Sint Petrusparochie Uden

" Klankbordgroep: Wat leeft er in de kern?"

De toekomst van kerkgebouwen raakt niet alleen parochianen maar ook de andere bewoners rondom een het gebouw. Bewoners die hetzelfde gebouw vanuit verschillende perspectieven, vaak met veel emotie beleven.

De Sint Petrusparochie heeft het initiatief genomen om een bottom up proces te starten om met verschillende lokale partners en inwoners tot een kerkenvisie te komen voor de zes kerkgebouwen van de parochie.

Waardevolle kerkgebouwen

In Nederland staan ongeveer 6900 kerkgebouwen. Hiervan hebben er zo’n 1400 al een andere bestemming gekregen. In de toekomst sluit nog 30% tot 80% van de overgebleven kerkgebouwen. Een substantieel deel hiervan staat in de kleinere kernen. Het sluiten van een kerk betekent niet per definitie het verlies van het gebouw. Vanwege de emotionele waarde voor de bewoners en de landschappelijke waarde voor de omgeving leeft vaak de wens om het gebouw te behouden. Dit, en de grote aantallen waar het over gaat, maakt dat het niet meer enkel een probleem van parochiebesturen is maar dat ook gemeenten aan zet zijn.


In 2018 verscheen de beleidsbrief ‘Erfgoed telt: De betekenis van cultuur voor de samenleving’. De minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap stelt 13.5 miljoen euro beschikbaar voor de ontwikkeling van integrale kerkenvisies op gemeentelijk niveau. Gemeenten kunnen tot 2021 een aanvraag doen uit dit budget. Een integrale kerkenvisie ontwikkelen de gemeenten, kerkeigenaren, erfgoedorganisaties en betrokken inwoners gezamenlijk. Het is een strategische visie op een duurzame toekomst voor alle kerken binnen een gemeente.

Ontwikkeling van integrale kerkenvisie

De Sint Petrusparochie beslaat de kerken in Uden, Volkel, Odiliapeel, Boekel, Venhorst en Zeeland in de gemeenten Uden, Boekel en Landerd. De parochie nam al voor de start van het landelijke programma het initiatief om voor de zes kerken tot een visie te komen. Ze startten met een bottom up proces met de verschillende lokale partners en inwoners van de zes kernen van de parochie.


De parochie heeft te maken met een afnemend aantal kerkbezoekers, het afnemen van de inkomsten en het probleem van personele bezetting. Deze ontwikkelingen waren belangrijke redenen voor het kerkbestuur om kritisch te kijken naar de toekomst van de kerkgebouwen in de parochie. Ze heeft daarom in 2015 een werkgroep ingericht, een projectleider aangesteld en per kerkdorp een klankbordgroep geïnstalleerd. Die klankbordgroep bestaat uit zowel parochianen als niet-parochianen. Deze klankbordgroepen hebben o.a. geïnventariseerd wat in de kernen leeft ten aanzien van het kerkgebouw. Daarnaast is aan hen gevraagd om toekomstscenario’s op te halen voor het kerkgebouw. Een team van externe deskundigen heeft aangedragen scenario’s gescand op haalbaarheid. De projectgroep heeft in april 2019 de kerkenvisie van de Sint Petrusparochie gepresenteerd.

Lessen en uitdagingen voor de toekomst

Jasper van Deurzen (projectleider) en Jan Lucius (initiatiefnemer) nemen ons mee in dit proces. Een proces dat drie jaar duurde en waarbij bewoners, het bisdom en overheden betrokken waren. Vervolgens gaan we in gesprek over de lessen die dit proces heeft opgeleverd en de toekomstige uitdagingen voor gemeenten en andere betrokken partijen.

Deel op social media