OVER LHBTI+
In de rubriek ‘Twee meningen’ laten we steeds twee deskundigen of betrokkenen aan het woord over een thema. Deze keer: lhbti+, ofwel de regenbooggemeenschap. Met Nikky Hamerslag, Statenlid voor Partij voor de Dieren, en Rik van der Pluijm, Statenlid voor de VVD.
Statenleden spannen zich in voor lhbti+-gemeenschap
De gure wind keren die richting de regenbooggemeenschap gaat. Dat is het doel van het Regenboog stembusakkoord 2023. Acht politieke partijen van Provinciale Staten tekenden in maart 2023 – vlak voor de verkiezingen – het akkoord met de Brabantse COC-afdelingen. Hiermee beloven de partijen zich in te spannen voor de acceptatie en normalisatie van lhbti+’ers. Het is voor het eerst dat er voor de provincie Noord-Brabant een Regenboog stembusakkoord is ondertekend. Landelijk bestaat het al sinds 2012.
Wat betekenen de letters lhbti+ ?
De letters lhbti+ staan voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, intersekse en meer vormen van seksuele oriëntaties, genderidentiteiten, genderexpressies en sekse kenmerken.
‘De acceptatie van lhbti+’ers is nog ver te zoeken’
Nikky Hamerslag, Statenlid
‘Als lhbti+-gemeenschap gaan we er qua tolerantie en acceptatie eerder op achteruit dan op vooruit’
Rik van der Pluijm, Statenlid
De mening van Nikky Hamerslag
Statenlid Partij voor de Dieren
Het resultaat van het landelijke Regenboogakkoord is onder meer de verankering van lhbti+-mensenrechten in artikel 1 van de Grondwet en een wettelijk verbod op discriminatie van transgender en intersekse personen. Ook in Brabant zetten partijen – VVD, CDA, D66, Volt, SP, GroenLinks, Partij voor de Dieren en PvdA – zich in om de lhbti+-gemeenschap op de politieke agenda te krijgen. Bijvoorbeeld door de afspraken in het stembusakkoord verankerd te krijgen in het collegeprogramma en in de portefeuille van een van de gedeputeerden. Voor dit laatste diende Nikky Hamerslag namens Partij voor de Dieren in september vorig jaar een motie in, die ook is aangenomen.
Diversiteit en inclusie
“Het akkoord is voor mij helpend in mijn werk als Statenlid. Veel partijen hebben er een handtekening onder gezet en gezegd dat ze erachter staan. Daar kun je ze dan ook aan houden. De motie is hier een uitwerking van. Op 1 januari is het nieuwe programma Menselijk Kapitaal gestart. Hierin wordt ook uitgewerkt hoe de provincie inzet op het realiseren van een cultuur waarin ruimte is voor diversiteit en inclusie. De implementatie van het Regenboogakkoord is hier onderdeel van. Ik heb in de wandelgangen gehoord dat de gedeputeerde inmiddels bekend is, maar ik heb er nog geen officiële bekendmaking van gezien.”
‘Het akkoord is voor mij helpend in mijn werk als Statenlid.’
Wat voor Hamerslag het belangrijkste is uit het Regenboog stembusakkoord? “Dat we met elkaar hebben afgesproken iets te gaan doen voor mensen die tot de lhbti+-gemeenschap behoren. Het gaat mij niet om één individueel punt in het akkoord, maar om het feit dat we er überhaupt oog voor hebben. In de vorige regeerperiode is best weinig voor deze groep gedaan. Terwijl ze wel tegen problemen aanlopen waar mensen die niet tot de gemeenschap behoren, niet tegenaan lopen. Dat we daar iets aan gaan doen en ervoor hebben getekend, vind ik een heel krachtige boodschap.
Niet vanzelfsprekend
"Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat iedereen gehoord en gezien wordt en zichzelf mag zijn, maar in de praktijk is dat niet zo. Dat hoor ik maar al te vaak van vrienden; dat ze uit het niets uitgescholden worden of bij de balie van de gemeente vreemd aangekeken worden als ze hun paspoort aangepast willen hebben. In het dagelijks leven lopen lhbti+’ers voortdurend tegen dit soort dingen aan.”
Veel discriminatie
Waar de schoen het meeste wringt, vindt Hamerslag moeilijk te zeggen. “Ik behoor niet tot de regenbooggemeenschap en denk ook dat het voor ieder individu verschillend is. Maar duidelijk is dat er sprake is van veel discriminatie. Op de arbeidsmarkt bijvoorbeeld, maar ook gewoon op straat. Iets simpels als met je partner hand in hand lopen, is voor deze mensen niet vanzelfsprekend. De acceptatie is dus nog ver te zoeken en daar moeten we keihard aan gaan werken. Voor een groot deel zit dat in bewustwording." "Als overheid kunnen we daarin het goede voorbeeld geven door een divers personeelsbestand na te streven, transitieverlof in te voeren en genderinclusieve toiletten te faciliteren. Maar bijvoorbeeld ook door in onze communicatie naar buiten diversiteit en inclusiviteit uit te stralen; staan er alleen witte mannen en vrouwen op een foto? Of ook mensen van kleur, met een hoofddoek, in een rolstoel of uit de lhbti+-groep? En zet je in een tekst altijd ‘hij’ of ‘zij’ of gebruik je ‘die’ – waarmee je iedereen in één keer aanspreekt? Zo eenvoudig kan het al zijn.”
