Twee meningen over:
honden los in het bos
In de rubriek ‘Twee meningen’ laten we steeds twee deskundigen of betrokkenen aan het woord over een thema. Deze keer: loslopende honden in het bos.
Met Grégory Caspanni, jager en jachthondenbezitter, en Erik de Jonge, vanuit Brabants Landschap boswachter op de Brabantse Wal in West-Brabant.
Grégory Caspanni
Jager en jachthondenbezitter
“Honden moeten altijd onder direct appel staan”
Erik de Jonge
Boswachter
“Natuur is geen decor”
De provincie heeft de wettelijke plicht om de natuur in Brabant te beheren. Loslopende honden zijn daar een bedreiging voor, zeker nu in het broedseizoen. In veel van de natuurgebieden van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Brabants Landschap zijn honden welkom, mits aangelijnd. De boetes voor overtredende baasjes zijn fors, maar de schade door loslopende honden is dan ook groot. We vroegen een boswachter en een jager hoe om te gaan met deze viervoeters.
“Je hebt altijd mensen die stronteigenwijs zijn en zich aan geen enkele regel houden”
Grégory Caspanni
Voor jager Grégory Caspanni uit Castelré is het zo klaar als een klontje: volgens de wet- en regelgeving moeten honden aangelijnd zijn én onder direct appel staan. “Die wet- en regelgeving schrijft ook voor dat er situaties zijn waarbij een hond níet aangelijnd hoeft te zijn”, zegt hij. “En dat is als honden als jachtmiddel worden ingezet. Dan mogen ze loslopen, uiteraard nog wel steeds onder direct toezicht.” Uitzondering daarop zijn de zogenoemde lange honden. Deze ‘zichtjagers’ kunnen door hun snelheid wild achtervolgen en doden, wat in Nederland verboden is.
Aangelijnd
Nou kun je ‘aangelijnd’ volgens Caspanni redelijk flexibel interpreteren. “Er staat nergens dat er iemand aan het andere eind van die lijn moet staan. Ik laat mijn acht Beagles elke ochtend uit met de fiets. Dan koppel ik ze per twee aan elkaar met een korte riem en lopen ze keurig met mij mee. Hier in het buitengebied mogen ze in principe gewoon los, mits ze onder direct commando staan. Maar soms steken we de grens over naar België. En daar moeten ze in het buitengebied langs de openbare weg weer wél aan de lijn. Door twee honden met een lijn fysiek aan elkaar te koppelen, hou ik me dus aan de regels. Tot nu toe krabben ze zich in België achter de oren, maar mijn oplossing volstaat voorlopig wel.”
Grondeigenaar
Zelf komt Caspanni met zijn Beagles zelden in een openbaar natuurgebied. Als grondeigenaar is hij vooral op eigen terrein te vinden. “Daar komen geen wandelaars, dus nee, overlast heb ik niet van loslopende honden van anderen”, zegt hij. “Maar ik zie wel eens iemand van zo’n uitlaatservice lopen met zes, zeven honden. Als ze loslopen waar dat niet mag, zijn ze gewoon in overtreding. Ik vraag me sowieso af of die uitlaters allemaal wel genoeg overmacht hebben op die honden. Dat er steeds minder plekken zijn waar ze terechtkunnen, begrijp ik wel – dat is voor hen een extra uitdaging. Maar de zorg voor de natuur staat voorop, ook volgens de jachtetiketten. En dat is ook waarom ik een duidelijk natuurbeleid voer op mijn grond. Ik heb landbouwgrond kunnen omzetten in natuurterrein. Waar andere bomen omhakken, probeer ik ze te planten.”
Natuurbeheer
Natuurbeheer is voor Caspanni ook de reden dat hij jaagt. “Ik jaag omdat ik van de natuur hou”, vertelt hij. “Het is fantastisch om een team samenwerkende honden te zien en hun gedrag te kunnen lezen. Het luid (geluid, red) dat ze maken, klinkt voor mij als muziek. Ik kan horen wanneer een hond van wildspoor wisselt, bijvoorbeeld van konijn naar ree, dat is een ander luid. Op zo’n moment moet je ingrijpen, een kwestie van veel oefenen én discipline. De honden weten precies wat er bij welk jachthoornsignaal van hen wordt verwacht.”
“Ik jaag omdat ik van de natuur hou”
Juiste papieren
Net zo strikt als Caspanni omgaat met zijn Beagles, zijn ook de regels voor jagers. “Allereerst heb je toestemming nodig van de grondeigenaar als jachthouder. Voor het jachtgeweer moet je een jachtakte en wapenvergunning hebben, voor het gebruik ervan een omgevingsvergunning. Verder geldt nog de ‘40-hectare-regel’ als minimale oppervlakte van het jachtterrein. En dan heb je ook nog de vrij loslopende honden van de slipjacht. Dit is een gesimuleerd jachtspel te paard met luid gevende jachthonden over een vooraf gelegd geurspoor. Ook hiervoor geldt toestemming van onder meer grondeigenaren. Zonder de juiste papieren mogen deze honden óók niet loslopen waar het niet is toegestaan.”
Actie
Afgelopen maart hielden Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL een actie gericht op hondenbaasjes. Doel was hen bewust te maken van de noodzaak om hun viervoeters aan de lijn te houden. “Perfect”, reageert Caspanni. “Ik denk dat dat zeker werkt. Het is goed dat mensen beseffen wat hun loslopende hond kan aanrichten in de natuur. Dat geldt ook voor de confrontatie met in het wild voorkomende dieren, zoals wolven. Het is dus oppassen." Voor de Brabantse jager zit jagen er trouwens voorlopig niet in. Los van het broedseizoen (van 15 maart tot 15 juli) kent het jachtseizoen regels en wettelijke restricties. Waaronder de rode lijst van bedreigde diersoorten. Caspanni: “We houden ons bezig met natuur en wildbeheer, waar jacht en schadebestrijding bij wet is gereguleerd."
