Regels: vasthouden of loslaten?

"Gemeente als eerste overheid in stelling brengen"

Provincies moeten, zodra de Omgevingswet ingaat, verplicht een omgevingsverordening hebben. Ook Brabant werkt aan de nieuwe verordening, die later dit jaar wordt vastgesteld door Provinciale Staten. De Brabantse dag van de Omgevingswet biedt een mooie gelegenheid om samen met de belangrijkste ‘gebruikers’ van de verordening, zoals gemeenten, waterschappen, brancheorganisaties en omgevingsdiensten nog eens kritisch te kijken naar onze werkwijze en hoe we die willen vastleggen. Esther Vos, projectleider omgevingsverordening bij de Provincie Noord-Brabant: “Willen we nog wel alles vastleggen? Of kunnen we ook afspraken met elkaar maken zonder dat er regels nodig zijn? Hoever willen we daarin gaan met elkaar?” Gespreksstof genoeg voor mooie discussies in de drie workshoprondes.

Geen Wild West-toestanden

Een meerderheid van de deelnemers aan de workshop ‘Regels: loslaten of vasthouden?’ is ervan overtuigd dat een stevige set regels in de omgevingsverordening nodig is om de belangrijkste waarden van Brabant te beschermen. “Wil je van het mooie Brabantse land iets overhouden, dan zal je ze moeten beschermen met regels.” Diverse gemeenten geven aan: “We willen geen Wild West-toestanden.”


Voorstanders van minder regels, willen weliswaar de waarden van Brabant bewaken, maar doen dat liever met gebiedsgerichte afspraken dan met regels. “Dat levert beter maatwerk op. Bovendien wordt de gemeente als eerste overheid daarmee beter in stelling gebracht.” Esther Vos: “Door in de omgevingsverordening per gebied vast te leggen welke waarden van belang zijn, houd je geen ontwikkelingen tegen, maar geef je wel aan waar deze rekening mee moeten houden. Het liefst heb je zelfs dat deze waarden erdoor worden versterkt.”

Durf ruimte te geven

“Er zijn te veel waarden die je binnen één generatie kan verknallen,” gooide een andere deelnemer de knuppel in het hoenderhok. Zijn vrees vond gehoor. Uit de zaal klonk ook het geluid dat regels niet altijd beknottend zijn, ze geven soms juist ruimte. “Een puber maakt ook afspraken met zijn vader, over wat er wel en niet kan. Prima, maar hij hoeft heus niet mee op stap! De provincie ging in het verleden iets te vaak mee op stap.” Er zijn subregio’s waar het maken van afspraken heel goed functioneert. Zij zijn vooral geholpen met kennis. De provincie kan ze helpen stappen te zetten wanneer ze als partner aan tafel zit en ruimte durft te geven.

Esther Vos: “In de nieuwe omgevingsverordening kan je ook per gebied regels loslaten, dat hoeft dan niet voor heel Brabant te gelden. Een soort getrapte regeling, waarbij de verordening niet van toepassing is als er een goede gebiedsvisie op tafel ligt. Voorwaarde is dan wel om van tevoren samen om tafel te gaan.”

Rondje langs de velden

De opbrengsten van de Brabantse dag van de omgevingswet én het gesprek met Provinciale Staten dat binnenkort plaatsvindt zijn belangrijke bouwstenen voor de concept omgevingsverordening. Later dit voorjaar maakt de provincie een ‘Tour de Brabant’ om de concept-omgevingsverordening te bespreken met betrokkenen in de vier Brabantse regio’s. Daarna start de formele inspraakperiode. Voordat de Omgevingswet in werking treedt moeten Provinciale Staten de omgevingsverordening vaststellen.

Omgevingswet, omgevingsvisie, omgevingsverordening

Wat is precies wat en waarom? Esther Vos: “De Omgevingswet bundelt tientallen wetten en honderden regels over de leefomgeving in één nieuwe wet: water, lucht, bodem, natuur, infrastructuur, gebouwen en cultureel erfgoed. Voorafgaand aan de inwerkingtreding daarvan heeft Brabant een omgevingsvisie vastgesteld. Hierin staan de belangrijkste ambities voor de leefomgeving. Soms zijn er regels nodig om die ambities te kunnen realiseren, deze staan in de omgevingsverordening. Net zoals de Omgevingswet een groot aantal wetten vervangt, zo vervangt de omgevingsverordening diverse provinciale verordeningen op het terrein van milieu, natuurbescherming, ontgrondingen, ruimte, water en wegen. Een eerste stap heeft Brabant al gemaakt: sinds eind 2019 heeft de provincie alle regelgeving al gebundeld in de interim Omgevingsverordening.

Deel op social media