Brede welvaart in de praktijk

Over duurzaam kleding delen en een alleenstaande moeder helpen

Brede welvaart voor iedereen, daar kun je niet tegen zijn. Toch is Ralf Embrechts kritisch. Hij waarschuwt voor de valkuil van veel mooie woorden zonder concrete acties. En dat die acties ook wel eens zouden kunnen knellen bij (breed) welvarende mensen. Voor Ralf is brede welvaart niet alleen economische groei, maar ook een eerlijke verdeling van inkomen, kansen en welzijn. En dat begint bij de mensen die dat het hardst nodig hebben. “Kijk hier in Tilburg-West. De Universiteit van Tilburg ligt op 300 meter afstand van de kruidenbuurt, een wijk waar de inkomens laag en de kansen schaars zijn. Dat is letterlijk een kleine stap, maar een verre wereld voor jongeren die dromen van studeren. Brede welvaart voor iedereen is er pas als jongeren uit de Kruidenbuurt óók makkelijk kunnen studeren - zonder schulden - en daarna ook een passende en goedbetaalde baan kunnen vinden.

Ik strijd voor het eerlijker verdelen van onze welvaart, op een manier die iedereen verrijkt. Neem de Quiet Communities, een initiatief waar ik trots op ben. Hier gebeuren bijzondere dingen. Arm en rijk versterkt elkaar. Zo coacht een accountant, zelf een alleenstaande moeder, een andere alleenstaande moeder uit de Tilburgse Vogeltjesbuurt. Het mooie? Er ontstaat verbinding door concrete (financiële) hulp en ook die accountant verrijkt haar leven door deze ervaring. Geven en delen dus, op basis van gelijkwaardigheid. Zo maken we bij Quiet de kloof elke dag iets kleiner.

Van praten naar doen

Echte verandering begint bij respect voor de kracht en het talent van alle bewoners. Samen bouwen we aan een socialere leefwereld. Dat betekent niet alleen praten, maar vooral doen. Voor brede welvaart is actie nodig. In Tilburg-Zuid gingen dertien moeders – ervaringsdeskundig in armoede – in gesprek met dertien professionals, onder andere van de GGD, Sterk Huis en ContourdeTwern, een organisatie voor maatschappelijk werk in Tilburg. Die gesprekken leverden niet alleen nieuwe inzichten op, maar ook concrete oplossingen om uit armoede te komen. Dit soort initiatieven laat zien dat je mensen actief moet betrekken, mee laten denken, goed belonen én het idee ook laten uitvoeren. Alleen zo realiseer je samen effectieve verbeteringen in ieders welzijn. ‘We moeten echt iets van onze welvaart inleveren om anderen kansen te geven. Benieuwd of iedereen brede welvaart dan nog steeds toejuicht.’

Zoals het nu gaat, kan het niet verder; de rijken worden rijker en de armen armer. Werken aan brede welvaart zou een groeiend economisch model kunnen zijn, zonder de almaar groeiende ongelijkheid. Dat vraagt stevige offers, ook van mensen zoals ik, de ‘zes- of zevenvinkjes’ (mensen met alle maatschappelijke privileges zoals afkomst, gezondheid en economische welvaart). We moeten echt iets van onze welvaart inleveren om anderen kansen te geven. Dus weg met die financiële voordelen en lucratieve subsidies voor de mensen die al genoeg geld hebben. Benieuwd of iedereen brede welvaart dan nog steeds toejuicht. Doen we dat niet, blijft het écht moeilijk - zo niet onmogelijk - om op gelijke voet mee te doen aan onze samenleving. En dan blijft de welvaart erg scheef verdeeld. Pas als we die weegschaal in evenwicht brengen, kan al onze welvaart de volle breedte in. Werken aan brede welvaart moet geen holle frase worden. Dat vraagt om scherpe keuzes, concrete acties en een dosis lef: niet lullen, maar poetsen. Alleen dán maken we de stap naar fijn samenleven voor echt iedereen.”

Circulariteit zichtbaar maken

FREE FASHION is inclusief, laagdrempelig én duurzaam. Maar het is ook systeemverandering. Want de textielindustrie is één van de meest vervuilende ter wereld. De keten is ondoorzichtig. Al wil je helpen - hoe dan? Breng je je kleding naar textielbak of kringloop, belandt het vaak alsnog op een vuilnishoop in Afrika… Ik zie daar een kans. Wat nou als we de circulaire kledingroute zichtbaar maken? In het pand naast het Textielmuseum in Tilburg, waar ook de Textiel Campus is gevestigd, willen we een textielproeflab beginnen. Daar gebeurt dan alles wat maar kan met afgedankte kledingstukken. Van donatie tot ruil, tot reparatie, tot hergebruikvan grondstoffen. Samen met gemeenten, ondernemers, onderwijs en burgers kijken we wat er mogelijk is. Het kán, als je elkaar weet te vinden. ‘Als we echt naar brede welvaart willen, moeten we uit onze rol stappen.’

Zo werkt het met brede welvaart, dat vraagt van iedereen wat. Daar zit meteen ook de grootste uitdaging: iedereen zit binnen zijn of haar rol. En dat snap ik. We zitten in een systeem dat we zelf zo hebben gebouwd. Dus: stap uit je rol! Kijk niet alleen naar je takenpakket of je functieomschrijving. Waar willen we samen naartoe, en wat kan je zelf bijdragen? Brede welvaart is niet één onderwerp, het is een manier van kijken. Naar wonen, werken, zorgen, consumeren. Het raakt aan geluk, aan gemeenschapszin, aan rechtvaardigheid. En ja, dat maakt het complex. Maar ook mooi. Want het betekent dat álles ertoe doet. En dat iedereen kan bijdragen.

Als FREE FASHION iets laat zien, dan is het dat we samen zó veel meer kunnen dan we denken. We begonnen klein, en nu is het een beweging aan het worden. Omdat mensen voelen: hier kan ik wat mee. Hier kan ik zélf het verschil maken. En dat is precies waar brede welvaart over gaat.”