Interview Marieke van Beurden

Door: Jeroen van Oort

Een sensor die bijhoudt welke bureaus op een dag zijn gebruikt, zodat de schoonmaker weet welke bureaus hij moet schoonmaken en welke hij kan overslaan. Een agenda die niet alleen synchroniseert met de agenda’s van anderen, maar proactief voorstellen doet om actiever te vergaderen, bijvoorbeeld door tijdens de vergadering met elkaar een ommetje te maken. Een sensor die meet hoeveel stress een medewerker heeft. Een sensor die het zuurstofgehalte in het kantoor meet. Een glazen wand die met een druk op een knop verandert in een ondoorzichtige afscheiding. Een ballonnetje dat fier overeind staat op een bureau als de gebruiker nog fris en fruitig is, en langzaam inzakt naarmate de tijd vordert en het energieniveau van de medewerker afneemt. Het zijn zo maar wat voorbeelden die Marieke van Beurden geeft van mogelijkheden die de Workplace Vitality Hub in Eindhoven onderzoekt.

Marieke van Beurden, manager van de Workplace Vitality Hub, zegt van zichzelf dat haar specialiteit het bij elkaar brengen van mensen en organisaties is. Als dat zo is, zit ze in de Workplace Vitality Hub op haar plaats. Immers, het Engelse woord ‘hub’ betekent ‘naaf’, dat is het onderdeel in een wiel dat de spaken met elkaar verbindt. En verbindingen zijn er in de Workplace Vitality Hub. De bestuurlijke aftrap op 28 juli was met de organisaties Fontys, IMEC, TNO en TU/e, Twice en High Tech Campus.

De Workplace Vitality Hub is volgens Van Beurden echt een organisatie van deze tijd. “Vandaag de dag is het moeilijk om specialismen te combineren. Als je echt goed wilt zijn, moet je over verschillende specialismen beschikken en die bij elkaar brengen. Alle participanten beschikken over mensen die zeer gespecialiseerd zijn in hun eigen vakgebied. De Workplace Vitality Hub is een manier om deze specialisten gericht met elkaar in contact te brengen. Dat is goed voor verder onderzoek, en ook voor de bedrijven in de regio die de kennis kunnen gebruiken in de ontwikkeling van nieuwe producten.”

Het is de bedoeling dat wetenschappers van deze organisaties, samen met mensen van buiten, onderzoek doen naar nieuwe mogelijkheden van technologie in de werkomgeving. Om gezondheid en welzijn te verbeteren. “Technologie heeft de afgelopen decennia de arbeidsproductiviteit enorm verbeterd, maar was lang niet altijd goed voor gezondheid en welzijn van mensen. Er was in ieder geval geen expliciete aandacht voor de technische mogelijkheden om gezondheid en welzijn van medewerkers te bevorderen. En dat is gek, want gezondheid en welzijn zijn niet alleen heel belangrijk voor de werknemers zelf, gezonde en vitale werknemers hebben ook een hogere arbeidsproductiviteit. De Workplace Vitality Hub gaat daar verbetering in aanbrengen.”

De Workplace Vitality Hub staat voor meer uitdagingen dan alleen technologische. “We kunnen bijvoorbeeld een ballonnetje op een bureau monteren dat in verbinding staat met een sensor die het energieniveau van een medewerker meet. Bij veel energie staat het ballonnetje mooi omhoog, als de medewerker minder energie heeft zakt het ballonnetje langzaam in. De bedoeling van zoiets is dat de medewerker daar zelf op anticipeert. Maar een probleem kan zijn dat iedereen kan zien hoe dat ballonnetje erbij staat. Dat kunnen mensen vervelend vinden en het raakt ook aan bijvoorbeeld privacywetgeving. In de Workplace Vitality Hub onderzoeken we daarom niet alleen de technologische mogelijkheden, maar ook de ethische en wettelijke acceptatie daarvan.”

Van Beurden geeft een mooi voorbeeld van één van de externe partners van de Workplace Vitality Hub: “Een grote kantoorinrichtersspecialist, had op zijn eigen kantoor een ligbed geplaatst, zodat medewerkers konden uitrusten. Uitrusten tijdens de werkdag past echter helemaal niet bij het Nederlandse arbeidsethos. Het ligbed werd dan ook niet gebruikt. Pas toen een directeur besloot meerdere keren per week het goede voorbeeld te geven door zelf op het ligbed te gaan rusten, zagen medewerkers dat het ligbed echt voor daadwerkelijk gebruik bedoeld was. En dat rusten mag. Pas toen gingen ook de medewerkers het ligbed gebruiken.”

Zelflerende technologie kan ook bijdragen aan het personaliseren van de inzet van technologische middelen. De behoefte aan lichtintensiteit verandert bij mensen gedurende de dag, maar de mate waarin verschilt ook weer per persoon. In de proefopstelling die de Workplace Vitality Hub als kantoor ook is, kunnen we proeven doen en meten hoe mensen reageren op veranderend licht. Datzelfde kan bijvoorbeeld met geluid. Er zijn al geluidsreducerende koptelefoons te koop. Diezelfde technologie kan in een bureau worden ingebouwd. Als iemand geconcentreerd wil werken kan dat handig zijn, maar als iemand mee wil krijgen wat er in de omgeving gebeurt is het juist niet handig.

Een adaptieve agenda zou tegelijkertijd heel persoonsgericht en groepsgericht moeten zijn. Als die zelf voorstellen zou doen om de dag beter in te delen, zou een adaptieve agenda bij kunnen dragen aan vitaliteit. Een medewerker kan bijvoorbeeld vanuit huis een vergadering bijwonen, maar als de personen die aan de vergadering deelnemen allemaal die dag op kantoor zijn, kan de agenda ook zelf een voorstel doen om de vergadering te verplaatsen naar een moment dat iedereen op kantoor is en wellicht ook naar een plaats buiten. Medewerkers kunnen dan tijdens het vergaderen ook met elkaar een blokje om lopen.

Ideeën zijn er te over, zowel voor toepassingen van bestaande technologie als voor het combineren van technologieën. Van Beurden: “De Workplace Vitality Hub is geslaagd als we over een aantal jaar zien dat toepassing van deze technologieën heel normaal is geworden in ons dagelijks leven. Dat je echt kan zien dat we als netwerk hebben bijgedragen aan verbetering van vitaliteit van mensen, van gebouwen en van organisaties.”