50 JAAR

PROVINCIEHUIS

Bijzonderheden

Wat je waarschijnlijk nog niet wist over het provinciehuis

Vaste gasten


Wie aan de zuidkant over het water naar het provinciehuis kijkt, ziet op het balkon van de commissaris van de Koning Ina Adema een vogel zitten. Die vogel zit daar altijd. Het is geen echte vogel, maar een klein bronzen beeldje van de Bredase kunstenaar Hein Koreman. Aan de andere kant van het balkon staat een beeldje van een kat met opgezette rug, vervaardigd door kunstenaar Anet van de Elzen. Frank Houben kreeg dat in 1997 cadeau toen hij tien jaar commissaris van de Koningin was.

Speelfilm Otje


Wie kent niet de jeugdfilm en de TV serie Otje, gebaseerd op het boek van Annie-M.G. Schmidt? De serie werd uitgezonden door de AVRO van 3 oktober 1998 tot en met 9 januari 1999. Veel opnamen zijn gemaakt in en rond het Provinciehuis. Het fungeerde als gemeentehuis en 'kompjoetergebouw' van de stad Kokkelburg.

De dikke deur


De meeste Brabanders kennen 'm wel: de dikke deur; de loodzware bronzen toegangsdeur tot de vergaderzaal van Provinciale Staten, het parlement van Noord-Brabant. Vervaardigd uit 3385 kilogram brons en ontworpen door kunstenaar Toon Sleegers. De deur is gegoten, en wel bij de Koninklijke Eijsbouts, 's werelds grootste klokkengieterij en fabriek van torenuurwerken in Asten. Dat bedrijf maakte ook de Mariaklok in de Notre-Dame in Parijs, die tijdens de brand in 2019 gespaard is gebleven.

Spoelwater

Jarenlang kwam het spoelwater voor alle toiletten in het provinciehuis … uit de vijver. Het water werd met een pomp naar een voorraadtank op de 23e etage gepompt. De zwaartekracht deed de rest. Omdat de milieueisen steeds strenger werden, is uiteindelijk met deze werkwijze gestopt.

Parkeerkuil


Het waren nog maar de jaren zestig, maar architect Huig Maaskant voorzag de snelle opmars van de auto. In zijn ontwerp hield hij al rekening met het parkeren van veel auto’s. Hij bedacht een laaggelegen parkeerkuil zodat de geparkeerde auto’s aan het zicht werden onttrokken en het gebouw de meest aandacht kon opeisen.

New kids


Het provinciehuis is wel vaker decor geweest van films, tv-series en zelfs boeken. Wie kent nog New Kids, het bizarre gefingeerde gezelschap van hangjongeren uit het dorp Maaskantje. Die leverden in vier jaar tijd een televisieserie, twee bioscoopfilms en een wereldberoemde snackbar op (Cafetaria 't Pleintje in Den Dungen). Eén van de clips speelde zich af op het veld tegenover het provinciehuis, De Pettelaarse Schans geheten.

Geheime nooduitgang


Wie wel eens in de kelder is geweest, heeft 'm gezien. Een blauw stalen luik, dat toegang geeft tot een betonnen nooduitgang van kruiphoogte. Er wordt wel eens beweerd dat die gang onder de vijver door loopt en precies aan de overkant weer boven water komt. Zo spannend is het in werkelijkheid niet. Deze komt uit onder het provinciehuis, daar waar de onderdoorgang is en auto's geparkeerd staan. Voor zover bekend is de nooduitgang nooit als zodanig gebruikt. Maar hij is er nog steeds!

'Mijn droom is meer dan uitgekomen'.

Martjan Kuit

Fan van het gebouw


Architectuurliefhebber Martjan Kuit kreeg het in oktober 2021 voor elkaar dat de NRC zijn Beton Top 10 afdrukte, die verder geen enkele status heeft. Toch is het opmerkelijk om het te lezen: „Vorig jaar ben ik op zoek gegaan naar het mooiste provinciehuis. Door Zeeuwse twitteraars heb ik me toen onder druk laten zetten om voor Zeeland te kiezen. Een vergissing: het Noord-Brabantse provinciehuis is echt het mooiste. Is het brutalisme of een voorbeeld van het Nieuwe Bouwen, daar kun je over twisten. Maar net als veel andere gebouwen van Huig Maaskant – de Scheveningse Pier, de Euromast, het Groothandelsgebouw – verdient dit een staande ovatie". "Ik zou het geweldig vinden om een keer in het provinciehuis te overnachten", zei megafan Martjan enkele maanden geleden op NPO Radio2. En dat is gebeurd. Vrijdag 5 november 2021 was het zover. Martjan Kuit heeft samen met zijn broer overnacht in een tweepersoons bed op de 23e etage met uitzicht over half Brabant.

"Na overleg met de organisatie werd besloten dat we een fraaie, geheimzinnige scène zouden spelen, waarbij er rook zou opstijgen uit een grote heksenketel."

Tilly van Uffelen

Branden


Het Brabantse provinciehuis heeft minstens twee keer te maken gehad met een serieuze brand. Die van donderdag 4 oktober 1979 is bekend, vanwege de foto van de grote rookontwikkeling. Die brand was ontstaan tijdens reparatiewerkzaamheden aan het platte dak. De minder bekende brand was iets meer dan twee jaar later, op zaterdag 31 oktober 1981.

Aanwezig bij die tweede brand was de toen 13-jarige Tilly van Uffelen. Dit is wat ze er nu over vertelt: “Met de jeugdvoorstelling Het geheim van de Gouden Slang was het toneelgezelschap De Speledonckers uit Someren geselecteerd voor de jaarlijkse Anton Huibersprijs. Na overleg met de organisatie werd besloten dat we een fraaie, geheimzinnige scène zouden spelen, waarbij er rook zou opstijgen uit een grote heksenketel. Maar dat ging mis. Het kruit in een van de rookpotten bleek extreem droog te zijn, waardoor de vuurpot als een vuurpijl de lucht in vloog. Via het plafond van de zaal kwam de vuurpot in het wandkleed Bois le Duc van Magdalena Abakanowicz terecht. De zaal werd ontruimd, de brand geblust en Magdalena Abanakowicz moest vanuit het buitenland ingevlogen worden om de schade aan het wandkleed te herstellen.”

De bunker was er eerder


Onder het provinciehuis ligt een heuse bunker, en geen kleintje ook. Deze heeft een oppervlakte van 52 x 25 meter. De bunker biedt bescherming tegen conventionele wapens en is ABC-geschikt. Dit betekent dat je binnen niet bang hoeft te zijn voor Atoomgevaar, Biologische- en Chemische strijdmiddelen. De bunker was al in gebruik ruim een jaar voordat het provinciehuis officieel werd geopend. Het onderkomen deed dienst als Provinciale Commandopost Bescherming Bevolking (PCBB). Mocht er bovendien een (kern)ramp plaatsvinden, dan had de commissaris van de Koning(in) daar ook de leiding over een Provinciaal Centrum Civiele Verdediging (PCCV). Het bordje nu (foto) wijst naar het zogeheten Provinciaal Commando Centrum.

image

ETAGE OMLAAG

image

ETAGE OMHOOG

50 JAAR PROVINCIEHUIS

Deel op social media