OP PROEF


Zelfstandig stemmen
voor blinden en slechtzienden

3 plaatsen in Brabant

In ‘s-Hertogenbosch, Veldhoven en Grave komt een proef die het blinden en slechtzienden mogelijk maakt ‘zelfstandig’ (zonder hulp) te kunnen stemmen in hun gemeente. De proef maakt deel uit van een landelijke pilot, waaraan zeker 11 gemeenten meedoen.

Werkwijze

“De werkwijze om blinden en slechtzienden zelfstandig te kunnen laten stemmen is eigenlijk even simpel als doeltreffend”, zegt Ton van Weerdenburg van de Oogvereniging in Utrecht. “Een geluidskastje (soundbox) laat de kiezer via een koptelefoon eerst alle partijnamen uit de kieslijst en een bijbehorend nummer horen. Door op OK te drukken, is de partij en het bijbehorende nummer geselecteerd. Vervolgens krijgt de kiezer alle namen van kandidaten te horen op wie gestemd kan worden, ook hier weer met het bijbehorende nummer. Op die manier is het gewenste partijnummer en kandidaatnummer duidelijk aan de kiezer.


Uitspraak


“De werkwijze is eigenlijk even
simpel als doeltreffend”.
Ton van Weerdenburg | Oogvereniging

Mal over stembiljet

Daarna richt de blinde of slechtziende kiezer zich op het stembiljet. Daar ligt een kunststof mal overheen met sleuven en gaten, met getallen zowel voelbaar als in braille. De mal past precies op het stembiljet. Met je vinger word je eerst horizontaal langs de partijnummers geleid en je maakt de partijkeuze door met je vinger naar onder op de mal te gaan, verticaal dus. Via diezelfde methode wordt de kiezer langs de kandidaatnummers geleid en bepaalt hij daar de keuze. Met het bekende rode potlood kan de stem dan worden uitgebracht. De mal leidt de kiezer dus op gevoel naar eerst partij en dan de gewenste kandidaat.”

Steeds een stembureau

In elk van de deelnemende Brabantse plaatsen
(‘s-Hertogenbosch, Veldhoven en Grave) is 1 stembureau gekozen waar op deze manier gestemd kan worden. Veldhoven doet voor de 2e keer mee aan de proef. Vorig jaar was de 1e keer. Toen bleek landelijk, dat de gemeenten deelname aan de proef duur vinden. De kunststof mal is duur om te maken, samen met het kastje kost het enkele duizenden euro’s. Verder vinden gemeenten het niet duurzaam, omdat bij elke verkiezing de lijst anders is, en er dus een nieuwe mal en geluidsbestanden voor de soundbox moeten worden gemaakt. Ook vinden gemeenten de doelgroep te klein. “Vreemd", zegt Ton van Weerdenburg van de Oogvereniging. “Want 2% van de Nederlanders heeft een visuele beperking. Dat zijn 350.000 mensen. Bovendien hebben ook mensen met dyslexie, laaggeletterden, mensen met een slechte handfunctie en Parkinsonpatiënten baat bij deze methode."

Voorvechter

Eén van de voorvechters van de proef is wethouder Daan de Kort uit Veldhoven, zelf sinds 11 jaar slechtziend. “Ik vind het belangrijk dat blinden en slechtzienden zelfstandig kunnen stemmen. Stemmen is immers één van de grootste vrijheden en rechten van ons Nederlanders. Die rechten zijn al meer dan 100 jaar oud, maar nog niet op alle punten goed geregeld. Het is mooi dat het voor de doelgroep nu mogelijk is om op een gelijkwaardige manier een stem te kunnen uitbrengen”, zegt de 26-jarige wethouder uit Veldhoven.

“Ik vind het belangrijk
dat blinden en slechtzienden
zelfstandig kunnen stemmen.”

Elektronisch stemmen

“Al onze bankzaken en belastingen doen we tegenwoordig allemaal elektronisch. Ik vind dan ook dat we elektronisch moeten kunnen stemmen. Voor blinden en slechtzienden zou dat de beste manier zijn. Tot die tijd is de huidige manier de op één na beste manier”, aldus De Kort.