Boer zoekt boer voor opvolging
Veel boeren hebben geen opvolger. Het project 'Boer zoekt Boer' helpt zoekende boeren actief naar een opvolger. En dat gaat niet over één nacht ijs. Maak kennis met 5 boeren en hun partner die nog geen opvolging hebben voor hun bedrijf.
“Elke boer die doet zijn werk met z'n ziel en zaligheid, z'n passie voor het vak, liefde voor het dier, liefde voor de natuur. Die zien hun bedrijf ook het liefst voortgezet worden, het liefst naar de volgende generatie”
Maarten Tessers uit Reek, voorzitter van het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt (BAJK)
Niet meer in voetsporen
Boer worden is tegenwoordig niet meer zo vanzelfsprekend als vroeger. Om verschillende redenen neemt het boerenbestand met rasse schreden af en willen of kunnen jonge mensen niet meer in de voetsporen van hun ouders treden. Toch zijn er jonge mensen die niets liever willen dan tussen het vee, gewassen of bloemen werken maar thuis die mogelijkheid niet hebben. Ook vinden sommige ondernemers het enorm treurig als hun bedrijf waar ze altijd hard voor gewerkt hebben niet voortgezet wordt. Bedrijfsovernames buiten de familie zijn niet gebruikelijk in de agrarische sector. Actieve begeleiding kan daarbij helpen. Door agrarische bedrijven zonder opvolger te verbinden aan jonge potentiële bedrijfsopvolgers zonder bedrijf. Binnen het project Boer zoekt Boer worden beide partijen voorzien van kennis en informatie en kunnen deze partijen vragen om ondersteuning bij diverse stappen voor een mogelijke bedrijfsovername. Boer zoekt Boer is een samenwerking van het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt (BAJK), de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) en de provincie Noord-Brabant. Het initiatief komt voort uit het ‘Boer zoekt Boer’ project van het landelijke Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK). Inmiddels zijn vijf video’s gemaakt van boeren die een opvolger zoeken.
Opvolgers zijn regelgeving zat
Maarten Tessers: "De reden waarom boeren geen opvolger hebben zit natuurlijk deels in het feit dat niet elke boer kinderen heeft, of wel kinderen heeft maar die geen interesse hebben in het voortzetten van het bedrijf. Maar ik denk dat een constant veranderende wet- en regelgeving bij veel boeren ook wel een rol begint te spelen. Dit zorgt voor onzekerheid", stelt Maarten Tessers. "Daardoor zegt een deel van de mogelijke opvolgers: leuk en aardig, maar mij niet gezien. Want het wordt mij te ingewikkeld, het is financieel niet haalbaar meer en de toekomst is té onzeker. Dat is best zonde ook, want ik denk dat het boerenlandschap in Brabant én in heel Nederland zeker moet blijven bestaan”, aldus Tessers. Door het project wordt voorkomen dat bestaande agrarische bedrijven de deuren moeten sluiten, én het faciliteert potentiële boeren bij het realiseren van hun ambities. Een win-win situatie dus. Bij het van start gaan van het project is door de BAJK, ZLTO en de provincie zorgvuldig gekeken naar de bedrijven die mee wilden doen aan Boer zoekt Boer in Brabant.
Gekozen is om een breed palet aan agrarische ondernemingen onder de aandacht te brengen. Zo werd de slagingskans vergroot. Sommige bedrijven, zoals de aspergekwekerij De Wit, richten zich hoofdzakelijk op één tak van sport. Een omvangrijk bedrijf, waar alles om de aspergeteelt draait. De teelt staat dusdanig centraal dat op het bedrijventerrein zelfs onderdak en centrale eetruimte voor arbeidsmigranten is gerealiseerd.
Andere bedrijven zijn kleinschaliger, zoals De Tuin van Es, waar biologische tuinbouw wordt gecombineerd met zorg in de vorm van dagbesteding voor onder andere mensen met dementie. Daarnaast is er een uitgebreide boerderijwinkel. Ook komt een bedrijf onder de aandacht waar een boerderijcamping onderdeel uitmaakt van de onderneming. Naast dat er is gekeken naar het soort agrarische onderneming, is er ook aandacht geweest voor geografische spreiding. Kortom, een gevarieerd aanbod van vijf agrarische ondernemingen om zo de kans op een goede match te vergroten.
