Brabant kiest aanvullende drinkwaterbronnen
De Brabantse drinkwatervoorziening staat onder druk. Terwijl de bevolking en economie groeit en de vraag naar drinkwater toeneemt, is de beschikbare hoeveelheid grondwater niet onbeperkt. Dit vraagt om innovatieve oplossingen om de levering van drinkwater zeker te stellen.
De provincie Noord-Brabant en drinkwaterbedrijf Brabant Water zetten daarom nadrukkelijk in op brak grondwater en zeewater als aanvullende drinkwaterbronnen. Daarmee willen zij de leveringszekerheid op lange termijn waarborgen.
Lex van der Hulst, beleidsmedewerker drinkwater bij de provincie Noord-Brabant, legt uit waarom nieuwe bronnen noodzakelijk zijn: "De druk op het grondwatersysteem neemt toe. Landbouw, drinkwaterbedrijven en industrie hebben meer grondwater nodig, terwijl we het regenwater tegelijkertijd snel afvoeren als het heeft geregend. Dat merk je heel goed als er een lange, droge zomer is.”
Zoektocht naar alternatieven
In de Droogteagenda van de provincie staan doelstellingen. “We willen 150 miljoen kuub meer water vasthouden en 100 miljoen kuub minder onttrekken”, aldus de beleidsmedewerker. “Als provincie willen we voorkomen dat er te weinig drinkwater is. Wij hebben een zorgplicht voor inwoners. En de drinkwaterbedrijven hebben een leveringsplicht. Ook daarom moeten we samen op zoek naar aanvullende bronnen.”
Van der Hulst geeft aan dat de provincie een totale, maximale vergunde hoeveelheid van 250 miljoen kubieke meter per jaar hanteert. Hierdoor is er geen toename in vergunningshoeveelheid mogelijk. “Daarnaast hebben we afspraken gemaakt met de drinkwaterbedrijven Brabant Water en Evides over een onttrekkingsplafond.”
“De Drinkwaterwet stelt strikte eisen en ook zijn er forse investeringen mee gemoeid.”
Waarom brak grondwater en zeewater?
Het belangrijkste uitgangspunt bij het zoeken naar aanvullende bronnen voor drinkwater is dat deze nieuwe bronnen geen negatieve effecten hebben op het zoet grondwatersysteem. Uiteindelijk zijn dertien verschillende bronnen onderzocht.
Brak grondwater en zeewater scoren bijzonder goed, omdat ze ruim beschikbaar zijn en de waterkwaliteit relatief stabiel en voorspelbaar is. Beide bronnen hebben bovendien een groot voordeel: ze zijn eenvoudig op te schalen wanneer de vraag naar drinkwater verder groeit.
Daarnaast zijn ze klimaatrobuust en minder kwetsbaar voor periodes van droogte dan oppervlaktewater, zoals rivier de Maas. Bovendien zijn buiten Brabant al ruim zeven miljoen mensen in Nederland en België afhankelijk van deze kwetsbare rivier.
Van der Hulst: “Leveringszekerheid weegt het zwaarst in de beoordeling. Verder moet je nieuwe bronnen later kunnen opschalen naar grote hoeveelheden. Die zekerheid is heel belangrijk voor een drinkwaterbedrijf, want de Drinkwaterwet stelt strikte eisen en ook zijn er forse investeringen mee gemoeid.”
“In 2030 willen we 5 miljoen kuub drinkwater maken uit diep, brak grondwater.”
Pilots als eerste stap
Karin van den Akker, projectmanager nieuwe bronnen bij Brabant Water, schetst de urgentie: “Als je een lange, droge zomer hebt, kunnen we daarvan vooral in West-Brabant een effect verwachten. Onze winningen zitten al aan de limiet, we kunnen met de verkregen vergunning niet meer water oppompen en dat wíllen we ook niet.”
In 2025 is Brabant Water daarom gestart met pilots. Van den Akker: "In 2030 willen we 5 miljoen kuub drinkwater maken uit diep, brak grondwater. En voor zeewater verwachten we dat we in eerste instantie 10 miljoen kuub drinkwater gaan maken. Maar dat kan redelijk eenvoudig opgeschaald worden, omdat zeewater flink voorradig is."
