Dankzij inzet versnellingscoach

Woningbouwplannen tot wel 7 keer sneller

Brabant staat voor een flinke woningbouwopgave: tot 2035 moeten er minimaal 150.000 woningen bij komen. Om de bouw te versnellen, begon de provincie in West-Brabant een pilotproject met regionale versnellingscoaches. Via een subsidie kon voor woningbouwprojecten in 2025 zo’n coach worden ingeschakeld om ze vooruit te helpen. Dat is gelukt. Alle projecten waar een versnellingscoach werd ingezet, hebben in relatief korte tijd een belangrijke stap gezet richting realisatie. Betrokken partijen zijn enthousiast en ook andere regio’s kunnen nu mét subsidie met coaches aan de slag.

De versnelling van de woningbouw is hard nodig om het tekort aan woningen zo snel mogelijk in te lopen. Om processen te verkorten en samenwerking en kennisdeling te versterken, stimuleert de provincie de aanpak Efficiënt Planproces. Parallel plannen en de 100 dagen-aanpak zijn onderdeel van deze nieuwe werkwijze. De versnellingscoach zorgt voor de uitvoering en brengt als een soort procesregisseur overzicht, structuur en tempo in het proces. Onder leiding van 2 coaches staken gemeenten, woningcorporaties en projectontwikkelaars in West-Brabant de koppen bij elkaar. Het doel van de pilot: procedures versnellen door het woningbouwproces slimmer te organiseren, knelpunten vroeg te signaleren en aan te pakken en proactief samen te werken. Dat gebeurt door alle partijen in workshops bij elkaar te brengen en trajecten parallel te laten verlopen. In de pilot bleek dit forse tijdwinst op te leveren, omdat stappen die normaal na elkaar plaatsvinden nu gelijktijdig worden opgepakt. Dit verkort de doorlooptijd enorm en maakt in 100 dagen duidelijk of een project haalbaar is. Nog een voordeel: knelpunten worden direct bespreekbaar gemaakt en samen opgelost.

“Het mooiste is te zien dat er wederzijds begrip en vertrouwen ontstaat”

'Het traject maakt duidelijk waar het wringt'

“In West-Brabant hebben we laten zien dat het anders kan door het traditionele proces te doorbreken. Sommige projecten hadden al een hele geschiedenis voordat wij als coaches aanhaakten, zonder dat partijen ooit samen aan tafel zaten. Terwijl dáár juist de sleutel ligt. Door intensief samen te werken in een kort, gestructureerd traject, krijg je inzicht in elkaars belangen en wordt duidelijk waar het wringt. Het mooiste als versnellingscoach is te zien dat er wederzijds begrip en vertrouwen ontstaat. Zelfs bij complexe projecten die al jaren stillagen, merk je dat de energie weer gaat stromen en de projecten alsnog van de grond komen. En misschien wel het belangrijkste: gemeenten en marktpartijen gaan nu zelf aan de slag met deze werkwijze. De versnelling werkt dus door.” Marleen Zantingh, versnellingscoach bij Silver Power

‘De manier van werken vraagt lef en inzet’

“Voor het nieuwbouwproject Wouwse Weide met 300 woningen hebben we met de versnellingscoach flinke stappen gezet. De manier van werken vraagt lef en inzet; alle partijen moeten uit hun comfortzone. De snelkookpan van de 100 dagen-aanpak en de 200 dagen-aanpak er strak achteraan, hebben als resultaat dat de woningen – als alles meezit – dit jaar nog in de verkoop kunnen. Wat voor iedereen eerst wennen was, bleek in de praktijk juist heel leuk werken. En door elkaar vaker te spreken in plaats van te mailen, ontstond er vertrouwen en begrip voor elkaars perspectieven. De valkuil is wel dat er zo weinig op papier komt. Dat is een leerervaring. En ook dat vanaf het begin alle disciplines aan tafel moeten zitten. Dit voorkomt discussies achteraf en scheelt onnodig tijd.” Bartele Boersma, aanjager woningbouw bij gemeente Roosendaal

