Datagedreven werken voor de mobiliteitsopgaven: daarom doen we dat!

Programmamanager Multimodale Bereikbaarheid van de provincie Noord-Brabant Bart Swaans vertelt meer over wat datagedreven werken & digitalisering kan brengen voor de mobiliteitsopgaven van de provincie en partners en wat er nog nodig is: “Om de werelden van beleid en data elkaar te laten ontmoeten; daar vind je de uitdaging.”

Programmamanager Multimodale Bereikbaarheid Bart Swaans

Hoe is er gestart met datagedreven werken voor de mobiliteitsopgaven?

“Twee jaar geleden kregen we de bestuurlijke opdracht om samen met het rijk en de gemeenten digitalisering en datagedreven werken nog beter te benutten om onze doelen te behalen. Dan heb je een aantal dingen te doen met elkaar. Je werkt datagedreven om bij te dragen aan oplossingen voor onze opgaven. Allereerst is het dus belangrijk om de verbinding te leggen met die beleidsopgaven en in gesprek te treden met beleidsmedewerkers om erachter te komen waar hun informatiebehoefte ligt. Uiteindelijk wil je de vraag van ‘de business’ verbinden met het inrichten van de meer technische kant, het datalandschap. Daarom breng je de basis op orde: dit vindt veelal plaats ‘onder de motorkap’. Dus: goed organiseren, ontwikkelen en beheren. Denk aan de projecten die we uitvoeren om tellingen en metingen van het verkeer uit te voeren, het gedrag van reizigers in kaart te brengen of de staat van onze assets op en rond onze wegen te inventariseren.

"Je werkt datagedreven om bij te dragen aan oplossingen voor onze opgaven."

Om al deze data goed te kunnen structureren, te kunnen analyseren en tot inzichten te kunnen komen, hebben we de nodige hard- en software nodig. Ook dat houden we draaiende onder onze motorkap. Hiermee voorzien we ook in de behoeften en noden van onze Brabantse partners, door data en informatie samen met hen te organiseren en te delen. En natuurlijk nemen we passende maatregelen om privacy en (cyber) security te borgen. Zo zorgen we ervoor dat onze systemen niet gehackt worden en dat zorgvuldig omgegaan wordt met privacygevoelige data. Tenslotte moet je met data systematisch meer inzicht gaan ontwikkelen in wat er zich rondom bepaalde issues afspeelde in het verleden en wat er nu aan de hand is. Denk aan prognoses voor geluidberekeningen, risicoanalyses voor verkeersveiligheid, kwaliteitsbeoordelingen van wegen en fietspaden, et cetera. Hier kun je dan uit putten wanneer je de informatiebehoefte van de business goed in beeld hebt.“

"Met meer inzicht snap je beter hoe het systeem in elkaar zit en wat schadelijke effecten zijn, bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, bereikbaarheid, veiligheid."

Wat willen we ermee bereiken?

“We hebben een aantal doelstellingen voor ogen. Uiteindelijk draagt het natuurlijk allemaal bij aan de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Maar als we het heel specifiek hebben over het datagedreven werken; we snappen allemaal dat we met het slimmer inzetten van data, ervoor kunnen zorgen dat reizigers makkelijker informatie op hun telefoon of in de auto krijgen. Dan gaat het om het creëren van een leukere maar vooral makkelijkere reis, door voor of tijdens de reis op de reiziger afgestemde informatie te delen. Het kan hier trouwens ook om goederenvervoer gaan. Ook creëer je met data meer inzicht in de maatschappelijke vraagstukken, wat ervoor zorgt dat je de maatschappelijke doelen makkelijker en beter kunt bereiken. Met meer inzicht snap je namelijk beter hoe het systeem in elkaar zit, wat de schadelijke effecten zijn, bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, bereikbaarheid, veiligheid. Verder kun je bestuurlijke afwegingen beter maken en is het makkelijker verantwoorden waar je op investeert. Als voorbeeld; wanneer je kunt voorspellen dat er meer mensen gaan fietsen, spreekt het voor zich dat je beter een fietspad kunt aanleggen in plaats van een extra rijstrook. Dat scheelt veel geld. Tenslotte gaat de digitaliseringsopgave ook over efficiency. Doordat we onze eigen data meer en meer op orde hebben, worden we minder afhankelijk van de grote adviesbureaus die ons nu nog vaak moeten voorzien van de juiste (en soms dezelfde) gegevens voor bepaalde vraagstukken.”

