Al ruim 250 bedrijven direct verder geholpen
Circulair ondernemen doe je het best samen
Circulair ondernemen. Een afvalvrije economie. Dat zijn mooie termen, maar moeilijk om in de praktijk (goed) te doen. In je eentje, laat staan als je dat met andere bedrijven wilt doen. Volgende week is het de Week van de Circulaire Economie (17 - 22 maart 2025). Daarom richt Brabant Magazine het lampje nu op circulair ondernemen, maar dan samen met anderen.
Circulair
Circulair produceren of ondernemen, maar dan samen met anderen. Dus producten of diensten maken door zo min mogelijk nieuw te kopen, zo lang mogelijk met dingen te doen, te repareren wat kapot is, en producten te delen en na gebruik de grondstoffen niet verloren te laten gaan door ze op een goeie manier weg te gooien. In jargon: de hele keten circulair maken, niet alleen je eigen productie. Het blijkt namelijk dat bedrijven beter circulair kunnen produceren als ze de hele keten meenemen: van de aangeleverde halffabricaten en grondstoffen tot de eindproducten. Circulair ondernemen doe je samen.
Een community bijeenkomst van het programma CVC FF
Circular Value Center
Een paar jaar geleden hebben diverse partijen daarom het CVC (Circular Value Center) opgezet. Dat is een centraal platform voor ondernemers in de Brabantse maakindustrie die willen versnellen met circulair ondernemen. Met het Circular Value Center Fast Forward (CVC FF) programma, een versnellingsprogramma van het CVC, faciliteren zij via workshops ketensamenwerking en kennisuitwisseling. Dat levert ook concrete projecten op.
Maakindustrie
Het CVC FF programma is er vooral voor de maakindustrie. Ferdy Gilsing is directeur van Yellowchess in Eindhoven, die samen met Impact X het CVC FF programma en de bijbehorende ketentrajecten begeleidt en faciliteert. Maakindustrie is dat deel van de industrie dat materialen tot nieuwe producten verwerkt. Via het Circular Value Center en het versnellingsprogramma zijn al ruim 250 bedrijven in Brabant direct een stap verder geholpen in het circulair ondernemen. Er zijn inmiddels twee rondes van CVC FF geweest; in 2022 en 2023, en de derde ronde is nu in volle gang. Het programma heeft succesvolle ketenprojecten opgeleverd. Brabant Magazine kijkt er naar eentje: dat van het bedrijf Vanderlande in Veghel.
Ferdy Gilsing, directeur van Yellowchess in Eindhoven
Vanderlande
Vanderlande is gespecialiseerd in de productie van transportsystemen voor vliegvelden, sorteermachines voor de post- en pakketsector en automatisering van distributiecentra. Een van de methodes waarmee het bedrijf streeft naar een meer circulaire aanpak is remanufacturing. Hierbij worden onderdelen ingrijpend gerepareerd en weer in een staat gebracht die vergelijkbaar is met nieuw, waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de originele componenten. “Dat gaat veel verder dan het refurbishen (opknappen), zoals dat bijvoorbeeld met een smartphone gebeurt”, zegt Joost Vos, projectleider bij Vanderlande.
“In dit geval gaat het om een complex onderdeel van de sorteermachine, gemaakt van aluminium en kunststof vol met elektronica. Het heeft een gemiddelde levensduur van tien jaar. Als het kapot gaat, kun je het vervangen, maar je kunt het ook ‘remanufacturen’. Verregaand repareren. Deze optie van verregaand repareren moet je meenemen als je het onderdeel gaat ontwikkelen. Dankzij het CVC FF programma hebben we als partners geleerd hoe we dit proces nog efficiënter kunnen maken door elkaar beter te begrijpen, mogelijke problemen tijdig te zien en gezamenlijke oplossingen te vinden”, aldus Vos.