Marc en Sandra de Wit
De aspergekwekerij van Marc en Sandra de Wit in Mariaheide
Bart Pijnenbrug en Daniëlla de Winter
Hun bedrijf Tuin de Es in Haaren
Boeren maken ook natuur
“Een groot deel van de burgers ziet de boer nog steeds graag. En je merkt dat veel burgers ook steeds meer het contact met boeren opzoeken”, zegt boer en BAJK-voorzitter Tessers. “Kijk maar op de Open Boerderijdagen. Mensen snappen steeds meer dat boeren, landschap en natuur elkaar nodig hebben. Sterker: ik denk dat een groot deel van de natuur ook door de boeren beheerd wordt. Als ik gewoon bij ons achter in de polder kijk, als ik zie wat wij aan biodiversiteit hebben, dat er reeën zitten, dat er natuur is. Dat is dan allemaal ook weg op het moment dat de boeren weg zijn. Want als er huizen komen te staan of iets anders, dan ben je die natuur ook kwijt."
Meer dan de helft van de Nederlandse boerderijen met een bedrijfshoofd van 55 jaar of ouder had in 2020 geen bedrijfsopvolger (CBS 2021)
Niet per definitie een probleem
Tessers vervolgt: “Bedrijfsopvolging op zich is niet per definitie een probleem, dat zal je mij ook niet horen zeggen. Als BAJK proberen we zo goed mogelijk te faciliteren in informatievoorziening rondom bedrijfsovernames. Op die manier kan daar tijdig naar toe worden gewerkt zodat een overname ook lukt. Wat we helaas wel zien is dat er steeds minder kandidaten voor bedrijfsovernamen zijn. En één van de manieren om te helpen dat op te lossen is het project Boer zoekt Boer". "Twee jaar geleden is er al een soort pilot geweest, toen vanuit het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK). Die pilot hebben we nu samen in Brabant nieuw leven ingeblazen en zijn we aan het realiseren. De meeste eigenaren willen niet vandaag stoppen”, aldus Tessers. “Die willen het uiteindelijk overdragen, op langere termijn. Die willen ook van hun pensioen gaan genieten. We hopen dat voor een jonge ondernemer die thuis geen boerderij heeft of op de huidige locatie niet alle kansen heeft, dat we die aan een stoppende boer kunnen koppelen.”
Myriam en Geert Hermans
Hun bedrijf Winery & Herbs in Schijndel
Asia Granatowska en Frans Nielen
Hun bedrijf Oaseplants in Helenaveen
Verdere verloop
Inmiddels loopt het project al een aantal maanden. Er zijn promotiefilmpjes gemaakt waarin is opgeroepen om bij interesse een brief te sturen. Hieruit is een selectie gemaakt en in oktober zijn er speeddates. Per boerenbedrijf zijn maximaal drie potentiële opvolgers uitgekozen. Zij gaan een dag meelopen op het bedrijf. Daarna volgt de keuze met wie er eventueel verder gegaan wordt om te kijken hoe de samenwerking vorm zou kunnen krijgen. Na de matchmaking is het aan de beide partijen zelf om een eventuele samenwerking verder voort te zetten.
Resultaat
"Ik denk dat we er over drie, vier jaar echt een beeld van hebben hoe succesvol het project is”, besluit Tessers. “Een boerenbedrijf wordt in de meeste gevallen in een aantal jaren overgedragen. Het zou onmogelijk zijn als ik zeg dat we een 100% score kunnen halen. Bij 60% ben ik heel erg tevreden, dus als we drie van de vijf boeren aan een opvolger hebben kunnen helpen."
Noldine van Wijk en Johan Akkerman
Hun melkveebedrijf en zorgboerderij in Dussen
Lees meer over Boer zoekt Boer
Deel deze pagina via