Verduurzaming van bedrijventerreinen
Vermindering energiegebruik op bedrijventerreinen
In 2022 lag het energiegebruik op bedrijventerreinen 8% lager dan het jaar daarvoor. Vooral het gebruik van aardgas is sterk afgenomen en ook het gebruik van elektriciteit is duidelijk verminderd. De opwekking van hernieuwbare energie op bedrijventerreinen is licht gestegen, met name door een hogere energieproductie uit groen gas en zonlicht. De emissie van koolstofdioxide door bedrijven op bedrijventerreinen is in 2021 licht gedaald en de emissie van stikstof is licht gestegen.
Hoge energieprijzen zorgen voor daling in energiegebruik
Het energiegebruik door bedrijven op Brabantse bedrijventerreinen is in 2022 met 8% afgenomen ten opzichte van 2021. Daarmee zet de daling van het energiegebruik vanaf 2017 zich door. In vergelijking met 2017 ligt het energiegebruik nu 26% lager. De daling in het energiegebruik komt vooral door een lager aardgasgebruik. In 2022 werd op bedrijventerreinen 1.500 miljoen m3 verbruikt (een daling van 10% ten opzichte van 2021). In 2022 lag het elektriciteitsverbruik op bedrijventerreinen 4% lager dan het jaar daarvoor. Zowel voor aardgas als voor elektriciteit geldt dat de hoge energieprijzen een belangrijke aanleiding zijn voor het verminderde verbruik.
Rapport 5.1 Ontwikkeling van het energiegebruik op bedrijventerreinen in Brabant (bron: CBS, bewerking Provincie Noord-Brabant)
De daling in het energiegebruik is het grootst in de regio Zuidoost-Brabant. Het aardgasverbruik is daar met 19% gedaald en het elektriciteitsverbruik met 11%. Deze daling komt vooral door de tijdelijke sluiting van de zinkfabriek in Budel-Dorplein. Het aardgasgebruik is vooral gedaald op de bedrijventerreinen Hoogeind in Helmond en Ekkersrijt in Son en Breugel. In de andere regio’s daalde het energiegebruik ook. Het elektriciteitsverbruik in de andere drie regio’s veranderde maar beperkt. Het aardgasgebruik daalde tussen de 5% (Midden-Brabant) en 9% (West-Brabant).
Ondanks de daling van het energiegebruik, steeg het aandeel van het energiegebruik op bedrijventerreinen ten opzichte van het totale energiegebruik van bedrijven in Brabant. In 2022 werd meer dan 55% van de energie, die aan Brabantse bedrijven werd geleverd, verbruikt op bedrijventerreinen. Deze stijging komt doordat het gebruik van aardgas buiten bedrijventerreinen meer daalde dan op bedrijventerreinen.
Aandeel Brabantse bedrijven in landelijk aardgasverbruik weer groter
De daling van het aandeel van het Brabants aardgasverbruik in het totaal van Nederland zet niet door in 2022, maar ligt weer op hetzelfde niveau als in 2020. Dit komt omdat de levering van aardgas aan Brabantse bedrijven in het laatste jaar met 15% afnam, ten opzichte van een landelijke daling van 20%. De grootste daling komt zowel voor Brabant als voor Nederland voort uit het afgenomen verbruik van aardgas voor de sector landbouw, bosbouw en visserij. Het verschil in de afgenomen aardgaslevering zit vooral in de sector industrie: hier nam het verbruik in 2022 landelijk ruim 20% af ten opzichte van 2021, terwijl deze afname voor Brabant maar op 10% lag.
Het landelijk verbruik van aardgas bedraagt in 2022 nog 60% van het verbruik in 2010, het Brabants verbruik ligt op 75%. Dus in Noord-Brabant is het gebruik van aardgas door bedrijven minder snel afgenomen dan landelijk.
Het aandeel van het elektriciteitsverbruik in Noord-Brabant ten opzichte van Nederland blijft in de periode 2019-2022 nagenoeg gelijk. De levering van elektriciteit aan bedrijven in zowel Noord-Brabant als heel Nederland nam met 3% af. De grootste absolute afname zit in de sector industrie, gevolgd door landbouw, bosbouw en visserij. Een stijging van de elektriciteitslevering is zichtbaar aan Brabantse waterbedrijven en afvalbeheer, de horeca en de sector vervoer en opslag.
Landelijk lag het elektriciteitsverbruik in 2022 ongeveer 2% lager dan in 2010, terwijl het verbruik in Brabant juist 2% hoger lag.
Figuur 5.1 Aandeel levering van energie aan bedrijven in Noord-Brabant in het totaal van Nederland, 2010-2022 (bron: CBS)
Afvlakking van de toename van zonnestroom verwacht
Op Brabantse bedrijventerreinen wordt in 2024 ruim 20 TJ aan energie uit hernieuwbare bronnen opgewekt uit installaties waarvoor SDE-subsidie is verleend. Het grootse deel hiervan komt uit biomassa. Dit is een lichte stijging ten opzichte van 2023. De stijging komt vooral door de toename in de productie van energie uit groen gas en elektriciteit uit zonlicht.
Rapport 5.2 Ontwikkeling hernieuwbare energie op bedrijventerreinen in Brabant (bron: RvO, bewerking Provincie Noord-Brabant)
De stijging van de opwek van elektriciteit uit zonlicht past in de langjarige trend. Vorig jaar werd bijna 350 GJ meer zonnestroom op daken opgewekt. Opvallend is dat het aantal geplande installaties sterk afneemt. Het is onduidelijk of deze installaties niet worden gerealiseerd of dat de subsidieaanvragen zijn ingetrokken. Als deze installaties niet gerealiseerd worden, zal de opwek van zonnestroom de komende jaren minder groeien.
De productie van hernieuwbare energie buiten bedrijventerreinen groeit harder dan op bedrijventerreinen. Dat komt vooral door de groei van het gebruik van windturbines, die meestal (net) buiten een bedrijventerrein staan.
Lichte stijging stikstofemissies
Bedrijventerreinen dragen met bijna 1.600 ton stikstofemissies (ammoniak en stikstofoxiden) ongeveer 6% bij aan de totale uitstoot van stikstof door bedrijven in Noord-Brabant. Van 2019 tot en met 2021 is de totale emissie op bedrijventerreinen met ongeveer 150 ton toegenomen. Deze stijging van de stikstofemissies is zichtbaar in alle Brabantse regio’s.
Rapport 5.3 Ontwikkeling emissies van bedrijven op bedrijventerreinen in Brabant (bron: RvO, bewerking Provincie Noord-Brabant)
Bedrijven op bedrijventerreinen dragen 46% bij aan de totale emissie van koolstofdioxide door bedrijven in Noord-Brabant. Dit aandeel is het afgelopen jaar licht afgenomen, maar over de jaren fluctueert het op net iets minder dan 50%. De totale emissie is sinds 2015 met ruim 1 miljoen ton afgenomen en bedroeg in 2021 bijna 10 miljoen ton.
Bedrijventerreinen in West-Brabant leveren met bijna 90% de grootste bijdrage aan de emissie van koolstofdioxide. De regio Noordoost-Brabant is de enige regio waar de emissie van koolstofdioxide op bedrijventerreinen vanaf 2015 is toegenomen. In de regio’s Midden- en Zuidoost-Brabant is de emissie in 2021 ongeveer gelijk aan 2015.