BRABANTS
KLOOSTER
LEVEN
Er is maar één aardbol
In de kloostertuin in Megen genoot bio-boer Siebe van de Crommert van een kloosterlunch. Hij leerde de zusters Clarissen kennen. De producten van de vegetarische zusters worden nu verkocht in zijn winkel. Zuster Marijke (38) en Siebe (27) in gesprek over rabarbergemberjam, gesloten kringlopen en omgaan met de aarde.
Zuster Marijke: “De kloosterlunch in de tuin was typerend voor het corona-kloosterjaar. Iedereen zat in zijn eigen bubbeltje op een picknickkleedje. Gelukkig ontstond er later wat meer interactie en konden we in gesprek met de gasten.”
Siebe: “Ik was best moe aan het begin. Ik sta vroeg op voor de koeien en werkte daarna in de kaaswinkel. We zijn ook aan het verbouwen. Er komt een stuk stal bij en een melkrobot. Mijn vriendin Lotte en ik zijn aangesloten bij het Slow Food Youth Netwerk (SFYN) in Brabant, een club van jonge mensen die zich inzetten voor gezond, duurzaam en eerlijk eten. SFYN was uitgenodigd en zodoende kwamen wij samen naar hier.”
Zuster Marijke: “De insteek van de kloosterlunch was dat er op verschillende locaties evenementjes kwamen. In onze tuin was dat de picknick Sereniteit, bedoeld om stilte te proeven.”
Siebe: “Het was een unieke gebeurtenis. We moesten eerst onze handen wassen als ritueel en kregen een rondleiding door het voedselbos in aanleg. Met op ieder kleedje twee mensen, konden we coronaproof genieten van al het lekkers uit het picknickmandje. Slow Food houdt zich bezig met goed, eerlijk en lokaal eten. Het is een brede beweging van jonge mensen. Er zitten voedselproducenten bij zoals ik, maar ook consumenten. Het is een diverse groep, met mensen uit allerlei disciplines die het over de waarde van voedsel hebben. Het sloot echt perfect aan bij de kloosterlunch.”
Zuster Marijke: “Onze producten zijn eerlijk en eenvoudig en dat willen we overbrengen aan anderen. Het past in de traditie van de heilige Clara, onze stichteres. We hebben een moestuin waar we niet spuiten, we leven vegetarisch en streven naar een zo klein mogelijk voetafdruk. Er is maar één aardbol. Daar moeten we zuinig op zijn. In het klooster leven we in alle eenvoud. We maken onze habijten zelf en repareren het tot de laatste draad. We hebben een waterput en de eerste spoelbeurt doen we in regenwater. We proberen te verduurzamen en dragen dat ook uit. Dat wilden we ook laten zien tijdens de lunch.”
Siebe: “We hebben heerlijk gegeten. Er waren verschillende soorten brood, er was honing, trappistenkaas, bier en wijn uit het klooster en de spreads en jams van hier. Die rabarbergemberjam is écht nice. Die gaat het zeker goed doen bij ons in de winkel.”
Zuster Marijke: “Ik zag jullie eerste bestelling al binnenkomen.”
‘Zelfs een klooster moet een verdienmodel hebben, al is de economie niet leidend, dat is het gebedsleven’
Siebe: “We hebben op het bedrijf een winkel en zijn altijd op zoek naar dit soort producten. Dat is best knap lastig. Producten moeten voldoen aan bepaalde waarden: biologisch, van goede kwaliteit, leverbaar en betaalbaar en het liefst lokaal. Het valt niet mee om die te vinden. Toen we dit proefden waren we helemaal verkocht en het ziet er goed en super-professioneel uit.”
“Wij zijn voedselproducent en kiezen voor regeneratieve landbouw. We maken in een gesloten kringloop voedsel. Ik neem het bedrijf over van mijn ouders. Ik ga met een andere boer samen, zodat we bij elkaar 180 biologische melkkoeien hebben. De grond tussen de bedrijven hebben we verkaveld, zodat we kunnen omschakelen naar biologisch boeren. Voor biologische landbouw heb je best wat grond nodig, omdat de koeien buiten weiden.”
Zuster Marijke: “In het klein proberen we hier hetzelfde te doen. De mest van onze schapen gaat naar de moestuin. We hebben hier de oudste hostiebakkerij van Nederland. De resten van de koek doen we in de soep of we maken er pap van. Na de lunch gingen de zakken van de hostieresten open en dat riep meteen allerlei herinneringen op. Sommigen zijn met een aantal zakken de deur uitgegaan.”
