‘Ik ben steeds opnieuw mijn baan aan het uitvinden’

TalentHub springplank voor talentvolle makers

Hoe zet je als talentvolle kunstenaar of ontwerper de volgende stap in je loopbaan? Hoe vind je opdrachtgevers, bouw je een netwerk en blijf je je ontwikkelen? TalentHub Brabant helpt talentvolle makers. Met begeleiding op maat, passend bij wat iemand nodig heeft. Illustrator en animator Tosca van der Weerden en beeldend kunstenaar Eleye Boerenkamps volgden zo’n traject. “Een professionele praktijk kun je niet alleen opbouwen.”

Portret projectleider TalentHub Brabant.

Iduna van de Ven

TalentHub Brabant ondersteunt creatieve makers om zich artistiek, zakelijk en persoonlijk te ontwikkelen en een beroepspraktijk op te bouwen. Het is een programma van de Brabantse kunst- en cultuursector, Kunstloc Brabant en de provincie Noord-Brabant.

Maatwerk

Er zijn 7 hubs: Next (film en audiovisueel), Design to Market (design), Inversie en jump! (beeldende kunst), WOLK (letteren), PLAN (theater, dans en circus) en Music Hub Brabant (muziek). In elke hub werken culturele organisaties samen. Zij selecteren talenten en bieden kennis, netwerk, faciliteiten en productiemiddelen. Geen maker of ontwikkeltraject is hetzelfde. “Het is talentontwikkeling op maat”, vertelt Iduna van de Ven, projectleider TalentHub Brabant bij Kunstloc Brabant. “Het gaat om balans in artistieke kwaliteit, positionering en ondernemerschap.”

Alles leren

Illustrator en animator Tosca van der Weerden kent het belang van brede ontwikkeling. Op haar 21e studeerde ze in 2018 af aan St. Joost School of Art & Design in Breda. Artistiek wist ze wat ze wilde. Haar kleurrijke werk heeft thema’s als gendergelijkheid, mensenrechten en inclusiviteit. Maar een eigen beroepspraktijk opbouwen is andere koek. “Ik vond alles enorm spannend”, zegt ze.

Belastingen, contact met opdrachtgevers, een goede mail schrijven: ze moest alles ontdekken. Ook thuiswerken bleek lastig. Hoe deel je de tijd in, zodat je plezier hebt in je werk én er geld mee verdient? “Op de academie leer je dat niet.” Twee jaar na het behalen van haar master werd Van der Weerden geselecteerd voor Next. “Het gaf me richting, coaching en een community.”

Tosca van der Weerden

“Juist de persoonlijke aanpak maakt TalentHub Brabant bijzonder”

Wat is nodig?

“Juist die persoonlijke aanpak maakt TalentHub Brabant bijzonder”, zegt Van de Ven. Samen met het talent kijken: waar sta je, waar wil je naartoe en wat is er nodig? Voor Van der Weerden betekende dat: coaching, masterclasses, leren pitchen en hulp bij subsidieaanvragen. Met een producent werkte ze aan haar persoonlijke passieproject: een graphic novel voor jongeren van 11 tot 14 jaar. Ook leerde ze keuzes maken. “Ik heb geleerd dat daar mooie dingen uitkomen.”

Nieuwe stappen

Beeldend kunstenaar Eleye Boerenkamps had iets anders nodig. Zij volgde een traject bij de hub met de naam jump! Tijdens het traject deed ze verschillende cursussen. Ze behaalde een post-hbo Creative Leadership en investeerde in apparatuur voor haar studio. Ook kon ze nieuwe stappen zetten met CRUSHFILM, een videowerk over een onmogelijke verliefdheid, onder meer door muziekrechten te regelen en het werk voor festivals in te sturen.

Eleye Boerenkamps

Elkaar opzoeken

Wat de twee talenten ontdekten? “Je moet elkaar sociaal en professioneel opzoeken”, aldus Boerenkamps. “Je kunt geniale dingen maken, maar wat als niemand het ziet?” Precies dát is een belangrijk deel van de TalentHub Brabant-aanpak. Een hub bestaat uit verschillende culturele organisaties, zoals festivals, podia en presentatie-instellingen met beschikbare kennis, faciliteiten en netwerk. Talent ontwikkelt zich midden in het werkveld.

