Met ongeveer 2,6 miljoen inwoners en zo’n 1,5 miljoen voertuigen is er in Brabant volop beweging op de wegen en fietspaden. Met de bus naar het centrum, op de fiets naar school, een autorit naar het werk. En dan zijn er nog de dagelijkse routes van vrachtwagens. Ongeveer 550 kilometer aan wegen en meer dan 500 kilometer aan fietspaden is in beheer van de provincie. Hoe zorgt de provincie ervoor dat die in goede staat blijven? “Dat doen we door te kijken én te meten”, zegt Jan Maurix, teamleider Tactisch Wegbeheer.
Vinger aan de pols
Goede wegen en fietspaden zijn belangrijk voor de verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid van onze provincie. De afgelopen tijd kwam regelmatig in het nieuws dat het onderhoud van de Nederlandse wegen – en ook bruggen – onder druk staat, omdat veel infrastructuur aan vervanging toe is. Dat betekent: werk aan de weg. Ook de provincie Noord-Brabant houdt nauwgezet de vinger aan de pols. “We baseren onze keuzes voor onderhoud op data, signalen uit de omgeving en observaties van onze weginspecteurs”, vertelt Maurix.
Jan Maurix
<< Lees het artikel verder onder de balk >>
Hele plaatje
Elk jaar analyseert de provincie de staat van de wegen en fietspaden. Daarbij wordt niet alleen naar het asfalt gekeken, maar naar het hele plaatje. Hoe is het gesteld met de technische staat van de weg en met de verkeersveiligheid? Heeft de omgeving geluidsoverlast van het verkeer? Zijn de bermen langs de wegen en fietspaden veilig en dragen ze bij aan de biodiversiteit? En kan de weg of het fietspad het verkeer goed afwikkelen, ook in de toekomst?
Prioriteiten stellen
“Op basis van al deze informatie bepalen we of een weg of fietspad wordt aangepakt”, licht Maurix toe. “We kunnen niet alle wegen en fietspaden tegelijk onder handen nemen. Dat geeft te veel hinder voor de weggebruikers en omwonenden, en kost te veel geld. Daarom stellen we prioriteiten. En soms speelt er meer dan alleen data. Ook maatschappelijke signalen of bestuurlijke afspraken kunnen een reden zijn om onderhoud aan een weg eerder aan te pakken of juist uit te stellen.”
“Het lukt niet altijd om in de nachten of weekenden te werken”
Verschillende niveaus
Als duidelijk is welke weg of welk fietspad onder handen genomen moet worden, is de vraag: hoe pakken we dat aan? De provincie hanteert hiervoor 3 verschillende niveaus. Onder het dagelijks en klein onderhoud valt bijvoorbeeld het maaien van bermen of repareren van verlichting. Weggebruikers hebben hier meestal weinig hinder van. Voor groot en levensverlengend onderhoud moeten wegen soms een nacht of een paar dagen worden afgesloten. Dat is het geval als de verharding of het asfalt vervangen moet worden. Of als het asfalt wordt ‘verjongd’ met een speciale coating, om zo groot onderhoud of een reconstructie uit te stellen. Zijn er grotere aanpassingen nodig, zoals het veranderen van een tracé of kruispunt?
Dan gaat het om een langdurige reconstructie van een weg. De hinder die deze wegwerkzaamheden met zich meebrengen, probeert de provincie te beperken. Bijvoorbeeld door ‘s nachts, in het weekend of buiten de spits te werken. Is er een omleiding nodig? Dan wordt die duidelijk aangegeven en zo kort mogelijk gehouden.
Onderhoudsvrij
“Het lukt niet altijd om in de nachten of weekenden te werken”, zegt contractmanager Ward Gijsberts. “Soms kiezen we daarom voor een korte, maar hevige afsluiting. Dat geeft even wat meer hinder, maar we maken de weg dan wel voor de komende 10 jaar onderhoudsvrij.”