Siebe: “Eten heeft met cultuur te maken en roept van alles op. Echt proeven wat de smaak van voedsel is, was ook de essentie van die middag. Voedsel gaat ook om het verhaal erachter, om de waardes. We maken kaas van onze melk, we maken het eindproduct zelf. Als je kiest voor onze kaas, kies je ook voor onze waardes. Wat je er in de voorkant instopt heeft effect op wat er uitkomt. Zo simpel is het gewoon.”
Zuster Marijke: “Dat is ook met onze spreads en jams zo. En ook de beleving speelt mee. Voor veel mensen is het van meerwaarde dat de ingrediënten van onze producten uit de kloostertuin komen. We maken de jams en spreads niet hier, omdat we geen goedgekeurde keuken hebben. De producten van ons merk ‘De vegetarische zuster’ worden in De Laarhoeve gemaakt, waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werken. Ook dat past in onze traditie.”
Onze producten zijn een belangrijke bron van inkomsten. We hebben besloten dat we hier willen blijven. We wonen al driehonderd jaar in dit klooster maar het kost veel geld. We moesten dus op zoek naar een bron van inkomsten die bij ons past en waarmee we wel door konden gaan met ons gebedsleven.”
Siebe: Als ondernemer moet ik ook op de knaken letten. Mijn vader en moeder waren al wel bezig met duurzaam ondernemen. Als zij dat niet hadden gedaan, had ik de stap naar bio nooit kunnen zetten, maar er komt een moment dat je je idealen om moet zetten in een verdienmodel.”
Zuster Marijke: “Zelfs een klooster moet een verdienmodel hebben, al is de economie niet leidend, dat is het gebedsleven. Maar het betekent dat we meer zichtbaar in de maatschappij geworden zijn, dat we nu een online-winkel hebben en op Facebook zitten waarbij we ook vertellen dat we met duurzaamheid en het behoud van de schepping bezig zijn. Je ziet onder jonge mensen het besef groeien dat dat belangrijk is.”
Siebe: “Daarin zie ik een overeenkomst. Veel boeren en kloosterlingen denken na over de aarde, de waarde ervan. Hoe ga ik om met de aarde om, ook voor toekomstige generaties?”
Zuster Marijke: “Wat was trouwens je gevoel toen je hier kwam en zag dat er ook jonge zusters woonden? Je was nog nooit in een klooster geweest, toch?”
Siebe: “Ik werkte die dag in de winkel en dat is altijd hectisch. Ik reed in de overdrive hierheen. Ik moet wel even rustig worden, dacht ik, anders ben ik een olifant in de porseleinkast. Maar meteen toen ik binnenkwam voelde het fijn en super bijzonder. De sfeer werd snel heel rustig, we voerden fijne gespreken en ik was totaal niet meer bezig met de tijd.”
Zuster Marijke: “Dat horen we van veel gasten die hier op retraite komen. Het leven gaat langzamer, je wordt er rustig van.”
Siebe: “Mijn moeder wil hier een keer op retraite komen als ze zestig wordt. Zij is wel bezig met haar geloof. Zelf ben ik niet enorm gelovig, maar je hoeft niet gelovig te zijn om dezelfde waarden te hebben, erover na te denken en te proberen ernaar te leven.
‘Veel boeren en kloosterlingen denken na over de aarde. Hoe ga ik met de aarde om, ook voor toekomstige generaties?
We hebben allebei een oud beroep waarvan de toegevoegde waarde als een paal boven water staat, maar waar de laatste tientallen jaren flink aan geknabbeld wordt. Het is cruciaal voor onze sector om die waarde uit te dragen. Waar staan we voor? Hoe gaan we met onze waarden om? Dat geldt ook voor het kloosterleven. De waarde van onze sector gaat zoveel verder dan alleen de geldwaarde van de export. We zorgen voor onze omgeving, we maken een voedselproduct waar mensen van kunnen leven. We zijn de verzorgers van de grond, de dieren, de natuur en leveren de basisbehoefte voor mensen: eten.”
Zuster Marijke: “Ons belangrijkste werk is het getijdegebed. Gebed van de kerk en de hele wereld. We bidden samen met iedereen in en voor de wereld.”
Uit het jaar van het Brabantse Kloosterleven
Mooie of belangrijke gebeurtenissen uit het afgelopen kloosterjaar
10 SEPTEMBER 2021 Ontdekkingstocht Lancering Ontdekkingstocht. Een tweedaagse wandeltocht langs kloosters speciaal voor jongeren.
12 SEPTEMBER 2021 Open Monumentendag Open Monumentendag staat dit jaar in Eindhoven in het teken van Kloosterjaar Brabant
12 SEPTEMBER 2021 De Leken De derde editie van het programma De Leken in Roosendaal over grenzen.
12 SEPTEMBER 2021 Binnenwereld Eerste optreden in Roosendaal van Guda Koster met haar bijzondere sculpturen.
