50 JAAR

PROVINCIEHUIS

‘Bewaker’ van erfgoed Nicky Kouwenberg

Huig Maaskant was zijn tijd ver vooruit

Architect Huig Maaskant was een man met visie. Het is aan die visie te danken dat het provinciehuis in ’s-Hertogenbosch de maatschappelijke veranderingen en aanpassingen aan kan. Dat kun je concluderen als je goed luistert naar Nicky Kouwenberg. Deze architect en partner van architectenbureau NBA heeft zich de afgelopen jaren vastgebeten in het werk van Maaskant. Hij is bovendien de architect van de doorontwikkeling van het Huis voor Brabant. Het gebouw was bij de opening in 1971 het hoogste kantoorgebouw van ons land.

“Maaskant was zijn tijd ver vooruit. Hij was een architect van de wederopbouw, na de Tweede Wereldoorlog. Hij werd ook wel de grootste architect van Nederland genoemd in zijn tijd. Naast veel woningbouwprojecten ontwierp hij ook iconische objecten als de Euromast en het Groothandelscentrum, beiden in Rotterdam. Door zijn bezoek aan de Verenigde Staten van Amerika kon hij praktijkvoorbeelden van grootse en moderne architectuur in zijn ontwerpen in Nederland introduceren. Dat vertaalde zich ook in het introduceren van een totaal nieuwe stroming met toepassing van beton, staal en glas”, aldus Kouwenberg.

Ruimtelijkheid


Aan het einde van zijn carrière, het provinciehuis was zijn laatste project, is hij tot een ingenieus ontwerp gekomen. Een kunstwerk, zowel technisch als esthetisch. Het gebouw ademt een ongekende ruimtelijkheid uit, met een verbluffende akoestiek. Die verandert bijvoorbeeld met je mee op het moment dat je vanuit de hal via de brede trap richting de Statenzaal loopt, de apotheose in het provinciehuis. Het materiaalgebruik, de ruimtelijkheid en het gebruik van primaire kleuren zijn een weerspiegeling van de tijdsgeest waarin Maaskant leefde. Kenmerkend voor architecten en kunstenaars van deze specifieke stroming.

Het materiaalgebruik, de ruimtelijkheid en het gebruik van primaire kleuren zijn een weerspiegeling van de tijdsgeest waarin Maaskant leefde.

Karakter


“Eigenlijk kun je het karakter van het gebouw omschrijven als een kleine stad of een dorp met straten, een centraal plein, ruimte voor bestuurders, een foyer, restaurant en de hoogbouw als het appartementengebouw aan het plein. Het biedt volop ruimte voor Brabantse beleving en gezelligheid. Dit wordt in de nieuwe inrichting nog meer versterkt en gefaciliteerd. De meest markante plek van het gebouw is toch wel de centrale hal. Kijk je omhoog naar de Statenzaal dan zie je die als ware als een UFO in het gebouw hangen. Een waar bestuurscentrum met twee ondersteunende pijlers die de monumentaliteit van het gebouw benadrukken. Draai je je om, dan zie je een glimp van de imposante toren. Dit benadrukt het aspect van ruimtelijkheid wat uitnodigt om er meer van te willen zien omdat je geen direct totaaloverzicht hebt”, zo licht Kouwenberg zijn lievelingsplek nader toe.

Huis voor Brabant


Sinds de opening van het gebouw zijn er eigenlijk maar twee grootschalige projecten uitgevoerd. Een renovatie in 1997 en een (interieur)verbouwing in 2015. Nu komt er een nieuwe aanpassing van de inrichting van het provinciehuis. Om anders te kunnen werken en ontmoeten, ingegeven door de ervaringen uit de Coronacrisis. De aanpassingen worden stap voor stap zichtbaar en moet ervoor zorgen dat het provinciehuis echt als Huis voor Brabant gaat fungeren. Niet alleen voor de provinciemedewerkers, maar ook voor netwerkpartners. Waar externen nu nog alleen toegang hebben tot het publieke deel van het provinciehuis zal dat het komende half jaar geleidelijk gaan veranderen.

In die periode worden verschillende verdiepingen ingericht met teamzones, individuele concentratieplekken, ruimtes voor digitaal overleg, brainstormkamers, scrum-ruimtes (voor zelfsturende en multidisciplinaire projectteams) en vleugels voorzien van overleg- en projecttafels. “Bij de aanpassingen die we doorvoeren moet de rol van de provincie in Brabant meer zichtbaar worden. Dat doen we door bijvoorbeeld projecten zichtbaar te maken en ruimte te bieden waar de identiteit van de provincie tot uiting komt” zo vertelt Kouwenberg.

Interieur in beeld

Deze video geeft een fraai beeld van het interieur van het provinciehuis, gemaakt bij gelegenheid van de oplevering van de verbouwing door architectenbureau Kaan in Rotterdam in 2015.

Tijd ver vooruit


Kouwenberg: “Al die veranderingen zijn ogenschijnlijk moeiteloos in het gebouw door te voeren. Het ontwerp van Maaskant was de tijd ver vooruit waardoor de veranderende functie anno nu moeiteloos ingepast kan worden met behoud van de monumentale waarden die inmiddels de uitgangspunten vormen voor het ontwerp van het gebouw. Dat komt mede door de functionele en technisch ingenieuze lay-out in het gebouw. Als je kijkt naar de huidige vergaderruimtes op de begane grond dan zie je kolommen en doorlopende zichtlijnen, waardoor een ruimtelijkheid ontstaat die doorloopt in andere ruimtes. Door schuifkasten en garderobes te integreren in het ontwerp en elk stramien te verzorgen van ‘licht’, ‘lucht’ en ‘ruimte’ zorgde Maaskant er al voor dat het gebruik mee kon bewegen met het aantal benodigde overleg- en werkplekken. Hij werkte bij de indeling van kamers met een overmaat zodat deze niet alleen ruimtelijk imposant voelden, maar ook om met de tijd mee te gaan van de moderne mens”.

Huis voor Brabant


Het provinciehuis is een gemeentelijk monument. Er vindt nauwe afstemming plaats met de Monumentencommissie van de gemeente ’s-Hertogenbosch, die de waarde van het gebouw bewaakt. Het lopende project zit momenteel in de afronding van de ontwerpfase. Dit najaar mondt dit uit in het definitieve ontwerp. Ondertussen is er een begin gemaakt met de eerste aanpassingen. Zo is het meubilair van de bovenste acht verdiepingen van de toren al weggehaald. Het meubilair is twintig jaar oud, afgeschreven en aan vervanging toe. De etages worden fasegewijs voorzien van nieuw meubilair dat aansluit bij de vernieuwde functie. Zo ontstaat een dynamisch en flexibel werklandschap waarin integrale samenwerking zowel intern als met netwerkpartners zo optimaal mogelijk wordt gefaciliteerd.

“Feitelijk zijn wij passanten die van het gebouw gebruik mogen maken. De veranderingen van de organisatie doen geen afbreuk aan het ontwerp van het gebouw dat de ruimte heeft om een toekomstbestendige inrichting te kunnen huisvesten, nu maar ook in de toekomst. De provinciale organisatie zal ook in de toekomst blijven veranderen. Het gebouw kan dat aan en kan gemakkelijk nog vele generaties mee met dit veranderende gebruik. Een monument voor nu en de komende generaties”, zo besluit architect Nicky Kouwenberg.

image

ETAGE OMLAAG

image

ETAGE OMHOOG

50 JAAR PROVINCIEHUIS

Deel op social media