Joost Vos, projectleider bij Vanderlande in Veghel
Ketenprojecten
Door de samenwerking met een ontwikkelbedrijf, een productiebedrijf en de klant (het zogeheten ketenprogramma) is het onderdeel bij Vanderlande nu klaar om in de toekomst geremanufactured te worden. “Dit jaar gaan we het eerste systeem met dat onderdeel plaatsen. Over 8 tot 9 jaar gaat dan voor het eerst het onderdeel geremanufactured worden. Nu is het nog vooral investeren, straks gaat het zowel de klant als Vanderlande geld besparen en hebben beide een stap gezet in circulairder zijn.” Voor deze circulaire oplossing is Vanderlande genomineerd voor een internationale prijs; de Digital Engeneering Award 2024 in Dallas. In het juryrapport staat dat ze op dit punt onze ecologische voetafdruk met 50% hebben teruggebracht. Vos: “Vanderlande is natuurlijk een bedrijf en remanufacturing kan alleen maar succesvol zijn als het ook financieel aantrekkelijk is, zowel voor onze klanten als voor onszelf. In de beginfase zullen de kosten hoger liggen, maar na verloop van tijd gaat dit zeker een winstgevend model zijn."
Voorbeeld - Vanderlande in Veghel
Verwachtingen
Voor het Veghelse maakbedrijf waren vooral de workshops waardevol. “Daarbij ging het om inzoomen op wat we aan het doen zijn, waar we tegenaan lopen en hoe we onze processen kunnen stroomlijnen. Wat daarnaast belangrijk was, is dat we de verwachtingen van de vier deelnemende bedrijven naast elkaar hebben gelegd en met elkaar in lijn hebben gebracht. Op de eerste dag bleek al snel dat de deelnemende bedrijven uiteenlopende verwachtingen hadden, ook ten opzichte van elkaar. Door deze verschillen te bespreken, zijn we als team dichter naar elkaar toe gegroeid en daar sterker uitgekomen”, aldus Joost Vos.
Voor Ferdy Gilsing van Yellowchess in Eindhoven, een van de twee begeleidende bedrijven, zijn er binnen het project drie belangrijke zaken. “In eerste instantie zit er heel veel waarde in het doorgronden van het vraagstuk. Het tweede is heel erg de gezamenlijkheid van partijen te laten zien wat de meerwaarde is om een ketentraject samen te doen in plaats van alleen. Dus echt de meerwaarde zien ten opzichte van het individuele belang. En het derde is ook echt tot een resultaat te komen in een korte tijd. Een resultaat waarop er ook na onze betrokkenheid nog vervolg aan wordt gegeven.”
Zelfstandig verder
Vooral dat vervolg is belangrijk. Want na de programma-periode moeten de deelnemende bedrijven er wel zelfstandig mee verder. “Het moet niet stoppen”, zegt Ferdy Gilsing. “Er moet ook zekerheid zijn dat de leiding van het bedrijf mee wil doen, evenals de mensen die daar inhoudelijk bij betrokken zijn in de organisatie. Het programma is er maximaal op gericht om te voorkomen dat het slechts een dun laagje chroom over een pakketje schroot is.”
Nieuw seizoen
In het seizoen 2024-2025 lopen er twee ketenprojecten. Het eerste project richt zich op het hergebruik en de recycling van elektronica-onderdelen voor elektronenmicroscopen. Hierin werken Neways Electronics, Thermo Fisher Scientific en SandGrain samen. Het tweede project draait om een poeder, gewonnen uit metaalafval, dat kan worden gebruikt in 3D-printing. In deze keten werken K3D, KMWE en Space XYZ samen.
Het CVC is een gezamenlijk initiatief van de provincie Noord-Brabant en de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en wordt ondersteund door EDIH Zuid- Nederland, FME, Koninklijke Metaalunie, Mikrocentrum, Fontys Expertisecentrum Circulaire Transitie, TU/e, CIRCO, Brainport Development, Brainport Industries Cooperatie, Midpoint Brabant, REWIN, Agrifood Capital, UPCM (Uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie) en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De bedrijven Yellowchess en ImpactX begeleiden het proces.
Deel deze pagina via