Asielzoekerscentra
De huidige kabinetsonderhandelingen tussen PVV, VVD, NSC en BBB zijn verre van gunstig voor het landelijke lhbti+-beleid, aangezien alleen de VVD het Regenboogakkoord ondertekende. “Ik weet dat ze zich daar binnen het COC ook echt zorgen over maken”, reageert Hamerslag. “Vooral de PVV uit zich behoorlijk respectloos over lhbti’ers door het steeds over het woke-gedachtegoed en genderideologie te hebben. Dus dat kan nog best een ding worden. Maar dat betekent niet dat we als provincie niet achter de lhbti+-gemeenschap kunnen blijven staan. We moeten het akkoord natuurlijk nog wel gaan uitvoeren, want het document op zich maakt nog geen beleid. Maar als wij doen wat op provinciaal niveau binnen onze macht ligt, hebben we hier in ieder geval oog voor deze gemeenschap. Niet alleen in de steden, maar ook in het buitengebied, inclusief asielzoekerscentra. Ook daar worden lhbti+’ers gediscrimineerd en zijn ze vaak niet veilig.”
Lees hieronder verder voor de mening van Rik van der Pluijm... >>>
De mening van Rik van der Pluijm
Statenlid VVD
Als het om emancipatiebeleid gaat, is de provincie niet de eerste bestuurslaag waar je aan denkt. Dat zegt VVD-Statenlid Rik van der Pluijm. “Het sociaal domein is geen taak van de provincie, maar van het Rijk en gemeenten. Die laatste zeker ook, omdat ze veel dichter op de inwoners zitten dan wij en er veel meer mee te maken hebben. Als provincie vinden we het bevorderen van de positie van lhbti+’ers in de samenleving wél heel belangrijk. Dat kunnen we extern laten zien in onze manier van communiceren en intern met een inclusieve provinciale organisatie. Er is dus best veel laaghangend fruit, waarmee we als provincie stappen kunnen zetten. Het Regenboog stembusakkoord is daar ook een voorbeeld van.”
Overlegstructuur
De partijen die hebben getekend staan onder meer voor een overlegstructuur met Brabantse gemeenten conform het Drentse model. Volgens dit model overlegt een werkgroep van gemeentelijke ambtenaren, samen met de provincie en onder begeleiding van een regionaal kenniscentrum, over het regenboogbeleid. Dit om de aandacht voor lhbti+-inwoners in alle gemeenten te garanderen. “Het is wel echt aan de gemeenten zelf om vervolgens actie te ondernemen”, vindt Van der Pluijm. “We kunnen ze aansporen om aandacht te besteden aan bijvoorbeeld Coming Out Day en Paarse Vrijdag – activiteiten waarvoor in mijn woonplaats, met de SGP in het gemeentebestuur, weinig aandacht is. Maar dwingen kunnen we ze niet.”
‘Het is voor mij belangrijk dat ik er mag zijn’
Persoonlijke impact
Voor Van der Pluijm heeft het Regenboog stembusakkoord ook een persoonlijke impact. “Het is voor mij als homoseksueel belangrijk dat ik er mag zijn, dat ik word gehoord en gezien, en dat er actief aan wordt gewerkt om mijn positie te verbeteren. Want de samenleving verruwt en de tegenstellingen worden alleen maar groter. Als lhbti+-gemeenschap gaan we er qua tolerantie en acceptatie in dit land eerder op achteruit dan op vooruit. Als ik met iemand hand in hand loop op straat, voel ik me daar tegenwoordig niet heel comfortabel meer bij. Anno 2024 zou een regenboogakkoord niet nodig moeten zijn, maar dat is het helaas wel, zowel op landelijk niveau als op provinciaal en gemeentelijk niveau. Dat er in de breedte aandacht voor is, geeft mij in ieder geval het gevoel dat ik er ook toe doe.”
Regenboogprovincie
Ook op zijn manier van politiek bedrijven heeft het akkoord impact. “Sowieso heeft de VVD veel met dit onderwerp”, vertelt Van der Pluijm. “Wij zijn een van de voorvechters van gendergelijkheid en het homohuwelijk. Als het thema lhbti+ ter sprake komt, haken we aan waar we kunnen. Ik vind overigens dat het hele college de emancipatie van de lhbti+-gemeenschap moet bevorderen en de doelen uit het akkoord moet onderschrijven. Iedereen moet ervan doordrongen zijn dat we het Regenboog stembusakkoord met elkaar hebben ondertekend en dat we staan voor Brabant als regenboogprovincie.”
Stinkende best doen
Dat drie van de vier onderhandelende partijen voor een nieuw kabinet het landelijke Regenboogakkoord niet hebben ondertekend, vindt ook Van der Pluijm zorgelijk. “Dit betekent dat de VVD haar stinkende best moet doen om het lhbti+-beleid op de agenda te houden. Feit is dat we om tafel zitten met conservatieve partijen, waarvoor het thema minder prioriteit heeft. Maar ik ga ervan uit dat de PVV, NSC en BBB ervan doordrongen zijn dat we dit land veilig moeten houden en dat de VVD geen coalitieakkoord tekent waarin de lhbti+-gemeenschap erop achteruitgaat. Met twee christelijke partijen is dat in het vorige kabinet ook gelukt.”
Opvoeding en onderwijs
Wat er moet gebeuren om de tolerantie en acceptatie van lhbti+’ers te bevorderen? “Daarvoor moet je eerst weten waarom ze achteruit hollen”, aldus Van der Pluijm. “Is het omdat de gemeenschap meer reacties oproept nu ze zichtbaarder is en zich meer durft uit te spreken? Geen idee. Ik denk wel dat een belangrijk deel bij de opvoeding begint en dat ook het onderwijs een rol heeft – hoewel ik het lastig vind om scholen met nog meer taken op te zadelen. Waar het om gaat, is dat je op jonge leeftijd meekrijgt dat niet iedereen hetzelfde is en dat er heel veel smaken zijn. In het inburgeringsbeleid moeten we er ook veel meer op wijzen dat de vrijheden die we hier hebben fundamenteel voor ons zijn.”