‘Aanpak laat zien dat het echt anders kan’

“Woningcorporatie Thuisvester is betrokken bij Rucphen Noordwest, een nieuwe woonwijk van ongeveer 265 woningen. Normaal duurt de planontwikkeling voor zo’n project 4 jaar – als je geluk hebt. Nu doen we het in 2 keer 100 dagen, mede dankzij de versnellingscoach. Omdat de pilot al was afgerond maar we de meerwaarde van zo’n coach zagen, hebben we die zelf ingeschakeld. Dat was goud waard. In één ontwerpteam zijn we met projectontwikkelaar Somnium en de gemeente in korte tijd tot een integraal plan gekomen. De versnellingscoach hielp ons om draagvlak te creëren en het proces strak in te richten. De insteek was dat we niet op elk gebied een 10 hoefden te halen. Maar het bijzondere is dat het plan uiteindelijk op alle onderdelen maximaal scoort.” Gerald Kas, ontwikkelmanager bij Thuisvester

‘Timing en draagvlak zijn cruciaal’

“We hebben in Brabant genoeg woningbouwplannen, de uitdaging zit vooral in het versneld en slim realiseren ervan. De aanpak met versnellingscoaches levert tijdwinst, samenwerkingswinst en bewustwording op over hoe het anders kan. Het samen werken aan oplossingen maakt het proces ook leuker. Wat we van de pilot hebben geleerd, is dat elke regio en elk project om maatwerk vraagt. En ook dat timing en draagvlak cruciaal zijn. Want verandering vraagt wil, inzet en capaciteit, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Als een projectteam aan de slag gaat met de nieuwe werkwijze, geeft dit energie. De ervaringen en slimmere capaciteitsinzet kunnen een vliegwiel zijn voor de hele organisatie. En dit komt ten goede aan de versnelling van de woningbouw.” Christel Tax-Gloudemans, adviseur Ruimte en Wonen en projectleider Efficiënt Planproces, provincie Noord-Brabant

‘Zonder wrijving geen glans’

“Wij werken met een versnellingscoach voor de Wouwse Weide en Zevenbergen Noord. Dit laatste project, met zo’n 320 woningen, ontwikkelen we samen met Gebroeders Blokland. Het proces met de gemeente kwam hier moeizaam op gang. Daarom hebben we zelf de versnellingscoach ingeschakeld. Die heeft vooral een regisserende rol. Door strak te sturen op afspraken en iedereen aangehaakt te houden, hebben we in korte tijd een ontwikkelvisie opgesteld. De onafhankelijkheid van de versnellingscoach helpt om vertrouwen te creëren, zeker richting de gemeente. Vaak wordt gedacht dat de ontwikkelaar vooral zijn eigen belang dient. Door elkaar beter te leren kennen, ontstaat er begrip voor elkaars positie. Natuurlijk zijn er ook weleens discussies, maar zonder wrijving geen glans.” Peter Mouws, projectontwikkelaar bij Van Agtmaal

“Door elkaar beter te leren kennen, ontstaat er begrip voor elkaars positie”

Versnellingscoach werkt

De ervaringen uit West-Brabant laten zien dat de versnellingscoach werkt. Voor andere regio’s is de boodschap: begin gewoon. Het vraagt lef en capaciteit, maar levert aantoonbaar resultaat op. Een versnellingscoach werkt vooral goed bij projecten waar het proces complex is of dreigt vast te lopen. Bijvoorbeeld door lange doorlooptijden, veel afstemming of moeizame besluitvorming. Ook in situaties waarin sneller schakelen nodig is of een nieuwe manier van samenwerken, kan zo’n coach het verschil maken. Juist dan helpt een onafhankelijke aanjager om tempo en richting te houden.