“Natuur is geen decor”
Erik de Jonge
Boswachter Erik de Jonge komt ze dagelijks tegen: honden die niet zijn aangelijnd op ‘zijn’ terrein, de Brabantse Wal. Hij noemt dit natuurgebied van 3.700 hectare ook wel ‘Het Wilde Westen van Brabant’, vanwege de stroperij, hennepteelt en (drugs)afvaldumpingen. Die vallen, net als loslopende honden, onder handhaving – van belang om de natuur en de rust te beschermen. De boswachter maakt zich druk om mensen die zich niet aan de aanlijnplicht houden. “Overal zie je honden loslopen, en dat zorgt voor flinke verstoring van de natuur en veel incidenten. Honden die honden aanvallen of mensen bijten. We krijgen ook regelmatig meldingen van honden die helemaal losgeslagen zijn en achter wild of paarden en koeien aan gaan. Dat kan fataal aflopen.”
Toegetakeld
De Jonge en zijn achtkoppige team moeten dan ook geregeld optreden. Vaak blijft het bij waarschuwingen en boetes tussen de honderd en enkele honderden euro’s. Soms gaan de maatregelen een forse stap verder. “We hadden pas nog een handhavingsactie op een man die elke zondagochtend met twee loslopende honden kwam wandelen”, vertelt De Jonge. “Deze man liet willens en wetens zijn honden los om op wild te jagen. We hadden hem er al meerdere keren op aangesproken, maar hij weigerde zijn honden aan te lijnen. Door sectie op een ree die flink toegetakeld was en een filmpje van een recreant, is deze man flink beboet en heeft hij nu een strafblad. Zo’n zware sanctie kan alleen als we kunnen aantonen dat iemands handelen tot schade heeft geleid in de natuur. Dan is het een misdrijf.”
Voorlichting
Om problemen zoveel mogelijk te voorkomen, wordt er veel aan voorlichting gedaan. De Jonge: “Op al onze openstellingsborden staat duidelijk dat honden aangelijnd moeten zijn. In het broedseizoen plaatsen we extra borden met foto’s van reekalfjes en jonge vogels, om te benadrukken hoe belangrijk het is om je hond aan te lijnen. Verder delen we het hele jaar door waarschuwingen uit. Werken die niet, dan volgt handhaving. Zeker nu, in het broedseizoen, zijn de instructies helder: zonder pardon beboeten. Dat helpt echt. In gebieden waar nauwelijks gehandhaafd wordt, zie je dat bijna alle honden loslopen. Bij ons is dat duidelijk minder.”
Eigenwijs
Zelf heeft De Jonge ook twee honden. En ja, die wil hij het liefst ook laten rennen. “Maar een kwetsbaar natuurgebied is daar niet geschikt voor, natuur is geen decor. Dan moet je naar plekken waar het wel mag, wat ook geldt voor uitlaatservices. Er bestaat een app met losloopgebieden, dus je kunt ze zo opzoeken. Helaas hou je altijd mensen die eigenwijs zijn. Daarop handhaven is niet het leukste van mijn werk. Maar elke keer als ik bij een ree sta die door een hond uit elkaar is getrokken en die ik uit zijn lijden moet verlossen, ben ik weer heel gemotiveerd om streng op te treden. Ik heb ook foto’s van deze dieren in mijn auto liggen. En als iemand dan zegt ‘Ja, maar mijn hond doet dat niet’, dan laat ik die zien. Dat helpt dan beter dan woorden.”
“Als ik bij een ree sta die uit elkaar is getrokken, ben ik weer heel gemotiveerd om streng op te treden”
Roofdier
De Jonge wijst erop dat elke hond in de basis een roofdier is. “Ook een klein ‘Fifietje’. Die volgt instinctief een geurspoor van wild en jaagt het op. Dat veroorzaakt paniek. De gevolgen blijven vaak onzichtbaar voor het baasje, maar in het bos merken wij het direct. Dan zie ik ineens een groep reeën keihard de hei oversteken, midden op de dag. En dan weet ik meteen: dit is niet zomaar. Ik ga dan altijd naar de plek waar ze vandaan komen, en meestal gaat het om een loslopende hond. We zien het ook terug op de cameravallen die we gebruiken voor monitoring. Je wilt niet weten hoe vaak er honden op die beelden staan, ook op plekken waar je ze echt niet wilt hebben.”
Natura 2000
Zoals bij nesten van de nachtzwaluw, een beschermde soort binnen Natura 2000. De Jonge kan er weleens woest om worden dat mensen stelselmatig de regels overtreden. “In Brabant investeren we jaarlijks miljoenen euro’s in het behoud van die Natura 2000-soorten”, zegt hij. “Al dat werk voor zo’n nachtzwaluw kan in een oogwenk teniet worden gedaan. Dan komt er iemand het gebied in met zijn hond los die in no time een nest vindt. Eieren kapot, kuikens dood. Het broedseizoen voor die soort is daarmee voorbij. Kijk, ik snap best dat je het een beetje geneuzel vindt als je met een oud, klein hondje braaf op het pad loopt en er weer een boswachter op je afkomt. In zulke gevallen ben ik ook weleens coulant. Maar ik zeg er altijd bij: wij maken geen onderscheid, alle honden moeten aan de lijn.”
Deel deze pagina via