Grootschalige logistiek
Twee procent groei per jaar in pandoppervlak grootschalige logistiek
In de periode januari 2024 tot juni 2025 zijn tien nieuwe panden voor grootschalige logistiek op bedrijventerreinen in gebruik genomen, met een gezamenlijk bebouwde oppervlakte van circa 22 hectare. Van zeven van deze panden is de vergunning vóór 4 maart 2023 aangevraagd. Voor de andere drie in gebruik genomen panden valt de vergunningaanvraag onder de nieuwe regels voor het vestigen van grootschalige logistiek, ingegaan op de genoemde datum. Ook vallen veertien vergunningaanvragen onder de nieuwe regels. Voor drie van deze vergunningaanvragen, met een totale bebouwing van 4,7 hectare, geldt dat de locaties in het verbodsgebied vallen.
Helft bouwactiviteiten in sector logistiek en groothandel op nieuwe kavels
In de periode januari 2024 tot en met juni 2025 is op 32 kavels van meer dan 3 hectare op Brabantse bedrijventerreinen sprake van (gedeeltelijke) nieuwbouw voor logistieke activiteiten. De oppervlakte van de bebouwing neemt in deze periode toe met 24 hectare, inclusief aanbouw. Hiervan is meer dan de helft nieuwbouw op nieuwe kavels, namelijk 13 hectare (zie figuur 5.1 per bouwjaar). In 2023 ging het om een uitbreiding van 28 hectare op 30 kavels.
Van de uitbreiding vanaf 2023 is het grootste deel, 25 hectare, bedoeld voor distributiecentra en opslag koelhuizen (zie figuur 5.1 per subsector). Deze centra zijn voornamelijk in 2023 gebouwd.
Figuur 5.1 Oppervlakte (gedeeltelijke) nieuwbouw op kavels met bedrijvigheid in de sector logistiek en groothandel exclusief productiegebonden logistiek naar bouwjaar en subsector (peildatum 15 juni 2025)
In figuur 5.1 worden de cijfers getoond van de kavels waarvan bekend is welk bedrijf binnen de sector logistiek en groothandel hier is gevestigd. Daarnaast zijn er plannen voor nieuwbouw op grootschalige kavels waar nog niet bekend is welk bedrijf hier wordt gevestigd. In totaal gaat het om 19 kavels waar op basis van de vergunningaanvragen duidelijk is dat hier logistieke activiteiten gevestigd gaan worden. Op 14 kavels gaat het om panden met bouwjaar 2024 of 2025. De bijbehorende oppervlakte van deze nieuwbouw bedraagt 73 hectare, bijna volledig bedoeld voor distributiecentra. Veel bebouwing is gepland op Logistiek Park Moerdijk (20 ha) en Eeneind West in Nuenen (16 ha).
Meeste vestigingen grootschalige logistiek in de uitzonderingsgebieden
Op 4 maart 2023 zijn met het Voorbereidingsbesluit Grootschalige logistiek de nieuwe regels voor te vestigen grootschalige logistiek in Noord-Brabant ingegaan. In 2024 en 2025 vallen 17 van de 27 uitbreidingen of nieuwbouw van logistieke bedrijvigheid op grootschalige kavels op bedrijventerreinen onder deze regels (zie figuur 5.2). Voor de andere panden zijn de regels niet van toepassing omdat de vergunningen vóór 4 maart 2023 zijn aangevraagd. In 2023 vielen nog maar 4 van de 22 vergunningaanvragen onder de regels.
Figuur 5.2 Aantal kavels > 3 ha met (gedeeltelijke) nieuwbouw logistiek en groothandel op bedrijventerreinen in de periode 2023 - juni 2025 naar bouwjaar en status van het pand, vallen al dan niet onder de nieuwe regels grootschalige logistiek (peildatum 15 juni 2025)
Van de 17 panden met bouwjaar 2024 of 2025 die onder de nieuwe regels voor grootschalige logistiek vallen, zijn 3 panden al in gebruik (5 ha uitbreiding), van 4 panden is de bouw gestart (9 ha bebouwing) en voor 10 panden is de bouwvergunning verleend (41 ha). Veertien van de zeventien locaties liggen in het gebied dat is uitgezonderd van het verbod op grootschalige logistiek.
Drie vergunningen grootschalige logistiek in het verbodsgebied
In totaal gaat dat om een uitbreiding van 5 hectare aan logistieke gebouwen. De regels voor grootschalige logistiek zijn bij deze drie locaties niet toegepast. Eén locatie is ook al gerapporteerd in de monitor van vorig jaar. Voor die casus kan regionale meerwaarde worden aangetoond. Voor een andere locatie is eerder een specifiek ruimtelijk plan vastgesteld om de ontwikkeling mogelijk te maken. Dat plan is regionaal afgestemd voordat de regels voor grootschalige logistiek in gingen. Bij de derde locatie gaat het om een uitbreiding aansluitend op een bestaand logistiek gebouw. Hiervoor worden enkele andere gebouwen zonder logistieke functie gesloopt.
Start groei distributiecentra vanaf 1990
Grootschalige kavels voor de sector logistiek en groothandel op Brabantse bedrijventerreinen komen vanaf 1960 tot ontwikkeling met zichtbare pieken en dalen (zie figuur 5.3). In de periode 1980-1990 groeide dit aantal kavels minder hard dan in de andere perioden, wat met name in de beginjaren van deze periode zichtbaar is. Vanaf 1990 neemt het aantal distributiecentra en koelhuizen op kavels groter dan 3 hectare toe. In de laatste 5 jaar zijn er op bedrijventerreinen in Noord-Brabant 20 distributiecentra bijgekomen.
Figuur 5.3 Groei aantal kavels > 3 ha op bedrijventerreinen in Noord-Brabant per bouwperiode van het gevestigd bedrijf, sector logistiek en groothandel exclusief productiegebonden logistiek naar subsector, periode 1900-2025 (peildatum 15 juni 2025)
Op bedrijventerreinen in Noord-Brabant zijn ongeveer 495 kavels aanwezig met een oppervlakte van meer dan 3 hectare bedoeld voor bedrijven die deels of volledig actief zijn in de sector logistiek en groothandel (peildatum 15 juni 2025). Op ongeveer 180 van deze kavels zijn de logistieke activiteiten gerelateerd aan productieactiviteiten op dezelfde kavel (productiegebonden logistiek, bijvoorbeeld een koelhuis verbonden aan een vleeswarenfabriek). Op de andere 315 kavels is de hoofdactiviteit logistiek en groothandel (bijvoorbeeld een vrieshuis van een logistiek dienstverlener voor levensmiddelen).
De totale oppervlakte van de grootschalige kavels met hoofdactiviteit logistiek en groothandel bedraagt 2.000 hectare. Distributiecentra en koelhuizen gebruiken ongeveer 925 hectare van dit kaveloppervlak. Deze subsector heeft met gemiddeld 4 hectare het grootste bebouwde oppervlak.
In totaal bedraagt het bebouwde oppervlak van de panden met hoofdactiviteit logistiek en groothandel op grootschalige kavels 958 hectare. In de periode januari 2023 tot juni 2025 is dit pandoppervlak gegroeid met 44 hectare (22 hectare per jaar). Dat is ongeveer 2 procent per jaar ten opzichte van alle bebouwing op kavels groter dan 3 hectare voor logistiek en groothandel.