De nieuwe koers van Boer Straver
‘Samen ga je verder en kom je er sneller’
Het melkveebedrijf van Boer Straver in Babyloniënbroek moest verdwijnen van de plek waar het al generaties stond. Regels, plannen, druk… de rek was eruit in 2010. “Ik ben een echte koeienboer,” zegt Christian Straver. “Niet één cel in mijn lichaam die erover dacht te stoppen.” Voor hem en zijn vrouw Minette Straver was één ding duidelijk: hun bedrijf moest door. En het liefst in de buurt.
De oplossing kwam via een erfpacht-constructie binnen het provinciale programma voor natuurinclusieve landbouw (NIL). Ondersteund door een team aanpakkers.
Intensieve route
Onder andere met hulp van het Ontwikkelbedrijf kon Boer Straver een nieuwe locatie betrekken. Op grond die ze vanaf het begin natuurvriendelijk zouden beheren, zoals de NIL-regeling voorschrijft. Het werd een intensieve, maar hoopvolle route. “Je kunt blijven hangen in wat je kwijt bent, of je kunt bouwen aan wat er nog is. Wij kozen voor het laatste,” zegt Minette.
Op de grond in de buurt zagen ze een kans voor een doorstart. “Met de buren zijn we meteen open geweest over onze plannen. Dat werd gewaardeerd. In de agrarische sector zijn we daar niet zo goed in: dingen uitspreken. Maar als je iets nieuws begint, zéker op andermans oude grond, moet je eerlijk zijn.” Christian vult aan: “Je neemt niet alleen grond over, je neemt ook geschiedenis mee. En je wilt het zo goed mogelijk doorgeven.”
Erfpacht
Dankzij de regeling van de provincie kon de familie Straver grond in erfpacht krijgen voor 26 jaar. Het principe van de grondregeling natuurinclusieve landbouw (NIL) is als volgt: een agrariër verkoopt grond aan de provincie en krijgt andere grond in langdurig gebruik (in erfpacht) terug. Voorwaarde is wel dat het land natuurvriendelijk wordt beheerd: geen kunstmest, geen bestrijdingsmiddelen, wél kruidenrijk grasland. Dat gaf financiële lucht én richting.
Toch was het geen makkelijke doorstart. Christian: “We deden al veel met bodemkwaliteit en biodiversiteit, maar de NIL-regeling dwong ons om onze aanpak voor duurzaamheid helemaal door te trekken. De bodem moest daar wel aan wennen. De eerste jaren leveren gewoon minder op.”
“Nu kijken we anders naar het idee dat je alleen goed boert als je maximaal produceert”
Rentmeesterschap: ondernemen voorbij het eigen belang
De verandering ging niet alleen over de manier van boeren. Ook over hoe je naar eigendom, toekomst en verantwoordelijkheid kijkt. “Je onderneemt niet voor jezelf alleen,” zegt Minette. “Je doet het voor je kinderen, je omgeving, de bodem. Je bent geen eigenaar voor eeuwig, je bent rentmeester. En die verantwoordelijkheid begint nú.”
Hoewel het rentmeesterschap heel goed bij hun overtuiging past, moesten er ook oude patronen worden losgelaten. Christian: “Zoals het idee dat je alleen goed boert als je maximaal produceert, of dat je zelf alles onder controle moet houden. Nu kijken we daar anders naar.”
Samen kom je verder
Eén van de grootste lessen uit dit traject is wat Minette betreft de kracht van samenwerking. “Je kúnt het misschien wel alleen, maar waarom zou je?” Ze wijst op het Ontwikkelbedrijf, dat niet alleen grond aankocht en via erfpacht teruggaf, maar ook betrokken was. “Ze dachten mee, handelden snel, en gaven ons het gevoel: jullie verhaal doet ertoe.”
Daarnaast waren er experts, adviseurs, andere boeren, banken, en natuurorganisaties. “We hebben het echt als team gedaan. Het proces was soms emotioneel. Je zit er zó diep in. Je hebt dan mensen nodig die wat afstand ervan kunnen nemen. Dat helpt om de juiste stappen te zetten.”
“Dankzij die samenwerking staat er nu een bedrijf dat klaar is voor de toekomst.”
Een puzzel van bouwstenen
Eén van die mensen was agrarisch consultant Erik van den Oord van EVO Kompas, die al in een vroeg stadium met de familie meedacht. Hij noemt het traject “een puzzel van bouwstenen”: regelingen, vergunningen, financieringen, natuurdoelen.
Begin 2023 ging het Ontwikkelbedrijf over tot actie. Minette: “Binnen een half jaar was het geregeld. De erfpacht, de grond, de afspraken.” Dankzij die samenwerking staat er nu een bedrijf dat klaar is voor de toekomst. Met kruidenrijk grasland, een herstellende bodem, en een natuurinclusieve bedrijfsvoering.
Durf te vertrouwen
De energie van het stel is aanstekelijk. Er zijn tips voor zowel de provincie als andere ondernemers. Om de regeling aantrekkelijker te maken voor agrarisch ondernemers, is het goed om rekening te houden met een overgangsperiode. Erik ziet dat terug bij meerdere agrarische bedrijven: “Die overgangsperiode kost opbrengst. Als je daar als overheid iets tegenover kunt zetten, wordt de drempel voor boeren die willen omschakelen lager.”
Wat de familie Straver andere boeren wil meegeven? “Wacht niet op Den Haag, Brabant, of Brussel. Zet die stip op de horizon, zoek mensen om je heen die mee willen en begin. Ik geloof echt in de uitspraak: “Samen ga je verder en kom je er sneller.”
Deel deze pagina via