75 jaar bevrijding van Brabant: Charlotte Bol over de stadshuisramp in de Vesting Heusden

Onder de naam ‘Brabant Remembers’ wordt nog heel 2020 de bevrijding van Brabant herdacht en gevierd, 75 jaar geleden. Dit gebeurt met tal van evenementen bij gemeenten, vaak ondersteund door de provincie. Ook collega’s deden vaak vrijwillig mee, of organiseerde op eigen initiatief een evenement.


Familiegeschiedenis

Charlotte Bol werkt ruim 12 jaar bij de provincie. Zij is lobbyist voor Brabantstad in Brussel. ‘Ik ben betrokken bij de Herdenking 75 jaar Stadhuisramp Vesting Heusden, vertelt Charlotte. In het eerste weekeinde van november vierden wij de bevrijding in Heusden, die toch wel diepe sporen heeft nagelaten. We vierden de vrijheid, maar stonden ook stil bij de burgerslachtoffers. Dat ging gepaard met allerlei initiatieven vanuit de samenleving. Er zijn enorm veel mensen binnen de gemeente, die los van hun werk hiervoor actief zijn.


Bevrijdingsroute

In Heusden was een Bevrijdingsroute door de gemeente te volgen met op 12 plaatsen kraampjes, waar mensen het verhaal werd verteld over wat er op die plaats tijdens de oorlog gebeurd is. De route loopt heel mooi door de kernen van de gemeente Heusden. Waaronder ook door de vestingstad waar ik vandaan kom en woon.

‘Ik heb een fijne kindertijd gehad, en als volwassene geniet ik trouwens ook nog. Mijn familie is tijdens de grote restauratie naar de Vesting getrokken (eind jaren ‘60) en ik ben opgegroeid met de verhalen van toen. Mijn grootvader is de eerste particulier geweest die een huis heeft aangekocht uit 1605, een rijksmonument dat ik nu bewoon, en waar ik nu de gelukkige eigenaar van ben. Mijn ouders, oom en een tante volgden mijn grootvader naar Heusden.























Charlotte Bol: 'Vrijheid is ook dat je in

verbinding staat met mensen, en dat je

rijkdom in je medemens mag zien.'

Stadhuisramp

‘Omdat ik hier woon en ben opgegroeid, ben ik bekend met het verhaal over de Stadhuisramp. Ik heb hier natuurlijk op de lagere school gezeten, en die school is altijd betrokken geweest bij die herdenking. Elk jaar staan wij op 4 en 5 november stil bij de ramp, waarbij 134 mensen stierven. Om 2.20 uur hebben de Duitsers de toren van het stadshuis tot ontploffing gebracht, wetende dat 170 mensen zich schuilhielden in de kelders. 134 mensen zijn uiteindelijk dood uit de puinhopen gehaald, en die verhalen hoor je, ook als je opgroeit.

Omdat er elk jaar bij wordt stilgestaan vervaagt de aandacht niet. Wij hebben dan ook jaarlijks, op 4 november, een herdenkingsdienst in de Catharina kerk, waarvan de toren die nacht ook tot ontploffing is gebracht. Naarmate je ouder wordt realiseer je je dat er twee massagraven zijn, waar die 134 slachtoffers begraven zijn, maar omwille van hun geloofsovertuiging van elkaar gescheiden en net buiten de vesting werden begraven. Dat was in die tijd heel normaal. Als ik daarnaar toega sta ik daar altijd wel even bij stil.

Herdenken

'Ook in mijn huis hebben circa 22 mensen 3 weken in de kelder gezeten. Recent heb ik een oudere man op bezoek gehad die als kind deel uitmaakte van die groep mensen. Hij vertelde mij dat als zijn familie geen onderdak had gekregen in mijn huidige huis zij dan bescherming hadden moeten zoeken in de kelder van het stadhuis. Daar word je dan erg stil van… Zeker als je weet dat hij in het huis geboren is dat mijn ouders later betrokken.Zijn verhaal is gepubliceerd en ik heb het natuurlijk ook gelezen Het hele verhaal is te lezen op de website van het Brabants Historisch Informatiecentrum

Het huis van Charlotte

'Ook in mijn huis hebben circa 22 mensen 3 weken in de kelder gezeten. Recent heb ik een oudere man op bezoek gehad die als kind deel uitmaakte van die groep mensen. Hij vertelde mij dat als zijn familie geen onderdak had gekregen in mijn huidige huis zij dan bescherming hadden moeten zoeken in de kelder van het stadhuis. Daar word je dan erg stil van… Zeker als je weet dat hij in het huis geboren is dat mijn ouders later betrokken.

Zijn verhaal is gepubliceerd en ik heb het natuurlijk ook gelezen Het hele verhaal is te lezen op de website van het Brabants Historisch InformatiecentrumVrijheid

Vrijheid

‘Vrijheid is voor mij al mens is ook fysiek. Maar ook dat je vrij bent om meningen te formuleren, vertelt Charlotte. Vrijheid is ook dat je toegang hebt tot informatiebronnen, dat je evenementen zoals dit kunt organiseren. Dat je in verbinding staat met mensen, en dat je rijkdom in je medemens mag zien. Dat je de vrijheid hebt om je daarvoor in te zetten. Vrijheid is een groot goed.’

Eddie Besselsen|fotografie Hans van der Ven