De brak grondwater-pilot vindt plaats in Drongelen. Van den Akker: “De zuiveringspilot, die onderzoekt hoe we het beste het brakke grondwater kunnen zuiveren, is nu een jaar bezig en duurt nog een jaar.” Het brak grondwater wordt onder het huidige winveld van Brabant Water in Drongelen gewonnen en vervolgens gezuiverd in het zuiveringsgebouw in Genderen, als onderdeel van de nieuwbouw daar.
Voor zeewater bouwt Brabant Water momenteel een pilothal op de Oesterdam bij Bergen op Zoom. “Daar gaan we drie jaar proeven doen om te kijken of we dat water goed kunnen zuiveren”, aldus Van den Akker. “En vervolgens moeten we een geschikte locatie bekijken waar we een fabriek kunnen bouwen.”
dolor adipisicing
Voluptate pariatur aliqua eiusmod incididunt ut ex. Veniam ex irure tempor.
dolor adipisicing
Voluptate pariatur aliqua eiusmod incididunt ut ex. Veniam ex irure tempor.
dolor adipisicing
Voluptate pariatur aliqua eiusmod incididunt ut ex. Veniam ex irure tempor.
Uniek in Noordwest-Europa
De schaal waarop deze bronnen worden ontwikkeld is bijzonder. Van der Hulst: “Zo'n zeewater-ontziltingsfabriek op die schaal kan weleens de eerste in Noordwest-Europa zijn. En als de brak grondwaterwinning operationeel wordt, is dat de eerste in Nederland.”
Er wordt vanuit andere provincies met belangstelling gekeken naar de Brabantse aanpak. Van der Hulst: “We zijn niet de enige provincie waar de drinkwatervoorziening onder druk staat.”
Brak grondwater en zeewater bevatten meer zout dan zoet grondwater. In het ontziltingsproces komt daarom een zoute reststroom vrij. Van den Akker legt uit: “Je voert het water door een membraan en dan blijft het zout achter met een waterige massa en allerlei andere stoffen. We zoeken naar manieren waarop we dat verantwoord en volgens de regelgeving kunnen lozen in een rivier of op een andere wijze.” Ook kost het ontzilten meer energie dan voor het bereiden van drinkwater uit zoet grondwater nodig is.
“Standaard drie minuten minder douchen bespaart in een provincie als Noord-Brabant miljarden liters.”
Waterbesparing blijft cruciaal
Naast nieuwe bronnen blijft waterbesparing essentieel. Van der Hulst: “We hebben een forse woningbouwopgave. Als we bij de nieuwbouw drinkwaterbesparende maatregelen kunnen nemen, biedt dat een enorme kans.”
Hij en Van den Akker benadrukken het belang van bewustwording en gedragsverandering. “Het zou mooi zijn als inwoners standaard drie minuten minder douchen. In een provincie als Noord-Brabant zou je daarmee miljarden liters besparen. En dat beseffen mensen niet”, zegt laatstgenoemde.
Ook de industrie heeft een belangrijke rol. Van den Akker: “Je zou bijvoorbeeld kunnen denken aan afvalwater uit de voedingsindustrie, wat mogelijk gebruikt kan worden bij het buurbedrijf als koelwater. Of het recyclen van water. Dat doet Brabant Water zelf ook.”
Gezamenlijke aanpak
De ontwikkeling van aanvullende bronnen vraagt om intensieve samenwerking, geeft zij aan: “Wij proberen alle belangenorganisaties in een zo vroeg mogelijk stadium aan tafel te krijgen: omwonenden, natuur- en boerenorganisaties et cetera. Zodat wij gezamenlijk deze uitdaging aankunnen.” Op die manier werkt Brabant aan een robuust grondwatersysteem en voldoende drinkwater.
Meer informatie? Omgevingsmanager van het brakwaterproject Walter Schoenmakers is te bereiken via e-mail: walter.schoenmakers@brabantwater.nl.
Deel deze pagina via