Kleinschaligheid en diepgang: wandelen op de Brabantse kloosterpaden

In 2018 startte binnen de provincie Noord-Brabant een kwartiermaker, in 2019 ging men samen met kloosters en gemeenten flink aan de gang en vorig jaar was er plots een groot publiek bereik rond de thema’s kleinschaligheid en diepgang. Op 30 april 2021 werd het Kloosterpad geopend. Het project ‘Brabantse kloosterleven’ blijkt in coronatijd een schot in de roos.

De provincie Noord-Brabant kent liefst 450 gebouwen die nog steeds of voorheen als klooster dienen. Plekken in de stad, of juist wat afgelegen, waarvan veel mensen wel weten dat ze er zijn, maar die eigenlijk toch onbekend zijn. Met name de oudere generatie weet het nog wel: vanuit de kloosters werd veel gedaan in het onderwijs en in de zorg. Halverwege de vorige eeuw was dat nog heel gewoon en was het kloosterleven redelijk zichtbaar. Die tijd is echter geweest. Mede door de secularisatie weten nog maar heel weinig jonge tot iets minder oude Brabanders wat zich in en om de kloosters afspeelt. Vanuit de afdeling Erfgoed is, samen met de kloosters en gemeenten, een programma gestart om de enorme rijkdom van het Brabantse kloosterleven te bewaren en zichtbaar te maken.

Het kloosterpad is één van de manieren waarop het kloosterleven zichtbaar wordt. De etapperoute van in totaal 330 kilometer door Midden- en Oost-Brabant – daar zijn de meeste kloosters nog in bedrijf – voert langs vijftig verschillende (voormalige) abdijen en kloosters. De wandeling is opgedeeld in vijftien etappes, die tussen de 16,5 kilometer en 29 kilometer lang zijn. Alle wandelingen beginnen en eindigen bij een klooster of abdij. Rond de begin en eindpunten zijn ook rondwandelingen uitgezet. Die zijn minder lang.

Marloes van de Hei is vanuit de provincie Noord-Brabant projectleider Brabants Kloosterleven en heeft uiteraard al een deel van het kloosterpad gelopen.

“Wandelen is natuurlijk een mooie activiteit in deze coronatijd. Je kunt het prima alleen of in kleine groepjes doen. Het kloosterpad brengt mensen langs hele mooie routes door het Brabantse landschap. Alleen daarom is het al de moeite waard. Maar er is zoveel meer: als je wilt kun je echt kennismaken met de kloosters en de bewoners. Of met de producten die zij maken. En, als je het goed plant, kun je er zelfs blijven slapen en één of meerdere dagen meedoen met het ritme van het klooster.”

Door het kloosterpad zijn de kloosters letterlijk met elkaar in verbinding gekomen. Daarmee zijn ook de contacten tussen de verschillende kloosters versterkt. Van de Hei: “Door dit project hebben de kloosters ook meer oog gekregen voor elkaars producten. Verschillende kloosters bieden nu ook producten van andere kloosters in hun kloosterwinkel aan. Verbeterde verkoop van de producten draagt bij aan het in stand houden van de gebouwen.”

“Inmiddels wordt het wandelboek, het Bindboek ‘Ons Kloosterpad’, herdrukt. Dat is wel boven verwachting snel”, vertelt Van de Hei. In het Bindboek staan de wandelingen beschreven. Er zijn ook verhalen in opgenomen van mensen die in de voorbije eeuwen in de kloosters leefden. En er staan beschrijvingen in van vijftien kloosters. Op deze wijze bindt het boek de lezer en de kloosters aan elkaar. Maar er zitten ook prentenkaarten in die je eruit kunt scheuren en opsturen. Zo blijf je ook in verbinding met anderen. Dat past prima bij het kloosterleven.

Vanuit het project is ook werk gemaakt van de website. Ook daarop zijn de beschrijvingen van de wandelingen te vinden, en er staan mooie afbeeldingen en beschrijvingen op van kloosters waarlangs de wandelingen voeren. Zo kan de voorpret thuis al beginnen. Zie:

brabantskloosterleven.nl en voor de digitale routes: www.visitbrabant.com