Vaste aannemers
De afgelopen jaren werkte de provincie met vaste aannemers aan het onderhoud van de Brabantse wegen. Deze manier van werken wordt in 2027 uitgebreid. Vanaf dan werkt de provincie 8 jaar lang met 2 vaste aannemers voor het groot en levensverlengend onderhoud. Beiden krijgen daarbij een deel van Brabant onder hun hoede.
Deze langere en nauwe samenwerking heeft veel voordelen. Grote reconstructies worden nu soms uitgesteld, vanwege de stikstofregels of vanwege ruimtelijke procedures die lang kunnen duren. Daarmee schoof het onderhoud aan de wegen ook op. “Vanaf volgend jaar kunnen we met de aannemers ook tussentijdse maatregelen uitvoeren”, vertelt Gijsberts. “Dit zijn wat grotere aanpassingen aan de weg, zoals het veiliger maken van een fietsoversteek. Daarmee blijven de wegen en fietspaden goed onderhouden en veilig, en kunnen we quick wins snel uitvoeren.”
Ward Gijsberts
“We kijken niet alleen naar de verharding en het asfalt, maar naar alles op en rondom de weg”
Minder vaak afsluiten
Een ander voordeel van de nauwe samenwerking is dat de werkzaamheden beter in te plannen zijn. Gijsberts: “We bepalen samen wat het beste is voor de wegen en fietspaden. Daarbij kijken we naar duurzaamheid, hinderbeperking en kosten. Waar mogelijk nemen we tussentijdse maatregelen mee of andere projecten en werkzaamheden. We kijken dus niet alleen naar de verharding en het asfalt, maar naar alles op en rondom de weg.” Deze integrale aanpak vermindert ook de hinder voor weggebruikers en omwonenden. “Als we het asfalt gaan onderhouden, kunnen we net zo goed de bermen en de vangrails meenemen. Zo hoeven we de wegen minder vaak af te sluiten”, legt Gijsberts uit. “Wat ook belangrijk is: de aannemer kan investeren in duurzaam materieel, omdat het een langdurig contract is. Op deze manier kunnen we het onderhoud op een duurzame manier uitvoeren.”
Vooruitkijken
Door structureel budget vrij te maken voor onderhoud en door jaarlijks te meten en slim samen te werken met aannemers, blijven de Brabantse wegen en fietspaden in goede staat. Bij het inplannen van het onderhoud kijkt de provincie nu vaak 15 jaar vooruit. “Het liefst kijken we nog verder in de tijd”, zegt Jan Maurix. “Een grote reconstructie van een provinciale weg en de voorbereiding daarvan kan soms wel 10 tot 20 jaar duren en kost miljoenen euro’s. Daarom móéten we wel ver vooruitkijken.”
Bekijk de video over het onderhoud van de Brabantse wegen
Onderhoud kunstwerken
Het onderhoud van zogeheten kunstwerken, zoals bruggen en tunnels, pakt de provincie op een andere manier aan. Om alle kunstwerken tijdig te onderhouden of vervangen, werken de Brabantse gemeenten, de waterschappen en de provincie aan de oprichting van een samenwerkingsverband: Samen Brabant Veilig Bereikbaar (SBVB).
Het onderhoud en de vervanging van bruggen en tunnels gaan niet alleen om de technische staat van de kunstwerken, maar ook om het bereikbaar houden van Brabant. Welke objecten op welke trajecten hebben in welke periode tegelijk groot onderhoud nodig of zijn toe aan vervanging? Wat betekent dat voor de veiligheid en bereikbaarheid van Brabant? En hoe pakken we dat aan nu de concurrentie om schaars personeel en schaarse middelen steeds groter wordt? Met SBVB willen de Brabantse infrabeheerders dit vraagstuk gezamenlijk verkennen en aanpakken.
Lees meer over de staat van de weg
Deel deze pagina via