde van beleidsdoelen van overheden en (semi-)publieke organisaties. Toch ervaren sociale ondernemingen vaak barrières om dit soort organisaties als klanten te verwerven. Uit onderzoek blijkt dat dit een van de grootste barrières is voor doorontwikkeling en groei van sociale ondernemingen. In een recent verschenen rapport doet de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) een oproep aan Nederlandse overheden:


  • geef sociaal ondernemerschap een belangrijkere rol in publiek inkoopbeleid
  • geef publieke (inkoop)professionals gericht training over sociaal ondernemerschap

Proeftuin Sociaal Inkopen

De provincie Noord-Brabant heeft daarom een proeftuin sociaal inkopen opgezet met experts van Buy Social. In vijf bijeenkomsten hebben inspirerende sprekers onderwerpen de revue laten passeren zoals commitment in je organisatie, aanbesteden, impact meten en social return. Terugkerend onderdeel was de kennismaking met sociaal ondernemers. Zij vertelden over het reilen en zeilen van hun onderneming en over ervaringen met inkooptrajecten door overheden. Verspreid over dit magazine zijn beelden van deze ondernemingen te vinden.



Het is in de proeftuin niet alleen bij het uitwisselen van kennis gebleven.De meeste deelnemers (inkopers en beleidmedewerkers) zijn aan de slag gegaan met een sociaal inkooptraject in hun eigen organisatie. De eerste successen, zoals de inkoop van sociale bedrijfsuitjes en kerstpakketten, worden gebruikt om in de organisatie te laten zien welke impact met inkoop bij sociaal ondernemers wordt bereikt. De volgende stap is om collega’s bewust te maken van de kansen die er misschien wel iedere week zijn.

Via dit magazine delen de deelnemers graag hun ervaringen. Geïnteresseerd om zelf ook sociaal in te kopen? Beginnen kan vandaag nog! De deelnemers staan samen met Buy Social klaar om je te helpen.



In deze publicatie komt een aantal begrippen voorbij:

  • Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een vorm van ondernemen waarbij een balans wordt gezocht tussen financiële winst (profit) en respect voor milieu (planet) en maatschappij (people)
  • Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) is een belangrijk onderdeel van MVO. MVO zou onderdeel moeten zijn van alle processen in een organisatie, dus ook van inkoop
  • Sociaal inkopen kan een onderdeel zijn van MVI. Omdat bij sociale ondernemingen de maatschappelijke missie voorop staat, maakt inkopen bij hen de meeste impact.

De Europese definitie van een sociale onderneming [1]:


  • Onderneemt primair vanuit een maatschappelijke missie (impact first)
  • Realiseert impact als zelfstandige onderneming die een dienst of product levert
  • Heeft een verdienmodel
  • Ziet winst als middel, niet als doel
  • Is transparant en fair naar iedereen
  • Is sociaal in de wijze waarop de onderneming wordt gevoerd
  • Baseert bestuur en beleid op een evenwichtige zeggenschap van alle betrokkenen

[1] De definitie van sociale onderneming is niet overal hetzelfde. VNO/NCW, MKB Nederland en Cedris zijn van mening dat arbeidsparticipatie van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt altijd onderdeel van de missie zou moeten zijn bij sociale ondernemingen.