"Dan gaat het vooral om: hoe werk je met elkaar, welke houding heb je en hoe ‘eager’ ben je om data te benutten?"

Wat is de grootste uitdaging voor ons als het gaat om datagedreven werken?

“Met wat uitleg snapt iedereen de doelstellingen wel en ook, dat datagedreven werken belangrijk is en nut heeft. De grootste uitdaging hierin is volgens mij: hoe zorg je er nou met elkaar en met je partners voor dat je goede / de juiste data verzamelt en goed beschikbaar stelt en dat dit goed aansluit bij de vraag van de beleidsmakers? Worden de juiste vragen gesteld bij wat er redelijkerwijs te verzamelen is en op te lossen natuurlijk? Zijn de juiste beleidsmakers verbonden met de datamensen? De verbinding tussen die twee werelden, dat noem ik datagedreven werken. En om die werelden elkaar te laten ontmoeten; daar vind je de uitdaging. Dan gaat het vooral om: hoe werk je met elkaar, welke houding heb je, hoe ga je met elkaar om, hoe ‘eager’ ben je om data te benutten, hoe kun je je verplaatsen in de andere kant, welke competenties en opleiding heb je? Dat zit ‘m dus vooral in gedrag, in houding en processen, dan in kennis hebben over data of ICT-achtige zaken.”

De Staat van Mobiliteit Brabant is een dashboard om de grote hoeveelheid data op het gebied van mobiliteit toegankelijk te maken en inzicht te creëren in hoe het met de mobiliteit gesteld is in Brabant. Via de link kun je het magazine over dit dashboard te lezen.

"Data heeft een verbindende werking, het brengt partijen bij elkaar en zorgt voor een gezamenlijk beeld van wat er aan de hand is. Belangrijk dus om er actief mee aan de slag te gaan!"

Waarom is het zo belangrijk dat die verbinding tussen beleidsmensen en datamensen er is?

“Het proces van datagedreven werken kun je eigenlijk onderscheiden in een aantal stappen. Bij de meeste stappen die je neemt, is het wel duidelijk wat er moet gebeuren en wie ervoor verantwoordelijk is. Maar een aantal stappen moet je samen zetten. Dan gaat het bijvoorbeeld over het bepalen van de indicatoren: je koppelt beleidsdoelen aan meetbare aanwijzingen. Die kun je alleen maar bepalen als je weet welke data beschikbaar zijn. En datamensen kunnen die indicatoren niet alleen vaststellen, dat moet gebeuren in samenspraak met degene die voor die opgave staan; meestal een beleidsmedewerker. Ze spreken niet altijd dezelfde taal en er wordt nog wel eens naar elkaar gewezen om zaken op te pakken. Dan moet je ervoor zorgen dat die werelden dichter bij elkaar komen."

Wat adviseer je collega's die met data aan de slag willen?

Begin eens met een brainstorm met een collega die (waarschijnlijk in een ander vakgebied) veel data gebruikt. Spreek eens met iemand uit ons Data Insights Team. Waar liggen de kansen en waar de beperkingen? Voer gesprekken met partners die met soortgelijke vraagstukken bezig zijn. Data heeft een verbindende werking, het brengt partijen bij elkaar en zorgt voor een gezamenlijk beeld van wat er aan de hand is. Belangrijk dus om er actief mee aan de slag te gaan!