Dankzij gebiedsontwikkeling in Oirschot
Daan en Joep leven zoals ze willen
Daan (29, links) en Joep (28, rechts) wonen sinds november 2024 op zichzelf. Ieder in zijn eigen woonzorgappartement in de nieuwe Oirschotse wijk Ekerschot-Noord. Joep en Daan hebben een verstandelijke beperking. Dat weerhoudt ze er niet van op eigen benen te staan. De wijk Ekerschot-Noord is het resultaat van een maatschappelijke gebiedsontwikkeling onder regie van Ruimte voor Ruimte. Dankzij 24-uursbegeleiding door Cello leven Joep en Daan hier nu hun leven zoals ze dat zelf willen. Joep noemt zichzelf trots ‘directeur’. Die titel vat zijn zelfstandigheid perfect samen. Daan is wat minder spraakzaam, maar ook hij laat merken hier gelukkig te zijn.
Joep en Daan wonen samen met 22 andere jongvolwassenen in het tweelaagse gebouw. Ze huren hun appartementen van gebouweigenaar Cello. Cello ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking om zich – in hun eigen leefomgeving – als uniek mens te ontplooien. De woongemeenschap kwam van de grond dankzij de onvermoeibare inzet van betrokken ouders. Zij wilden hun kinderen een toekomst bieden middenin de samenleving. Samen met Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte, de gemeente Oirschot en zorgorganisatie Cello kwam hun woonplan tot bloei in de gebiedsontwikkeling Ekerschot-Noord.
Maatschappelijke vraagstukken
Ekerschot-Noord is één van de eerste projecten van Ruimte voor Ruimte waarin maatschappelijke gebiedsontwikkeling centraal staat. Robbert Crul, projectmanager bij Ruimte voor Ruimte: “De gemeente wilde aan de noordkant van Oirschot een inclusieve woonwijk realiseren. Destijds, eind 2016, was Ruimte voor Ruimte in hetzelfde gebied bezig met het ontwikkelen van 13 zelfbouwkavels. De gemeente vroeg ons mee te denken over planuitbreiding. Op haar verzoek namen we daarna de volledige regie op ons voor de totale wijkontwikkeling, inclusief oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken.” Dat leidde tot 150 woningen, bestaande uit vrije zelfbouwkavels, huur- en koopwoningen, woonzorgappartementen en starterswoningen via Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO).
Kansen voor starters
Britt van den Branden uit Oirschot is één van de 14 starters in het CPO-project. “Ik had nooit durven dromen dat ik in mijn eigen dorp een huis zou kunnen kopen”, vertelt ze. “Dankzij de CPO-constructie is het toch gelukt. En nog betaalbaar ook.” Het project bracht méér dan alleen een woning. “Saamhorigheid”, vat ze samen. “Als CPO’ers trekken we vanaf het selecteren van de architect al samen op. We kennen elkaar, hebben hetzelfde doel: bouwen aan onze toekomst. Dat schept een band.”
Ekerschot-Noord ligt volgens Britt ideaal: vlak bij het centrum én de natuur. “Hoewel de wijk nog niet af is, zie je nu al hoe mooi het wordt”, vindt ze. Dat komt mede door de groene openbare ruimte: 45% is duurzaam ingericht, zelfs met nieuw leefgebied voor de zeldzame kamsalamander. Britt kan soms nauwelijks bevatten dat dit haar buurtje wordt. “Twee jaar geleden had ik me al neergelegd bij huren. Of uit Oirschot verhuizen. Dat het nu anders loopt, voelt als een klein wonder.”
Persoonlijk geluk
Waar het voor Britt nog even wachten is op haar eigen woning, kunnen Joep en Daan al vertellen hoe het is om in de wijk te wonen. “Fijn!”, vinden ze. Joep straalt: “Mijn appartement is heel mooi. Ik ben daar graag. Tv kijken, gamen op mijn iPad.” En lachend: “Mama hoeft nu niet meer te zeggen wanneer ik moet opruimen. Ik bepaal nu alles zelf. Ze komt wel vaak op bezoek.” Dat vindt hij gezellig, zegt hij. “Visite is fijn. Soms maak ik dan zelfs een borrelplankje.” Daan is juist graag in de gezamenlijke huiskamer. Daar kijkt hij tv met ‘de woonclub’ zoals hij zijn Ekerschotse thuis noemt. Dat zijn grote vriend Joep altijd in de buurt is, maakt zijn woongeluk nog groter. Hun voordeuren zijn tegenover elkaar, ze sporten samen en ze werken beiden bij lunchroom ‘Bij Merel’ in het dorp. En gaat één van hen met vakantie? Dan gaan afscheid én weerzien altijd gepaard met stevige knuffels.
