Ontwikkeling Brabantse economie
Groei Brabantse economie lager dan landelijke groei
Nadat de economie in 2023 landelijk bijna tot stilstand kwam, groeide deze in 2024 weer met 1%. De Brabantse economische groei stagneerde en kwam lager uit dan de groei van de meeste andere provincies. De oorzaak lag vooral bij lagere prestaties van de machine-industrie. In de regio Zuidoost-Brabant was de economische groei in 2024 veel lager in vergelijking met de afgelopen drie jaren. Economische ramingen laten zien dat de Nederlandse economie de komende jaren gematigd groeit.
De economie van Noord-Brabant groeide in 2024 met 0,9%. Dit is een kleine stijging ten opzichte van een jaar eerder, maar de Brabantse groei ligt nu net iets onder het landelijk gemiddelde. De groei van de Nederlandse economie in 2024, na een stagnatie in 2023, is vooral te danken aan de consumptie van de overheid en huishoudens. Door een hoge loongroei, waar de inflatie ruim onder bleef, hadden huishoudens in 2024 weer meer bestedingsruimte (bron: CEP 2025).
Groei in Zuidoost-Brabant blijft achter
In tegenstelling tot de voorgaande drie jaren, waarin Zuidoost-Brabant koploper was van de Brabantse regio’s, hebben in 2024 juist de drie andere regio’s de hoogste economische groei behaald (zie figuur 1.1). De economie van Zuidoost-Brabant groeide maar met 0,3%, terwijl West- en Midden-Brabant na een krimp in 2023 nu uitkwamen op een groei boven het landelijk gemiddelde (respectievelijk 1,3 en 1,2%). De regio Zuidoost-Brabant profiteerde jaren van de sterke vertegenwoordiging van de high-tech industrie, maar het afgelopen jaar was hier sprake van een teruglopende vraag. In het laatste kwartaal van 2024 gaf chipmachinemaker ASML aan dat zij de weg omhoog weer heeft ingezet (NOS, januari 2025).
Figuur 1.1 Ontwikkeling economische groei per Corop-regio in Noord-Brabant, 2023-2024 (bron: CBS statline)
Regionale groei verwacht door stuwende industrie
De Nederlandse economie groeide in 2024 volgens verwachting: 1% volgens het CBS, in vergelijking met de verwachte 1,1% volgens ramingen van het Centraal Planbureau (CPB) in maart 2024. De CPB-raming geeft voor 2025 en 2026 een gematigde economische groei aan. Ook dan is de consumptie door huishoudens en overheid een belangrijke drijfveer achter deze verwachte groei. Hierbij is geopolitieke onrust in beperkte mate meegenomen. Met name Noord-Brabant is kwetsbaar omdat de provincie de grootste goederenexporteur naar de Verenigde Staten is, waardoor ze last zal ondervinden van de aangekondigde importtarieven van de VS. Desondanks is de prognose voor 2025 dat de economie van de regio Zuidoost-Brabant samen met de regio Groot-Amsterdam het meest groeit (Rabobank, maart 2025). Deze voorsprong in de groei (3,2%) zal in de Brainportregio vooral te danken zijn aan de aantrekkende industrie en de sector advies en onderzoek, maar ook aan gunstige regionale omstandigheden zoals de nabijheid van kennisinstellingen en samenwerkende bedrijven. West-Noord-Brabant springt er uit als regio met geringe groeiverwachting voor 2025 (0,8%).
Figuur 1.2 Ontwikkeling economische groei in Noord-Brabant en Nederland, 2003-2026 (bron: CBS statline en CPB, 2025)
Aandeel werkgelegenheid in Brabant stabiel
Vanaf 2010 is circa 15% van de nationale werkgelegenheid in Noord-Brabant te vinden (zie figuur 1.3). Ook in 2024 is dit aandeel nauwelijks veranderd. Het aandeel van de Brabantse werkgelegenheid in het totaal van Nederland is hoger dan het aandeel van de Brabantse bevolking in de Nederlandse. Brabant biedt dus per inwoner meer werkgelegenheid aan dan gemiddeld in Nederland. Vanaf 2013 tot aan 2022 is een stijging van het aandeel van de Brabantse toegevoegde waarde in het totaal van Nederland te zien van 14,6% in 2013 tot 15,4% in 2021. In 2022 lag de groei van de toegevoegde waarde in Noord-Brabant onder de landelijke groei. Dit werd vooral veroorzaakt door een lagere groei van de Brabantse industrie (zie figuur 1.4).
Figuur 1.3 Ontwikkeling aandeel Noord-Brabant in de Nederlandse economie, 2003-2024 (bron: CBS statline en LISA)
In figuur 1.4 wordt de Brabantse bijdrage aan de toegevoegde waarde van Nederland uitgesplitst naar alle sectoren. Hierin is te zien dat de Brabantse industrie vanaf 2014 een relatief hoge bijdrage levert aan de toegevoegde waarde van de Nederlandse industrie en dat dit aandeel tot 2022 toeneemt. In 2022 is niet alleen sprake van een daling voor de sector industrie (3 procentpunt) maar ook voor de sector vervoer en opslag (1 procentpunt).
Figuur 1.4 Ontwikkeling aandeel toegevoegde waarde Noord-Brabant in toegevoegde waarde Nederland per sector, 2003-2022 (bron: CBS statline)
De bijdrage van alle Brabantse regio's aan de Nederlandse economie, gemeten als toegevoegde waarde, is in 2023 gestegen, met name het aandeel van Zuidoost-Brabant (zie figuur 1.5). Deze regio laat vanaf 2009 een geleidelijke groei van dit aandeel zien en levert met 5,6% de grootste bijdrage van alle Brabantse regio’s.
Figuur 1.5 Ontwikkeling aandeel toegevoegde waarde Brabantse Corop-regio’s in toegevoegde waarde Nederland, 2003-2023 (bron: CBS statline)
Stijging toegevoegde waarde in alle Brabantse regio's
De toegevoegde waarde nam in de periode 2007 tot en met 2023 met ruim 80% toe in Noord-Brabant. Deze stijging is groter dan voor Nederland (ruim 70%, zie figuur 1.6). Het gaat voor Brabant om een gemiddelde jaarlijkse groei van bijna 4% in de afgelopen 16 jaar. De werkgelegenheidsraming van het Economisch Instituut voor de Bouw verwacht voor de periode 2019 tot 2040 dat de gemiddelde jaarlijkse groei van de Brabantse toegevoegde waarde tussen de 1,2% (laag scenario) en 2,2% (hoog scenario) ligt. In deze raming is de aanname dus dat de groei in de periode 2019 tot 2040 onder de groei van de afgelopen jaren blijft (zie tabel 1.1). In alle regio’s ligt de werkelijke gemiddelde jaarlijkse groei vanaf 2019 tot en met 2023 ver boven de raming van het hoge scenario. Dit komt vooral door de sterke toename van de toegevoegde waarde vanaf 2021 (coronacrisis). In die jaren lag de jaarlijkse groei in de regio’s tussen de 5 en 13%.
Figuur 1.6 Ontwikkeling bruto toegevoegde waarde Corop-regio’s in Noord-Brabant en Nederland, 2007-2023 (bron: CBS statline)
Tabel 1.1 Gemiddelde jaarlijkse groei toegevoegde waarde, 2007-2023, 2019-2023 vergeleken met raming 2019-2040 in scenario laag en scenario hoog (bron: CBS statline, EIB)