Ook voor Van der Weerden is die community essentieel. Ze werkt nu tussen andere creatieve professionals vanuit BoHaus in Breda. “Doe ik iets goed? Dan juichen ze mee”, vertelt ze. “Lukt het niet? Dan troosten ze me en praten ze me moed in.” Ze vergelijkt zichzelf minder met anderen. Haar advies aan jonge creatieven: “Zoek een community.”

“Je kunt geniale dingen maken, maar wat als niemand het ziet?”

Bevlogen mensen

Voor Eleye Boerenkamps was jump! ook een nieuwe kennismaking met Brabant. Ze komt uit Deurne, studeerde aan de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg en won een afstudeerprijs bij Gastatelier LEO XIII, ook in Tilburg. Daarna vertrok ze naar Amsterdam en bouwde daar verder aan haar professionele beroepspraktijk. Toch miste ze de verbinding met Brabant. Toen ze de open call zag van jump!, besloot ze opnieuw aan te haken. “Ik had de behoefte om me professioneel meer te verbinden met de provincie waar het voor mij allemaal begon.” Brabant is haar springplank. Via jump! maakte ze opnieuw verbinding met collega-kunstenaars, tentoonstellingsmakers en andere professionals. “Er zijn hier zoveel bevlogen mensen.”

TalentHub Brabant heeft effect op de deelnemers en op culturele organisaties, ziet Iduna van de Ven.

Talenten stellen soms andere vragen en lopen voorop in innovatie. Organisaties kijken dan kritisch naar hun eigen werkwijze. “Past dit bij de huidige tijd?” Volgens Van de Ven innoveren organisaties soms om een talent verder te brengen. “Dat is een win-win: het versterkt elkaar en is heel waardevol.”

Verbindingen

Tussen de 7 hubs ontstaan steeds meer verbindingen. Er wordt interdisciplinair samengewerkt. Talenten ontmoeten elkaar. Alumni (oud-studenten) blijven deel van het netwerk. Sommige hubs vragen hen om nieuw talent te coachen. Zo groeit het netwerk. “En daarvoor hoef je niet per se in Brabant te wonen”, zegt Van de Ven. “Je kunt onderdeel zijn van en een bijdrage leveren aan het ecosysteem hier.”

Stevig netwerk

Zo’n ontwikkeling vraagt een lange adem. Daarom investeert de provincie duurzaam in TalentHub Brabant. Die basis heeft ook een vliegwieleffect: hubs trekken makkelijker aanvullende subsidies en financiering aan, bijvoorbeeld van rijksfondsen. Bekendheid helpt ook. TalentHub Brabant staat inmiddels bekend als betrouwbaar en gerenommeerd en als een stevig netwerk van talenten, culturele organisaties, Kunstloc Brabant en de provincie. Dat blijft niet onopgemerkt buiten Brabant. Andere regio’s en provincies zien de aanpak en nemen onderdelen over. “Echt een uniek programma met landelijke aandacht”, aldus Van de Ven. “De werkwijze wordt gekopieerd, dat is een compliment.”

Blijven groeien

Uiteindelijk gaat talentontwikkeling erom dat creatieve makers ruimte krijgen om een passende beroepspraktijk op te bouwen en vol te houden. Tosca van der Weerden weet inmiddels dat zo’n praktijk nooit helemaal af is. “Ik ben steeds opnieuw mijn baan aan het uitvinden.” Eleye Boerenkamps vergelijkt het kunstenaarschap met topsport. Om langdurig te kunnen blijven maken, te ondernemen en jezelf te ontwikkelen, moet je ook goed voor jezelf zorgen en de juiste voorwaarden creëren. “Je moet in goede conditie zijn om het vol te kunnen houden.”

Kansen

Boerenkamps: “Ik ben niet op eigen kracht gekomen waar ik nu ben. Verschillende mensen hebben mijn werk gezien, gesteund en zichtbaar gemaakt. Ik hoop dat we een culturele infrastructuur mogelijk maken waarin kunstenaars die kansen krijgen en waarin we elkaar blijven ondersteunen.” Juist daar laat TalentHub zien wat het oplevert om te investeren in talent: makers groeien, organisaties bewegen mee en het Brabants culturele netwerk wordt sterker.