“Visite is fijn. Soms maak ik dan zelfs een borrelplankje”
Menselijke Maat
De ervaringen van Joep, Daan en Britt laten zien hoe breed de maatschappelijke impact van Ekerschot-Noord is. En niet alleen in hun levens. Ook op andere plekken bleek deze ontwikkeling van grote betekenis. Robbert: “Een ontwikkelaar wilde in het nabijgelegen Middelbeers een oude supermarkt ombouwen tot woningen. Dat bleek financieel niet haalbaar. Wij boden hem de kans in Ekerschot-Noord tweekappers en rijwoningen te ontwikkelen. Met de opbrengst kon hij zijn project in Middelbeers tóch uitvoeren. Zo hebben we de woonbehoefte in Oirschot gekoppeld aan een oplossing voor een maatschappelijke opgave elders. Dit project laat zien dat gebiedsontwikkeling niet alleen gaat over huizen bouwen. Het gaat ook over kansen benutten waarbij het draait om de toekomstige bewoners, hun geluk en de plek waar ze gaan wonen. Die aanpak, met oog voor de menselijke maat, is het fundament van onze werkwijze.”
Waardevolle vierkante meters
Twintig jaar geleden startte de provincie Noord-Brabant met de regeling Ruimte voor Ruimte als oplossing voor de mestproblematiek en leegstand in het buitengebied. Ze koppelde het slopen van leegstaande stallen aan het ontwikkelen van woningbouwkavels aan dorpsranden. Inmiddels is zo’n 1,7 miljoen vierkante meter gesloopt en zijn er bijna 3.000 bouwvergunningen verleend.
Kwalitatieve meerwaarde
Kim Knijff, teamleider Majeure Projecten van de provincie Noord-Brabant, legt de succesvolle achterliggende financiële constructie uit. “Het ontwikkelen van aantrekkelijke bouwkavels financierden we voor. De winst uit de verkoop ervan gebruikten we om het opruimen van stallen, en later ook leegstaande kassen en defensiegebouwen, te bekostigen. Zo creëerden we kwalitatieve meerwaarde in het buitengebied.” Deze strategie wierp vruchten af: in 2024 was de investering van 286 miljoen euro succesvol belegd.
Verbinden en versterken
Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte gaat nu door als maatschappelijk ontwikkelaar. “In de afgelopen jaren is het accent steeds meer verlegd van particuliere bouwkavels naar complete gebiedsontwikkelingen met oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Ekerschot-Noord is daarvan een succesvol voorbeeld. Hier valt 40% zelfs in het sociale segment.” Het mes snijdt zo aan twee kanten. “Enerzijds komen er integrale wijken van de grond met tot honderden woningen in diverse types en prijsklassen. Anderzijds helpen deze ontwikkelingen knelpunten in het buitengebied op te lossen. Ruimte voor Ruimte brengt partijen samen, deelt kennis en begeleidt het proces met oog voor wat mensen nodig hebben. Daarmee is het uitgegroeid tot een drijvende kracht achter toekomstbestendige, inclusieve leefomgevingen. Zónder winstoogmerk en mét aandacht voor leefbaarheid, samenhang en kwaliteit.”
Andere Ruimte voor Ruimte projecten
Essche stroom
In de gemeente Boxtel heeft Ruimte voor Ruimte, mede dankzij een cofinanciering van het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB), een agrarisch perceel van circa 2 hectare in Esch omgevormd tot een waardevol natuurgebied. Als onderdeel van de ecologische verbindingszone langs de Essche Stroom is het maaiveld verlaagd en een prachtige poel aangelegd. Deze ingrepen helpen om de biodiversiteit in het gebied te versterken en bieden een basis voor uiteenlopende flora en fauna. Ook zijn er rijen knotwilgen en elzensingels aangeplant, wat dat zowel de ecologische waarde als ook de landschaps- karakteristiek van het beekdal verder zal versterken.
Vakantiepark Cuijk
Aan de zuidrand van Cuijk heeft Ruimte voor Ruimte een voormalige camping getransformeerd naar een woonlocatie. Doordat de woningen midden in het bos liggen, ontstaat een natuurlijke overgang van de bebouwing naar de omliggende bossen en velden en het nabijgelegen Maasdal. Met deze ontwikkeling is er sprake van instandhouding en bescherming van het bestaande bos waarbij de veelvormige bebouwing dient als ‘gast in het bos’.
Beekdal van Laarbeek
Samen met de gemeente Laarbeek heeft Ruimte voor Ruimte een integraal plan gemaakt door een combinatie van woningbouw én natuurontwikkeling. Met deze natuurontwikkeling aan de west- en noordkant van de woningbouwlocatie ‘Heuvelsche Velden’ wordt een verbinding gemaakt naar de groene long die Beek en Donk al kent door de aanleg van groen en extra openbare wandelpaden. In het natuurgebied wordt de oude meander van de Goorloop deels zichtbaar gemaakt en omringd door dynamische moerassen welke die zorgen voor een natuurlijke overgang van het buitengebied naar de woonwijk.
Lees meer over Ruimte voor Ruimte
Deel deze pagina via