Nieuwe woonvormen

In Brabant neemt niet alleen de vraag naar woningen toe, maar ook de vraag naar ándere woningen. Want de samenstelling van onze bevolking verandert. Een toenemend aantal mensen wil meer collectief, samen wonen, er zijn meer woonvormen nodig tussen zelfstandig thuis en het verpleeghuis, meer kleine en/of tijdelijke woningen, etc. In maart 2020 is het ‘Actieprogramma nieuwe woonvormen en zelfbouw’ aangenomen. Doel daarvan is de realisatie van nieuwe woonvormen te stimuleren en te versnellen. In de week van 16 - 20 november 2020 is het bovendien de Brabantse week van het wonen. Reden te meer voor 3 inspirerende voorbeelden.

Tiny houses

Door zorginstelling Cello zijn 3 tiny houses gebouwd op het terrein De Binckhorst in Rosmalen. Die worden bewoond door mensen die vrijwillig een paar dagdelen in de week de gehandicapte bewoners op De Binckhorst ondersteunen. Door samen lekker te koken, even naar buiten toe te gaan, of door gewoon een praatje te maken.

Initiatiefnemer

De vorm van wonen in combinatie met zorg is een idee van Stijn van Kreij (44). Tot een paar jaar geleden werkte hij voor zorginstelling Cello, eigenaar van terrein De Binckhorst. Van Kreij kwam op het idee om bewoners en omwonenden nader tot elkaar te brengen. Hard nodig, want veel instellingen voor verstandelijk gehandicapten liggen afgelegen. We zagen mogelijkheden om hier anders met de bewoners om te gaan.” Het resultaat zijn de 3 tiny houses in Rosmalen, die sinds juni 2018 bewoond zijn. Dit project leidde tot het oprichten van een heuse stichting: Butterfly Effect, die Van Kreij samen met Marcel van Nistelrooij oprichtte. Met als doel om op veel meer zorglocaties tiny houses te plaatsen.

Uitbreiding

Het blijft dus niet bij de 3 tiny houses in Rosmalen. In Biezenmortel worden er al 5 gebouwd, in Deurne zit de bouw van 5 tiny houses in de verkenningsfase. “De komende 2 jaar blijven wij in Brabant, de jaren daarna willen we landelijk gaan”, zegt Van Kreij. “Vooralsnog richten we ons op zorg voor geestelijk gehandicapten, maar ook ouderenzorg komt daar ooit bij. Binnen 2 jaar verwachten wij 200 tot 250 tiny houses in Brabant te kunnen realiseren.

Concept

Volgens Stijn van Kreij past het concept van een tiny house bij het idee om op het terrein van een zorginstelling te gaan wonen en te gaan helpen. “Bewoners van een tiny house moeten – voordat ze gaan verhuizen – afscheid nemen van heel veel spullen, omdat hun tiny house maar klein is: 39 m2 om precies te zijn. Als mensen naar een tiny house verkassen, stellen ze zich vooraf maandenlang de vraag: wat is nou echt belangrijk?"

Lees onder de foto over ... woningsplitsing


"Als mensen naar een tiny house verkassen, stellen ze zich vooraf maandenlang de vraag: wat is nou echt belangrijk?"

Op de foto: vrijwilligster Leny van der Velden en initiatiefnemer Stijn van Kreij.

Woningsplitsing


"Omdat ons woonconcept niet in een hokje past, zijn er geen financiële middelen beschikbaar."

Lees onder de foto over ... collectieve zelfbouw

Wat doe je als je kinderen het huis uit zijn en je koopwoning te groot wordt, maar je het liefst op je eigen stek wilt blijven wonen? Amanda Schiltmans, oprichter van stichting Statiegeld op Jeugd (SOJ), bedacht een innovatief woonconcept: een vorm van woningsplitsing, waarbij senioren op de begane grond blijven wonen en jongeren via de woningcorporatie de verdieping(en) erboven huren. Tegen een betaalbare prijs, en in ruil voor hulptaken, wat mantelzorgers ook nog eens ontlast. Het klinkt als het ei van Columbus. Dat is het ook, maar het is ook complexer dan het lijkt.

