Trouw, traditie en toekomst: de stille kracht van Sint-Catharinadal

In die tijd liepen de inkomsten van het kunstatelier terug. De zusters beseften dat zij hun eeuwenoude plek alleen konden behouden als ze opnieuw durfden te vernieuwen. Samen gingen ze in gesprek: over hun identiteit, hun roeping en de toekomst van het klooster. Het antwoord kwam in een onverwachte vorm: een wijngaard. “De wijnstok is voor ons meer dan landbouw. Het is een symbool van onze spiritualiteit. Christus als wijnstok, wij als ranken. Allemaal met elkaar verbonden.”

Het plan groeide uit tot een breed concept: een wijngaard met wijnmakerij, winkel, restaurant, gastenverblijven en een leer-/inspiratiehuis. Inmiddels werken op het domein meer dan 130 vrijwilligers, komen er scholieren op excursie, bedrijven op teamdag en toeristen voor een rondleiding of overnachting. Bijzonder is dat er ook mensen werken met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij zijn aan de slag in de wijngaard en de groenvoorziening.

Om het plan te realiseren, zochten de zusters ondersteuning bij de provincie Noord-Brabant. Geen eenvoudige businesscase, maar het erfgoedbelang en de maatschappelijke betekenis gaven de doorslag. Het complex is namelijk een Rijksmonument met hoge cultuurhistorische waarde. Het maakt deel uit van ‘De Heilige Driehoek’ en is daarmee beschermd dorpsgezicht. Daarbij is de kloostergemeenschap de oudste die onafgebroken in Nederland is blijven voortbestaan, met een heel bijzondere geschiedenis (zoals vervolging in de Spaanse oorlog én speciale bescherming door het Huis van Oranje Nassau).

Het Ontwikkelbedrijf verstrekte een lening van 2,7 miljoen euro. Er werd rekening gehouden met het risico dat de lening niet volledig zou worden terugbetaald. Uiteindelijk is afgesproken dat terugbetaling pas in 2030 hoeft te beginnen, met een zeer lage rente.

De samenwerking bracht niet alleen financiële ruimte, maar ook begeleiding. Gesprekken met adviseurs hielpen de zusters om keuzes te maken. “De mensen van de provincie dachten mee en stelden vragen waar wij zelf nog niet bij stilstonden. Past dit bij jullie levenswijze? Wat zijn de gevolgen op lange termijn? Dat was spannend, soms confronterend, maar ook enorm leerzaam. Daarvoor zijn we de provincie zeer dankbaar. Er was geen afstand, maar betrokkenheid,” vertelt zuster Maria Magdalena.

Tijdens het archeologisch onderzoek voorafgaand aan de herontwikkeling, gebeurde iets bijzonders. Gravers vonden net buiten de kloostermuren een gebroken rad. Voor de zusters was het meteen duidelijk: het rad is het symbool van hun beschermheilige, Sint Catharina van Alexandrië. Zij leefde in de derde eeuw en weigerde haar geloof af te zweren. Ze werd veroordeeld tot de marteldood op een rad. Volgens de overlevering brak het rad voordat het haar kon verwonden. “Voor ons voelde dat als een teken,” vertelt zuster Maria Magdalena. “Alsof er gezegd werd: ga door, jullie zijn op de juiste weg.” Het wiel is geconserveerd en kreeg een mooie plek in het wijnhuis.

Inmiddels zijn de wijnen geoogst, is het inspiratiehuis geopend en groeien de bezoekersaantallen. Maar de echte oogst is minder tastbaar. “We doen dit niet voor de wijn,” zegt zuster Maria Magdalena. “Het gaat om trouw: aan elkaar, aan onze roeping, en aan de samenleving van vandaag én morgen.”