Vergrijzing

In Son en Breugel, in de regio van Brainport Eindhoven, is de situatie nijpend. In het dorp is de doorstroom onder ouderen gering. Jongeren en starters die na hun studie terugkeren, kunnen geen woning vinden. Bijbouwen is niet echt een optie. Daar komt bij dat de vergrijzing onder de bevolking met rasse schreden toeneemt.

Statiegeld op Jeugd

Schiltmans kwam daarom met het concept ‘Statiegeld op Jeugd’. Het idee is dat jongeren die volgens dit concept woonruimte huren, intussen sparen voor een koopwoning. “Daarvoor is het de bedoeling dat een deel van de huur – in ruil voor de hulptaken die ze verrichten – in een speciaal potje terechtkomt, dat vrijkomt als de huurder gaat kopen”, legt Schiltmans uit. Zo wordt huren tegelijk investeren in de eigen toekomst.

Juridische puzzel

Een woningsplitsing blijkt vooral juridisch heel wat haken en ogen te hebben. “Het is een hele puzzel”, beaamt Schiltmans, voor wie Statiegeld op Jeugd inmiddels een missie is geworden. “Omdat ons woonconcept niet in een hokje past, zijn er geen financiële middelen beschikbaar. Gelukkig ondersteunt Stérk Brabant ons nu met kennis en kunde en heeft de gemeente Son en Breugel het kadastraal splitsen van een woning nu mogelijk gemaakt.”

Collectieve zelfbouw

Je hebt een droom: duurzaam wonen, en met een grotere groep. In de wijk Boschveld in ’s-Hertogenbosch is een bio-ecologisch wooncomplex herrezen met 23 houtskeletbouwwoningen en 1 duurzaam gerenoveerde woning. In de wijk, waar veel oude complexen zijn verruild voor nieuwbouw, springen de woningen architectonisch direct in het oog. Het zelfbouwproject ‘Bewust Wonen en Werken Boschveld’ (BWWB) ligt middenin een wijk uit de jaren ‘50, vlakbij het centraal station.

Strobalenhuis

Leidi Haaijer – beeldend kunstenaar van beroep - is een van de initiatiefnemers van het bewonerscollectief. “Het terrein had nog geen nieuwe bestemming, dus daar zijn wij toen met een paar mensen op ingesprongen.” Zelf wilde ze al jaren een strobalenhuis. “Dat was mijn grote droom. Gaandeweg bleek dit te veel voeten in de aarde te hebben.” Ze moest dus een concessie doen. Lachend: “Het toilet is nu de enige plek in huis waar stro te vinden is, in de vorm van geperst stroplaat tegen de wanden.”

Vereniging

In 2012 richtte Haaijer samen met een paar anderen de vereniging Bewust Wonen en Werken Boschveld op. Een provinciale subsidie voor het CPO-project van € 4.000 per woning maakte het mogelijk om de eerste concrete stappen te zetten. Het aantrekken van een procesbegeleider, gesprekken met de gemeente en architecten die aanschoven. Die laatsten zijn nu ook zelf bewoners van het wooncomplex.

Geen slaapwijk

Uitgangspunt was dat het hele complex niet alleen technisch en ecologisch duurzaam moest worden, maar ook sociaal en financieel. Met gemeenschappelijke voorzieningen en woningen in verschillende prijsklassen. “Zonder dat we een toelatingsbeleid hadden, woont hier nu een heel gemixt gezelschap van 75 bewoners”, vertelt architecte Kim Verhoeven. “Het enige wat we niet wilden, is dat het een slaapwijk zou worden. Met gezinnen met kinderen van allerlei leeftijden én ouderen door elkaar is het lekker dynamisch. We hebben ook een paar familiehuizen, waarin ouders en volwassen kinderen naast elkaar wonen.”

Ecologisch duurzaam

Voor de bouw van het hele complex is hoofdzakelijk gebruik gemaakt van hernieuwbare en milieuvriendelijke bouwmaterialen. Alle woningen zijn grotendeels zelfvoorzienend in de energiebehoefte, de energieopwekking en het waterbeheer. Als eerste in Nederland in binnenstedelijk gebied is het wooncomplex niet aangesloten op het riool!


"We hebben ook een paar familiehuizen, waarin ouders en volwassen kinderen naast elkaar wonen."

Brabantse week van het wonen

Meer weten over de Brabant week van het wonen, klik hieronder voor meer informatie en aanmelden.

Deel deze pagina.